Vai trò của xenluloza bông Uzbekistan trong dây chuyền sản xuất tên lửa Nga

Xenluloza bông (cotton cellulose) có nguồn gốc từ Uzbekistan là thành phần then chốt trong quy trình chế tạo thuốc phóng tên lửa của Nga. Hiện tại, Liên minh Châu Âu (EU) đang xem xét các biện pháp trừng phạt nhắm vào chuỗi cung ứng này, vốn được coi là "nút thắt cổ chai" đối với năng lực tấn công tầm xa của Moscow.

Vị trí chiến lược của xenluloza bông trong công nghiệp quốc phòng

Xenluloza bông là nguyên liệu đầu vào để chuyển hóa thành nitroglycerin – thành phần không thể thay thế trong các loại thuốc phóng đạn đạo và nhiên liệu tên lửa rắn. Các tài liệu kỹ thuật khẳng định đây là thành phần thiết yếu mà Nga hiện chưa thể tự sản xuất trong nước với quy mô công nghiệp, dẫn đến sự phụ thuộc hoàn toàn vào các nhà máy tại Uzbekistan.

Nguồn nguyên liệu này sau khi nhập khẩu sẽ được chuyển tới Nhà máy Thuốc súng Perm (Perm Powder Plant) thuộc Tập đoàn quốc phòng nhà nước Rostec. Tại đây, xenluloza được chế biến thành nitroglycerin và các hỗn hợp thuốc súng không khói (ballistite), trước khi cung cấp cho các tổ hợp công nghiệp quốc phòng lớn như Cục Thiết kế Kazan, Soyuz và NPO Novator.

Nhu cầu tăng vọt trong giai đoạn xung đột

Dữ liệu từ các hợp đồng cung ứng cho thấy nhu cầu về xenluloza bông của Nga đã tăng đột biến kể từ khi xung đột tại Ukraine leo thang. Việc gia tăng sản lượng tên lửa để phục vụ các chiến dịch tập kích yêu cầu nguồn cung nguyên liệu thô khổng lồ từ các trang trại bông Uzbekistan.

Đáng chú ý, một tài liệu năm 2023 tiết lộ Nhà máy Thuốc súng Perm đã thu mua tới 430 tấn xenluloza bông để sản xuất khoảng 70 hợp chất đạn đạo cho 200 dòng sản phẩm đầu ra khác nhau. Mức tiêu thụ thực tế có thời điểm đạt từ 100 đến 120 tấn mỗi tháng, thay vì tính theo năm như trước đây.

Thách thức về khả năng tự chủ của Nga

Mặc dù các cơ quan chính phủ Nga đã nhận thức được sự phụ thuộc rủi ro này và triển khai các dự án nghiên cứu và phát triển (R&D) để tìm kiếm giải pháp thay thế, nhưng hiện tại các nhà máy trong nước như Kazan vẫn chưa đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thực tế. Các phương án thay thế vẫn chỉ dừng lại ở mức lý thuyết.

Việc EU nhắm mục tiêu vào các doanh nghiệp sản xuất bột giấy từ bông tại Uzbekistan có thể trực tiếp làm gián đoạn dây chuyền sản xuất tên lửa đạn đạo của Nga. Nếu chuỗi cung ứng này bị cắt đứt, khả năng duy trì tần suất tập kích tên lửa của Moscow sẽ bị suy giảm nghiêm trọng do không có nguồn cung nguyên liệu thay thế tương xứng trong ngắn hạn.

Tuệ Nhân