Ứng phó bệnh tay chân miệng

Số ca tay chân miệng đang có dấu hiệu gia tăng. Ảnh: CDC

Triển khai các phương án ứng phó

Từ đầu năm 2026 đến ngày 6/4, thành phố ghi nhận 588 ca tay chân miệng, tăng 1,6 lần so với cùng kỳ năm 2025. Đặc biệt, trong 5 tuần gần đây, số ca mắc liên tục gia tăng, dao động từ 50-86 ca mỗi tuần.

Nỗi lo lớn nhất hiện nay không chỉ là số lượng ca mắc mà là sự lưu hành của chủng Enterovirus 71 (EV71) tại một số địa phương. Bởi EV71 chính là “thủ phạm” gây ra các biến chứng thần kinh nặng, diễn tiến bệnh cực nhanh và là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các ca tử vong trong thời gian qua trên cả nước.

Lãnh đạo Sở Y tế cho biết, đơn vị yêu cầu các cơ sở y tế chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc men, vật tư và thiết bị; sẵn sàng tiếp nhận và điều trị bệnh nhân.

Đồng thời đẩy mạnh hội chẩn giữa các khoa, viện để quyết định chuyển tuyến đúng lúc, đúng chỗ; tuyệt đối không để chậm trễ dẫn đến biến chứng nặng hay tử vong.

Các bệnh viện đa khoa và chuyên khoa sản nhi củng cố năng lực hồi sức tích cực, đảm bảo năng lực cấp cứu tại chỗ và phối hợp chặt chẽ với hệ thống y tế dự phòng trong giám sát dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm. Cùng với đó, siết chặt kiểm soát nhiễm khuẩn, vệ sinh môi trường bệnh viện nhằm làm giảm thiểu tối đa lây nhiễm chéo, không để phát sinh ổ dịch tại các cơ sở y tế…

Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng và Bệnh viện Phụ sản - Nhi Quảng Nam chủ động triển khai các biện pháp phòng chống bệnh tay chân miệng.

Trong đó, đặc biệt chú ý đến phương án khám, thu dung và cách ly ca bệnh như: tiếp đón, sàng lọc, phân loại mức độ bệnh ngay tại phòng khám; thu dung, điều trị người bệnh theo hướng dẫn chẩn đoán, điều trị của Bộ Y tế; sẵn sàng cơ số thuốc, trang thiết bị y tế; tăng cường các biện pháp phòng ngừa lây nhiễm chéo trong bệnh viện…

Theo BSCKI Hà Thị Kim Anh, Phó Trưởng khoa Nhi tổng hợp - truyền nhiễm (Bệnh viện Phụ sản - Nhi Quảng Nam), để kịp thời ứng phó và nâng cao năng lực chẩn đoán và điều trị, bệnh viện tổ chức tập huấn các nội dung liên quan đến điều trị tay chân miệng cho nhân viên y tế.

Đồng thời đảm bảo thăm khám thường xuyên để phát hiện các dấu hiệu chuyển độ nặng, nhằm hội chẩn kịp thời với Khoa Hồi sức để điều trị bệnh tay chân miệng độ 2b. Cùng với đó, hội chẩn với bệnh viện tuyến trên trong trường hợp tay chân miệng nặng từ độ 3 trở lên; riêng các bệnh nặng cần can thiệp sâu sẽ chuyển đến tuyến trên điều trị.

Tăng cường kiểm tra, giám sát tại trường học

Song song với công tác thu dung và điều trị, ngành y tế thành phố chủ động triển khai các đoàn kiểm tra, hướng dẫn công tác phòng, chống bệnh tay chân miệng tại các địa phương, trường học. Theo BSCKII Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố, qua kiểm tra thực tế tại các trường mầm non, đơn vị ghi nhận các cơ sở chủ động vệ sinh trường lớp; duy trì rửa tay bằng xà phòng cho trẻ; tăng cường tuyên truyền các biện pháp phòng, chống dịch cho phụ huynh và học sinh bằng nhiều hình thức phù hợp. Cùng với đó, môi trường học tập như khuôn viên, bếp ăn, nhà vệ sinh… cơ bản đảm bảo sạch sẽ, thông thoáng.

Ngành y tế thành phố kiểm tra, hướng dẫn công tác phòng chống dịch bệnh tay chân miệng tại trường học. Ảnh: CDC

“Việc duy trì thường xuyên các biện pháp phòng bệnh là yếu tố then chốt để kiểm soát dịch hiệu quả. Vì vậy, các địa phương, cơ sở giáo dục cần tiếp tục nâng cao nhận thức cho phụ huynh, học sinh; thực hiện nghiêm hướng dẫn chuyên môn; chủ động phát hiện sớm, xử lý kịp thời ca nghi ngờ. Đặc biệt, công tác phối hợp giữa ngành y tế và ngành giáo dục cần tiếp tục được tăng cường, đảm bảo triển khai đồng bộ, hiệu quả các biện pháp phòng, chống dịch bệnh trong cộng đồng”, BSCKII Nguyễn Đại Vĩnh nói.

Lãnh đạo Trung tâm Y tế khu vực Hòa Vang cho biết, ngay sau khi ghi nhận 2 trường hợp mắc bệnh tay chân miệng tại Trường Mầm non Bình Minh (xã Bà Nà), lực lượng y tế khẩn trương triển khai điều tra dịch tễ, rà soát các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ. Đến thời điểm hiện tại, chưa ghi nhận thêm ca nghi mắc tại các lớp học liền kề. Để chủ động kiểm soát, không để dịch lây lan trong môi trường học đường, đơn vị phối hợp Trạm Y tế xã Bà Nà tổ chức giám sát, xử lý ổ dịch nhỏ tại Trường Mầm non Bình Minh; đồng thời mở rộng kiểm tra tại một số cơ sở mầm non, nhóm trẻ trên địa bàn.

Để phòng chống bệnh tay chân miệng hiệu quả, ngành y tế thành phố khuyến cáo người dân cần thực hiện tốt phương châm “3 sạch”, gồm: đảm bảo ăn uống sạch với thực phẩm nấu chín, nước đun sôi và không dùng chung đồ dùng cá nhân; duy trì ở sạch bằng cách lau chùi bề mặt, đồ chơi và sàn nhà bằng chất sát khuẩn; giữ bàn tay sạch bằng cách rửa tay thường xuyên với xà phòng cho cả trẻ em và người chăm sóc.

Gắn liền với “3 kịp thời”, gồm: kịp thời phát hiện trẻ có biểu hiện như loét miệng, nổi mụn nước ở lòng bàn tay, chân; cách ly kịp thời bằng cách cho trẻ nghỉ học ít nhất 10 ngày để tránh lây lan; đưa trẻ đi cấp cứu kịp thời ngay khi có các dấu hiệu chuyển nặng như sốt cao khó hạ, nôn nhiều hay giật mình.

Phân loại mức độ bệnh tay chân miệng

Độ 1 (nhẹ): chỉ loét miệng hoặc tổn thương da (theo dõi tại nhà).

Độ 2a (cần đi khám): giật mình ít, sốt trên 2 ngày hoặc sốt trên 39 độ C, nôn, lừ đừ.

Độ 2b (nặng - cần nhập viện): giật mình nhiều, sốt cao khó hạ, mạch nhanh, run chi, yếu liệt.

Độ 3 và 4 (rất nặng và cực kỳ nguy hiểm): mạch rất nhanh/chậm, vã mồ hôi, huyết áp tăng, khó thở, hôn mê, sốc.

Nếu trẻ có dấu hiệu từ độ 2a trở lên, phụ huynh cần nhanh chóng đưa trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất, tuyệt đối không tự ý điều trị khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

LÊ HÙNG