Ươm một mùa hoa

Nông dân xã Mỹ Thuận (An Giang) trồng hoa cúc mâm xôi.

Người trồng hoa quê tôi là vậy. Tết còn ở phía trước, mà lòng người đã đi trước mấy tháng trời. Tôi thích những buổi sáng ghé qua vườn hoa sau cơn mưa. Đất mềm, bước chân lún nhẹ, mùi đất bốc lên ngai ngái, mát lành. Mùi ấy không thơm theo cách người ta vẫn gọi là thơm, nhưng hít một hơi thiệt sâu, tự nhiên thấy lòng mình dịu xuống.

Những luống vạn thọ vừa xuống giống, cây còn nhỏ xíu, lá xanh non, vò nhẹ giữa hai ngón tay nghe mùi the the, hăng hăng. Một mùi hương chẳng có gì cầu kỳ, vậy mà nhớ lâu. Nó gợi tôi nhớ những ngày Tết cũ, nhớ sân nhà được quét sạch, nhớ má lom khom kê từng chậu hoa trước hiên, nhớ cái cảm giác Tết đang đến gần mà chưa cần ai nói thành lời.

Hoa Tết ở quê bắt đầu từ những điều nhỏ nhặt như vậy. Một hạt giống, một nắm đất, một bàn tay chai sần và biết bao nhiêu điều phải tính trước tính sau.

Cúc mâm xôi đang giai đoạn tạo tán, xử lý nụ.

Người ngoài nhìn vườn hoa, thấy màu sắc, thấy những chậu hoa vàng rực, những cánh cúc tròn đầy, thấy Tết như đã được mang về tận ngõ. Còn người trồng hoa, nhìn một cây con lại thấy cả một quãng đường dài phía trước. Từ ngày xuống giống đến lúc hoa nở, ngày nào cũng có chuyện để lo. Mưa nhiều sợ úng rễ, nắng gắt sợ cây mất sức. Đêm trở trời, sáng ra phải đi một vòng coi lá, ngó thân, xem cây có dấu hiệu sâu bệnh gì không. Có khi chỉ một đám mây kéo tới, một trận mưa trái mùa, người ta đã đứng ngồi không yên.

Nghe bà con kể chuyện vườn, chuyện hoa, thấy vui buồn cứ quấn lấy nhau như rễ cây trong đất. Năm nào được mùa, hoa nở đều, màu đẹp, bán có giá thì người trồng mới dám thở phào. Nhưng cũng có năm chăm bẵm hết lòng, tới gần Tết hoa lại nở sớm hoặc trễ, thương lái mua cầm chừng, chi phí phân thuốc, nhân công cứ đội lên. Hoa không như lúa, không thể để dành qua mùa sau. Tết đi qua, hoa cũng qua theo. Chậu hoa chưa bán được, nhìn cánh bắt đầu tàn mà nghe xót. Công sức mấy tháng trời có khi nằm lại ngoài vườn chỉ sau vài ngày ngắn ngủi.

Vậy mà năm này qua năm khác, người ta vẫn ươm hoa. Có lẽ vì nghề đã ngấm vào máu thịt. Có lẽ vì cứ tới tháng này, nhìn người ta tất bật sửa soạn đón Tết, trong lòng người trồng hoa lại nhen lên một niềm hy vọng mới. Họ biết rõ cái khó của nghề, biết những chuyện chẳng ai dám chắc trước, nhưng vẫn dành đất, dành công, dành cả những ngày cuối năm để chăm từng mầm xanh.

Nhà vườn xã Châu Thành ươm vạn thọ trong bầu trước khi chuyển sang chậu.

Người làm vườn chắc hiểu hơn ai hết chuyện chờ đợi. Họ chờ hạt nảy mầm, chờ cây bén rễ, chờ lá xanh, chờ nụ hình thành rồi chờ hoa nở. Chờ hết đợt mưa dầm, chờ nắng lên, chờ thương lái ghé vườn. Mỗi ngày trôi qua đều có một điều để mong, mà cũng có một điều khiến lòng thấp thỏm. Làm nghề này, người ta học cách vui với những chuyển động rất nhỏ của cây cối, nhưng cũng học cách chấp nhận những chuyện không nằm trong tay mình.

Có khi, niềm vui chỉ là sáng ra thấy cây đứng thẳng sau một đêm mưa. Là mấy luống vạn thọ đã bén rễ, lá non xanh mướt. Là cúc mâm xôi bắt đầu ra tán, nhìn xa đã thấy dáng tròn trịa. Những điều nhỏ xíu ấy đủ làm người trồng vui cả buổi, bởi họ biết công chăm sóc của mình đang có hồi đáp.

Rồi sẽ đến ngày vườn hoa đổi màu. Vạn thọ vàng lên từng luống, cúc mâm xôi tròn đầy, những chậu hoa được chuyển lên xe, theo chân người bán đi khắp nẻo đường. Người ta mua hoa về chưng trước hiên, đặt bên bàn thờ tổ tiên, đem biếu người thân, tặng nhau chút sắc màu ngày đầu năm. Có thể ít ai nhớ những chậu hoa ấy đã lớn lên từ mảnh vườn nào, qua bao nhiêu trận mưa, bao nhiêu đêm người nông dân thức giấc lo trời trở gió.

Nhưng có hề gì. Người trồng hoa đâu cần ai nhớ hết những nhọc nhằn của mình. Chỉ cần đến ngày Tết, nhìn hoa nở đẹp, thấy người mua vui vẻ mang hoa về nhà, họ cũng có thêm một chút ấm lòng.

Mùa hoa Tết vẫn đang được ươm từ những ngày quê nhà còn lấm lem bùn đất. Những mầm xanh bé nhỏ chưa biết rồi đây sẽ nở thành màu gì trong nắng xuân, nhưng người trồng đã gửi vào đó biết bao hy vọng. Tôi đi giữa vườn, nghe mùi đất ẩm còn vương sau mưa, chạm nhẹ vào chiếc lá vạn thọ non, bỗng thấy mùa xuân không hẳn bắt đầu từ ngày cuối năm người ta treo câu đối, mua bánh mứt.

Mùa xuân bắt đầu từ lúc có người cúi xuống gieo một hạt giống, rồi kiên nhẫn chăm nom nó qua những ngày mưa nắng. Và ở đâu đó trên mảnh đất quê nhà, giữa những luống hoa đang lớn từng ngày, có những người nông dân vẫn lặng lẽ thức cùng cây, lo cùng cây, vui buồn cùng cây. Họ đang ươm một mùa hoa, cũng là ươm một mùa Tết, một mùa hy vọng cho mình và bao mái nhà đang mong chờ năm mới.

Bài và ảnh: AN LÂM