Uống thuốc nhờ bạn mua qua mạng, cụ ông 72 tuổi hôn mê

Nguy kịch vì uống thuốc bạn mua hộ qua mạng

Người bệnh là cụ ông 72 tuổi, nhập viện trong tình trạng hôn mê, sốc, suy thận cấp, phải đặt ống nội khí quản, thở máy, dùng thuốc vận mạch và lọc máu liên tục.

Theo người nhà, khoảng 10 ngày trước khi nhập viện, người bệnh xuất hiện đi ngoài phân đen và được điều trị tại cơ sở y tế tuyến dưới. Sau đó, tình trạng bệnh diễn biến nhanh với sốt cao liên tục 38-39 độ C, nước tiểu đỏ sẫm, mệt nhiều.

Khi chuyển đến Trung tâm Chống độc, các bác sĩ xác định người bệnh bị tan máu cấp và thiếu máu rất nặng, nồng độ hemoglobin chỉ còn 31 g/L (bình thường 120-155 g/L), kèm suy thận cấp, tụt huyết áp và rối loạn ý thức.

Thuốc bệnh nhân nhờ bạn bè mua và sử dụng. Ản: BVCC.

Trong quá trình khai thác bệnh sử, người nhà mang đến 5 lọ thuốc (2 lọ màu trắng và 3 lọ màu đỏ nhãn xanh). Đáng chú ý, trên lọ thuốc lớn nhất ghi rõ tên Phenylbutazone - hoạt chất đã bị loại bỏ khỏi thuốc dùng cho người tại Việt Nam từ nhiều năm trước.

Người bệnh cho biết được bạn bè giới thiệu và mua hộ thuốc qua mạng để điều trị, không qua thăm khám hoặc kê đơn của bác sĩ. Trong khi đó, người bệnh có tiền sử đái tháo đường và hạ huyết áp nhưng điều trị không thường xuyên.

Uống "thuốc truyền miệng" có thể phải trả giá bằng tính mạng

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đây là trường hợp điển hình của việc tự ý sử dụng thuốc không rõ nguồn gốc theo lời truyền miệng.

Ông cho biết, Phenylbutazone có thể gây hàng loạt biến chứng nguy hiểm như tan máu, suy tủy, giảm bạch cầu hạt, xuất huyết tiêu hóa, tổn thương gan, suy thận và các phản ứng dị ứng nghiêm trọng, có thể đe dọa tính mạng.

Do nguy cơ cao, ngày 14/5/2001, Cục Quản lý Dược đã yêu cầu ngừng nhập khẩu nguyên liệu, thành phẩm chứa Phenylbutazone và ngừng sản xuất các thuốc chứa hoạt chất này tại Việt Nam.

Không chỉ Việt Nam, Phenylbutazone cũng không còn được phép sử dụng cho người tại Mỹ do nguy cơ gây nhiều tác dụng không mong muốn nghiêm trọng. Thuốc cũng bị cấm dùng trên động vật cung cấp thịt hoặc sữa cho con người và đã ngừng sử dụng tại hầu hết các quốc gia châu Âu.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, người cao tuổi thường mắc nhiều bệnh mạn tính và phải sử dụng nhiều loại thuốc cùng lúc. Việc tự ý dùng thuốc không rõ nguồn gốc làm tăng nguy cơ tương tác thuốc cũng như các biến chứng nghiêm trọng.

Các bác sĩ cũng nhận định, tình trạng đi ngoài phân đen ở người bệnh có thể là dấu hiệu của xuất huyết tiêu hóa. Trong khi đó, nước tiểu đỏ sẫm không chỉ do chảy máu mà còn có thể là hậu quả của quá trình tan máu cấp khiến hồng cầu bị phá hủy hàng loạt, gây tổn thương thận và dẫn tới sốc.

Người bệnh phải thở máy, lọc máu với tình trạng tan máu cấp. Ảnh: BVCC.

Tuyệt đối không mua thuốc theo lời "rỉ tai"

Trung tâm Chống độc khuyến cáo người dân không mua thuốc chữa bệnh qua mạng xã hội hoặc theo lời mách bảo của người quen, đặc biệt là các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có số đăng ký lưu hành.

Khi có dấu hiệu bệnh, người dân cần đến các cơ sở y tế hoặc cơ sở khám chữa bệnh được cấp phép để được thăm khám, chẩn đoán và chỉ định sử dụng thuốc an toàn, phù hợp.

Đồng thời, cần cảnh giác với các quảng cáo như "thuốc gia truyền", "thuốc xách tay", "hết đau sau vài viên", "không tác dụng phụ"... vì đây là những chiêu quảng cáo đánh vào tâm lý muốn khỏi bệnh nhanh của người dân.

Nếu xuất hiện các biểu hiện bất thường sau khi dùng thuốc, cần ngừng sử dụng ngay và đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu. Người bệnh nên mang theo vỏ hộp, viên thuốc, ảnh chụp sản phẩm hoặc thông tin nơi mua để hỗ trợ bác sĩ xác định nguyên nhân và xử trí kịp thời.

Theo Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, đơn vị này từng tiếp nhận nhiều trường hợp bị phản ứng nặng sau khi mua thuốc chứa Phenylbutazone trên mạng để điều trị đau khớp. Các trường hợp ghi nhận có biểu hiện sốt cao, phát ban toàn thân, tổn thương gan, sốc và các hội chứng dị ứng thuốc nghiêm trọng, trong đó đã có người tử vong.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên nhấn mạnh, thuốc không rõ nguồn gốc, thuốc mua qua mạng hoặc theo lời truyền miệng không chỉ có nguy cơ chứa hoạt chất bị cấm mà còn có thể bị pha trộn nhiều thành phần, sai hàm lượng hoặc không bảo đảm điều kiện sản xuất. Việc tự ý sử dụng các loại thuốc này có thể gây ngộ độc, che lấp triệu chứng bệnh, làm chậm chẩn đoán và điều trị, khiến bệnh diễn biến nặng hơn, thậm chí dẫn đến tử vong.

Quỳnh Mai