Ukraine bất ngờ 'khoe' tên lửa chống hạm NSM và RBS-15, biến Odessa thành 'căn cứ thép'

Lực lượng Hải quân Ukraine đã được trang bị một tổ hợp phòng thủ bờ biển di động với tên lửa chống hạm NSM do công ty Kongsberg của Na Uy phát triển và sản xuất.

Ảnh chụp bệ phóng của tổ hợp NSM nói trên đã được Văn phòng Tổng thống Ukraine công bố trong chuyến thăm làm việc của ông Volodymyr Zelensky tới vùng Odessa.

Phiên bản tên lửa NSM dùng cho phòng thủ bờ biển đang được sử dụng tại các quốc gia như Ba Lan và Mỹ, ngoài ra còn được Latvia, Bulgaria, Đan Mạch và Romania đặt hàng.

Trước đây chưa từng có thông báo chính thức nào về ý định của Lực lượng Hải quân Ukraine trong việc mua sắm tổ hợp tên lửa hành trình chống hạm tiên tiến này.

Tuy nhiên vào tháng 5/2022, đã có thông tin cho biết Mỹ đang xem xét khả năng cung cấp cho Ukraine hai loại tên lửa hành trình chống hạm cận âm đó là Harpoon và NSM.

Tới tháng 6/2023, ấn phẩm quốc phòng Defence24 của Ba Lan trích dẫn các nguồn tin riêng tiết lộ Ukraine đang đàm phán mua các bộ phận của hệ thống tên lửa chống hạm phòng thủ bờ biển NSM từ nước này.

Tuy nhiên bệ phóng được trưng bày có màu sắc đồng nhất, khác với kiểu ngụy trang mà Ba Lan áp dụng cho các thiết bị quân sự. Ngoài ra khác với phiên bản Ba Lan trên khung gầm Jelcz, biến thể của Ukraine sử dụng xe tải có hệ thống nâng hạ đa năng.

Tên lửa tấn công hải quân (Naval Strike Missile) là một loại tên lửa hành trình chống hạm được phát triển bởi công ty Kongsberg Defence & Aerospace của Na Uy.

Đây là một tên lửa cận âm có khả năng tấn công các mục tiêu trên mặt đất - mặt biển, nó dài 4 m và có tổng khối lượng hơn 400 kg, trong đó đầu đạn xuyên phá bằng chất nổ mạnh nặng 120 kg.

Trong giai đoạn bay hành trình, tên lửa NSM được điều khiển bằng hệ thống quán tính kết hợp với hiệu chỉnh tín hiệu định vị vệ tinh GPS.

Vào giai đoạn cuối của chuyến bay, tên lửa được dẫn hướng bằng hệ thống nhận dạng mục tiêu với đầu dò hồng ngoại, hệ thống này có cơ sở dữ liệu riêng về "dấu hiệu nhiệt" của mục tiêu. Nhờ đó nó có thể nhận dạng các loại đối tượng cụ thể và tấn công chính xác nhất.

Bên cạnh NSM, Hải quân Ukraine còn trưng bày hệ thống tên lửa chống hạm RBS-15, vũ khí từng được sử dụng trong cuộc tấn công giàn khoan Syvash của Nga.

Theo họa tiết ngụy trang, chiếc xe mang phóng được giới thiệu trước đây từng phục vụ trong Hải quân Phần Lan. Điều đáng chú ý là cả Bộ Quốc phòng Phần Lan lẫn chính phủ nước này đều không chính thức thông báo hay công bố việc chuyển giao vũ khí này cho Ukraine.

Hệ thống phòng thủ ven biển của Phần Lan được chế tạo trên khung gầm xe tải Sisu SK242 và mang theo 4 ống phóng. Các tên lửa được sử dụng là RBS-15SF (Mk 2), có ký hiệu MTO 85 theo cách gọi của Phần Lan.

Trong những năm 2000, RBS-15 đã được hiện đại hóa sâu lên tiêu chuẩn MTO 85M, tương ứng với phiên bản Mk 2 kết hợp các yếu tố của Mk 3. Việc nâng cấp bao gồm tích hợp GPS vào hệ thống dẫn đường và cải tiến thuật toán để khắc phục nhiễu sóng vô tuyến điện tử.

Tên lửa chống hạm này có chiều dài 4,35 m, đường kính 0,5 m và sải cánh 1,4 m. Trọng lượng khi phóng, bao gồm cả động cơ đẩy, xấp xỉ 770 - 820 kg, trong khi trọng lượng khi bay khoảng 650 - 660 kg.

Đầu đạn của tên lửa RBS-15 nặng 200 kg là loại phân mảnh nổ mạnh bán xuyên giáp. Trong quá trình bay, quả đạn đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 0,9, tương đương 1.100 km/h.

Phiên bản cơ sở Mk 2 có tầm xa lên đến 70 km, nhưng phiên bản nâng cấp RBS-15SF-3 (MTO 85M), nhờ các thuật toán mới, được cho là đã tăng tầm bay lên hơn 100 km.

Cần lưu ý vào ngày 6/4/2026, Hải quân Ukraine lần đầu tiên trình diễn việc sử dụng tên lửa chống hạm RBS-15 của Thụy Điển. Tại thời điểm đó, một video được công bố đã ghi lại cuộc tấn công vào giàn khoan Sivash đang được đặc nhiệm Nga sử dụng làm trung tâm chỉ huy.

Trong chuyến thăm tới vùng Odessa, Tổng thống Zelensky còn được giới thiệu hệ thống phòng thủ bờ biển trang bị tên lửa Harpoon, vũ khí này được cho là có nguồn gốc từ Mỹ và Na Uy, được cung cấp ngay sau khi chiến sự bùng nổ.

Cần nhắc lại, cảng Odessa là một trong những mục tiêu ưu tiên của Nga, khi họ từng dự định dùng lính thủy đánh bộ để tấn công từ đường biển vào thành phố này.

Tuy vậy với các hệ thống tên lửa chống hạm dày đặc và tiên tiến như trên, có lẽ Quân đội Nga khó lòng hiện thực hóa mong muốn của mình khi hỏa lực phòng thủ của Ukraine khá mạnh.

Việt Dũng