UAE rời OPEC: Điều này có ý nghĩa gì đối với tương lai của liên minh dầu mỏ và giá dầu thô

UAE là thành viên có ảnh hưởng lớn thứ hai trong OPEC, chỉ sau Saudi Arabia. Đây cũng là một trong số ít quốc gia, cùng với Saudi Arabia, sở hữu năng lực sản xuất dự phòng đáng kể, đủ để tác động đến giá dầu và ứng phó với các cú sốc nguồn cung, theo ông Jorge Léon, Giám đốc phân tích địa chính trị tại Rystad Energy.

Công suất dự phòng là phần sản lượng có thể nhanh chóng được đưa vào khai thác khi xảy ra khủng hoảng lớn. Saudi Arabia và UAE cùng kiểm soát phần lớn tổng công suất dự phòng toàn cầu, vượt 4 triệu thùng/ngày, khiến họ đặc biệt có ảnh hưởng trong các giai đoạn thị trường biến động.

"Việc UAE rời đi đồng nghĩa với việc OPEC mất đi một trong những trụ cột cốt lõi giúp tổ chức này điều tiết thị trường", ông Léon nhận định trong một báo cáo hôm thứ Ba. Theo ông, OPEC sẽ trở nên "yếu đi về mặt cấu trúc" sau sự kiện này.

Đây cũng là một đòn giáng vào Saudi Arabia, bởi nó làm suy giảm khả năng của Riyadh trong việc điều hành OPEC như một tổ chức, theo ông David Goldwyn, cựu đặc phái viên và điều phối viên về các vấn đề năng lượng quốc tế của Bộ Ngoại giao Mỹ giai đoạn 2009 - 2011.

Ông Goldwyn cho biết Saudi Arabia vẫn có khả năng đáng kể để điều tiết thị trường nhờ công suất dự phòng riêng, nhưng vị thế của họ sẽ yếu đi khi UAE không còn là thành viên.

Quyết định rời OPEC của UAE được đưa ra sau nhiều tuần hứng chịu các đợt tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái từ Iran. Các cuộc tấn công của Tehran nhằm vào hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz đã hạn chế xuất khẩu dầu của UAE, đe dọa nền tảng kinh tế của nước này.

Tuy nhiên, UAE không trực tiếp quy trách nhiệm cho cuộc xung đột. Bộ trưởng Năng lượng Suhail Al Mazrouei cho biết trong một cuộc phỏng vấn với CNBC rằng thời điểm rời OPEC được lựa chọn nhằm giảm thiểu gián đoạn đối với các nước sản xuất khác trong nhóm.

Trên thực tế, theo ông Goldwyn, việc UAE rời đi khó có tác động lớn đến thị trường trong vòng một năm tới khi eo biển vẫn bị đóng. Giá dầu kỳ hạn gần như không phản ứng trước thông tin này trong ngày thứ Ba.

Tuy vậy, về dài hạn, động thái này có thể gây áp lực giảm giá dầu, theo ông John Kilduff, nhà sáng lập Again Capital. Nó làm suy yếu sự gắn kết cần thiết giữa các nhà sản xuất để ngăn giá dầu giảm sâu khi thị trường dư cung.

UAE muốn có thêm quyền tự chủ trong việc quyết định sản lượng, không bị ràng buộc bởi OPEC, đồng thời hướng tới mục tiêu đạt công suất 5 triệu thùng/ngày vào năm 2027, Bộ trưởng Al Mazrouei cho biết.

Theo ông Andy Lipow, Chủ tịch Lipow Oil Associates, UAE từ lâu không hài lòng với các đợt cắt giảm sản lượng do Saudi Arabia dẫn dắt nhằm hỗ trợ giá dầu. Đồng thời, nước này cũng chứng kiến Iraq và Nga (thuộc nhóm OPEC+) thường xuyên vượt hạn ngạch sản xuất.

"Khi xung đột giữa Mỹ và Iran kết thúc và eo biển Hormuz mở lại, tôi kỳ vọng UAE sẽ sản xuất tối đa có thể, tận dụng toàn bộ công suất dự phòng mà họ đang giữ", ông Lipow nói với CNBC.

Ông Goldwyn cũng cảnh báo rằng thị trường có thể mất đi khả năng của Saudi Arabia trong việc thiết lập "mức sàn" cho giá dầu nếu nhu cầu yếu và xuất hiện dư cung lớn trong tương lai.

"Quyết định này tiềm ẩn rủi ro đáng kể về việc gia tăng biến động giá dầu", ông Goldwyn nhận định. "Tuy nhiên, khi điều kiện thị trường đòi hỏi sự hợp tác, việc UAE rời OPEC không có nghĩa là họ sẽ không thể phối hợp với OPEC".

Thế Hải (Theo CNBC, Aljazeera)