UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ của tỉnh Bắc Ninh

Bắc Ninh bừng sáng đêm hội di sản

Tối 27/3, tại quảng trường 3/2 phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh long trọng tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh di sản Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; công bố Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới và khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”.

Khai mạc Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026”. Ảnh: BTC

Tới dự chương trình có các đồng chí: Trần Sỹ Thanh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương; Mai Văn Chính, Phó Thủ tướng Chính phủ; lãnh đạo các bộ, ban, ngành Trung ương; đại diện Tổ chức UNESCO, Đại sứ quán một số nước; Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam; đại diện các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Quảng Ninh, thành phố Hải Phòng, các chuyên gia, nhà khoa học, đông đảo người dân và du khách.

Phát biểu tại buổi lễ, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn nhấn mạnh, đây là sự kiện chính trị - văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước phát triển mới trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa của tỉnh Bắc Ninh nói riêng và của Việt Nam nói chung.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn phát biểu tại buổi lễ.

Sự kiện khẳng định giá trị nổi bật toàn cầu của các di sản văn hóa Việt Nam được cộng đồng quốc tế ghi nhận, qua đó góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, ngành và toàn xã hội trong việc bảo vệ, gìn giữ và phát huy di sản văn hóa gắn với phát triển bền vững. Tiếp tục khẳng định vai trò của văn hóa là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Bắc Ninh - Kinh Bắc là vùng đất kết tinh chiều sâu lịch sử và văn hiến. Trải qua hàng nghìn năm, vùng đất này đã bồi đắp nên một kho tàng di sản phong phú, góp phần quan trọng vào bản sắc văn hóa Việt Nam. Nếu dân ca quan họ là biểu tượng cho tâm hồn, cốt cách người Kinh Bắc, thì tranh dân gian Đông Hồ chính là di sản độc đáo, kết tinh trí tuệ và tư duy thẩm mỹ thuần Việt.

"Việc UNESCO ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp không chỉ khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa, thẩm mỹ độc đáo mà còn là sự ghi nhận nỗ lực của các thế hệ nghệ nhân, cộng đồng làng nghề. Đây đồng thời là lời nhắc nhở về trách nhiệm quốc tế trong việc bảo vệ, phục hồi và phát huy giá trị di sản trước những thách thức của thời đại", ông Phạm Hoàng Sơn cho biết.

Vinh danh di sản, mở hướng phát triển mới

Cùng niềm vui đó, Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc chính thức được công nhận là Di sản văn hóa thế giới, trong đó Bắc Ninh vinh dự có 2 điểm di tích tiêu biểu là chùa Vĩnh Nghiêm và chùa Bổ Đà. Đây là những trung tâm tôn giáo, văn hóa gắn liền với sự hình thành của Thiền phái Trúc Lâm thời Trần - dòng thiền thuần Việt, mang đậm bản sắc và tinh thần hòa hợp, nhập thế của dân tộc. Việc vinh danh này mở ra cơ hội lớn để tiếp tục bảo tồn, quảng bá hình ảnh đất nước và con người Bắc Ninh - Kinh Bắc đến với bạn bè trong nước và quốc tế một cách bền vững.

Màn biểu diễn nghệ thuật đặc sắc, ấn tượng với chủ đề “Tinh hoa di sản - ngàn năm tỏa rạng”.

Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Phạm Hoàng Sơn nhấn mạnh: "Danh hiệu di sản không chỉ là niềm tự hào mà còn là cam kết trách nhiệm. Với quan điểm: “Di sản là nguồn lực - Văn hóa là sức mạnh - Con người là trung tâm”, Bắc Ninh quyết tâm phát triển nhanh và bền vững trên nền tảng giá trị văn hóa đặc sắc".

Để thực hiện hiệu quả Chương trình hành động bảo vệ di sản, thời gian tới tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ cộng đồng thực hành nghề và nghệ nhân. Đẩy mạnh đào tạo, trao truyền nghề; đưa giáo dục di sản vào trường học một cách bài bản. Đa dạng hóa sản phẩm gắn với mở rộng thị trường, phấn đấu đưa di sản sang Danh sách đại diện của nhân loại…

Tỉnh Bắc Ninh cũng cam kết phối hợp chặt chẽ với tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng để quản lý thống nhất, bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực, hài hòa giữa bảo tồn lâu dài và phát triển du lịch bền vững đối với Quần thể di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.

Ngày 9/12/2025, tại Kỳ họp lần thứ 20 của Ủy ban Liên chính phủ Công ước 2003 về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể của UNESCO, Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ chính thức được UNESCO ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Tại buổi lễ đã diễn ra nghi thức trao bằng của Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp cho lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch và tỉnh Bắc Ninh.

Festival “Về miền di sản Bắc Ninh 2026” không chỉ là sự kiện văn hóa - du lịch, mà còn là nơi kết nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với hiện đại; nơi di sản được đánh thức, lan tỏa và trở thành nguồn lực cho phát triển.

Đông đảo người dân, du khách cùng thưởng thức màn biểu diễn nghệ thuật.

Sau phần lễ, các đại biểu và đông đảo người dân, du khách đã cùng thưởng thức màn biểu diễn nghệ thuật đặc sắc, ấn tượng với chủ đề “Tinh hoa di sản - ngàn năm tỏa rạng”. Chương trình gồm 3 chương: chương 1: Tinh hoa di sản; chương 2: Sắc màu Kinh Bắc; chương 3: Ngàn năm tỏa rạng. Các tiết mục đã đưa trở về với cội nguồn văn hiến, những lớp trầm tích lịch sử và tâm linh của Kinh Bắc được khơi mở qua dòng chảy thời gian. Tiếp nối hành trình ấy, bức tranh Kinh Bắc dần mở rộng sang nhịp sống văn hóa phong phú của một miền đất trăm nghề, trăm hội, một bức tranh sống động về miền đất di sản, vẫn hiện diện trong từng nhịp sống đời thường của con người Kinh Bắc.

Những thanh âm vang lên trong tiết mục nghệ thuật “Hội tụ di sản, Việt Nam tinh hoa” đã khắc họa một bức tranh văn hóa rộng mở, những giá trị di sản của các vùng miền trên cả nước đã gặp gỡ và tỏa sáng tại Bắc Ninh. Chủ đề “Ngàn năm tỏa rạng” khắc họa hình ảnh một Bắc Ninh được bồi đắp qua chiều dài lịch sử, hôm nay đang vươn mình mạnh mẽ, năng động, hiện đại, giàu bản sắc và đầy khát vọng phát triển. Từ chiều sâu di sản, những giá trị văn hóa truyền thống tiếp tục được gìn giữ, phát huy, trở thành nền tảng cho hội nhập và phát triển bền vững.

Kết thúc chương trình là màn Drone Light Show với chủ đề: “Từ di sản tỏa sáng tương lai” và màn pháo hoa rực rỡ. Trên bầu trời đêm của miền đất Kinh Bắc, hàng trăm thiết bị bay đã vẽ nên những hình khối ánh sáng chuyển động, kể câu chuyện về hành trình của Bắc Ninh: từ cội nguồn văn hiến ngàn năm, đến khát vọng phát triển của một đô thị hiện đại trong thời đại mới.

Phương Hà