Ủy ban Pháp luật và Tư pháp họp phiên toàn thể lần thứ 3

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu phát biểu tại phiên họp

Tham dự có: các thành viên Ủy ban Pháp luật và Tư pháp; đại diện Thường trực Ủy ban Công tác đại biểu; đại diện lãnh đạo Bộ Tư pháp, các bộ, ngành, cơ quan liên quan.

Tại phiên họp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tiến hành thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công.

Trình bày Tờ trình dự án Nghị quyết, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nêu rõ, dự thảo Nghị quyết gồm 18 điều, quy định về việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công, gồm tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ, nhiệm vụ của luật sư công và quản lý nhà nước đối với luật sư công.

Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú phát biểu tại phiên họp

Thời gian thực hiện thí điểm từ ngày 1/10/2026 đến hết 30/9/2028.

Thứ trưởng cho biết, dự thảo Nghị quyết quy định tiêu chuẩn của luật sư công gồm: Là cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Quân đội nhân dân, sĩ quan Công an nhân dân, người làm việc trong doanh nghiệp nhà nước; có tư tưởng chính trị vững vàng, đạo đức nghề nghiệp trong sáng, liêm chính; có đủ tiêu chuẩn luật sư để được cấp Chứng chỉ hành nghề luật sư theo quy định của Luật Luật sư và có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật hoặc giải quyết vụ việc pháp lý.

Nhiệm vụ của luật sư công bao gồm: bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước, cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, doanh nghiệp nhà nước ở Trung ương và địa phương; tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước ở Trung ương và địa phương trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế; tư vấn các vấn đề pháp lý liên quan đến các dự án đầu tư công và các dự án phát triển kinh tế - xã hội lớn và tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, kéo dài; thực hiện các công việc có tính chất pháp lý khác do sự phân công của cơ quan có thẩm quyền.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Trường Giang phát biểu tại phiên họp

Dự thảo Nghị quyết quy định trách nhiệm của Chính phủ, UBND cấp tỉnh, và trách nhiệm của HĐND cấp tỉnh và nội dung quản lý nhà nước đối với luật sư công.

Tại phiên họp, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết với những cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn được nêu trong Tờ trình của Chính phủ.

Về tiêu chuẩn luật sư công, nguồn luật sư, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung tiêu chí định lượng hoặc giao Chính phủ quy định cụ thể tiêu chuẩn đánh giá kinh nghiệm nghề nghiệp để bảo đảm thống nhất trong triển khai thực hiện.

Điều 8 của dự thảo Nghị quyết quy định theo hướng Bộ trưởng Bộ Tư pháp sẽ cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ hành nghề luật sư cho người làm luật sư công. Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhận thấy, đây là chế định mới, có phạm vi và thời hạn thí điểm rõ ràng; do đó, cơ bản thống nhất việc giao Bộ trưởng Bộ Tư pháp như dự thảo Nghị quyết để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ.

ĐBQH hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Nguyễn Duy Tiến phát biểu tại phiên họp

Một số ý kiến khác trong Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị quy định theo hướng Bộ trưởng Bộ Tư pháp chỉ cấp, cấp lại, thu hồi Chứng chỉ đối với người làm luật sư ở Trung ương; phân cấp thẩm quyền cấp, cấp lại, thu hồi đối với người làm luật sư ở địa phương cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh để thực hiện chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Khoản 1 Điều 15 dự thảo Nghị quyết quy định “Luật sư công được hưởng hỗ trợ hàng tháng bằng 100% mức lương theo hệ số lương hiện hưởng (không bao gồm phụ cấp) và các chế độ, chính sách khác...”. Có ý kiến cho rằng, nguồn đầu vào của luật sư công là khác nhau nhưng đầu ra thì giống nhau, do đó, đề nghị nghiên cứu chỉnh lý lại quy định này để bảo đảm tính phù hợp.

Phát biểu kết luận phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu nêu rõ, Ủy ban đánh giá hồ sơ Chính phủ trình bảo đảm đúng quy định của pháp luật; phù hợp với chủ trương hình thành đội ngũ luật sư công đã nêu tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Chủ nhiệm Ủy ban Phan Chí Hiếu nhấn mạnh, dự thảo Nghị quyết bảo đảm hợp hiến, hợp pháp, tương thích với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Về phạm vi thí điểm, thời gian thí điểm của dự thảo Nghị quyết cũng cơ bản phù hợp với kết luận của Bộ Chính trị về Đề án xây dựng chế định luật sư công. Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng cơ bản phù hợp, song cần lưu ý về việc mở rộng đối tượng thí điểm là doanh nghiệp nhà nước.

Toàn cảnh phiên họp

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, rà soát kỹ lưỡng và khái quát các quy định liên quan đến quyền, nghĩa vụ của luật sư công; những nội dung pháp luật về cán bộ, công chức, viên chức đã quy định rõ thì lược bớt, không nên quá cụ thể và chi tiết.

Về điều kiện, tiêu chuẩn của luật sư công, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, cơ quan soạn thảo bám sát kết luận của Bộ Chính trị và nội dung Đề án đã trình Bộ Chính trị. Tinh thần chung là lược bớt để bảo đảm thực chất, không hình thức và tính tới thời hạn thí điểm chỉ có 2 năm.

Liên quan đến chế độ, chính sách đối với luật sư công, Chủ nhiệm Ủy ban Phan Chí Hiếu đề nghị, quy định cụ thể, rõ ràng và khả thi hơn để bảo đảm không trùng lắp về chế độ, chính sách, phân biệt được giữa những công việc của luật sư công thực hiện với công việc thường ngày ở cơ quan, đơn vị.

Do thời gian trình rất gấp, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, Bộ Tư pháp tiếp tục rà soát kỹ lưỡng nội dung dự thảo Nghị quyết; khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trong đó bổ sung Đề án đã trình Bộ Chính trị và kết luận của Bộ Chính trị; chủ động chuẩn bị báo cáo tiếp thu, giải trình. Đồng thời, giao Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp trên cơ sở các ý kiến tại phiên họp phối hợp với Bộ Tư pháp khẩn trương hoàn thiện báo cáo thẩm tra.

M. Trang; Ảnh: Hồ Long