Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu điện khi nắng nóng kỷ lục

Trong bối cảnh nền kinh tế quý I/2026 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, áp lực lên hệ thống năng lượng quốc gia đang ngày một lớn. Đặc biệt, khi bước vào quý II, nhu cầu tiêu thụ điện cho sản xuất công nghiệp và sinh hoạt dự kiến sẽ tăng vọt do ảnh hưởng của các đợt nắng nóng gay gắt.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định: Quan điểm của Chính phủ là tuyệt đối không để thiếu điện - Ảnh: Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Trả lời các cơ quan báo chí tại buổi Họp báo Chính phủ thường kỳ ngày 4.4, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định phương án duy trì nguồn cung điện đã được chuẩn bị kỹ lưỡng từ sớm. Mục tiêu cao nhất là tuyệt đối không để xảy ra tình trạng thiếu điện, đảm bảo dòng điện thông suốt cho các khu công nghiệp và đời sống nhân dân.

Kịch bản vận hành tối ưu nguồn cung điện trước cao điểm

Theo dự báo của Trung tâm Điều độ Hệ thống điện Quốc gia, phụ tải hệ thống điện trong các tháng 5, 6 và 7.2026 có thể tăng trưởng từ 12% đến 15% so với cùng kỳ năm trước. Để bảo vệ nguồn cung điện, Bộ Công Thương đã yêu cầu Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thực hiện nghiêm kịch bản vận hành linh hoạt.

Các hồ thủy điện lớn tại miền Bắc như Sơn La, Hòa Bình hiện đang thực hiện chiến thuật tích nước, giữ mực nước cao để dự phòng cho những thời điểm phụ tải lập đỉnh. Đây là "nguồn vốn" quan trọng để đáp ứng nhu cầu điện tức thời khi nhiệt độ ngoài trời tăng cao.

Song song với thủy điện, các nhà máy nhiệt điện than và khí cũng được yêu cầu đảm bảo đủ nguồn nhiên liệu vận hành liên tục.

Thứ trưởng Bộ Công Thương cho biết, việc cung ứng than cho sản xuất điện đã được ký kết chặt chẽ với các tập đoàn khoáng sản, đảm bảo không để xảy ra tình trạng thiếu nhiên liệu cục bộ như những năm trước.

Nguồn cung điện cho mùa hè sẽ được đảm bảo - Ảnh minh họa

Đặc biệt, dự án đường dây 500kV mạch 3 kéo dài đã đi vào vận hành ổn định, giúp tăng cường năng lực truyền tải điện từ miền Trung ra miền Bắc lên mức kỷ lục. Sự chủ động này giúp hệ thống điện giữ được mức dự phòng an toàn, sẵn ứng phó với các kịch bản cực đoan nhất của thời tiết.

Trong cơ cấu nguồn cung điện năm nay, năng lượng tái tạo tiếp tục đóng vai trò quan trọng. Các nhà máy điện gió và điện mặt trời được huy động tối đa công suất, đặc biệt là vào khung giờ cao điểm buổi trưa, khi nhu cầu sử dụng điều hòa nhiệt độ tại các đô thị tăng mạnh.

Chính phủ cũng đang thúc đẩy mạnh mẽ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), cho phép các doanh nghiệp sản xuất lớn tiếp cận trực tiếp với nguồn năng lượng sạch. Điều này vừa giúp giảm áp lực cho lưới điện quốc gia, vừa hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện các cam kết về phát triển bền vững và giảm phát thải carbon.

Đẩy mạnh tiết kiệm điện và huy động nguồn lực xã hội

Bên cạnh việc tăng cường năng lực phát điện, giải pháp tiết kiệm điện được Chính phủ xác định là "nguồn điện thứ nhất".

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chỉ thị yêu cầu các cơ quan công sở, đơn vị hành chính sự nghiệp thực hiện triệt để việc cắt giảm ít nhất 10% chi phí điện năng trong các tháng mùa hè.

Các địa phương cũng được yêu cầu rà soát, điều chỉnh hệ thống chiếu sáng công cộng và biển quảng cáo vào các khung giờ cao điểm để tối ưu hóa việc phân bổ năng lượng. Đây không chỉ là biện pháp tình thế mà đã trở thành một phần trong chiến lược quản lý nhu cầu điện (DSM) dài hạn của quốc gia.

Đặc biệt, cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu đang được triển khai rộng rãi. Chính phủ tạo điều kiện thuận lợi về thủ tục để các hộ gia đình và doanh nghiệp lắp đặt hệ thống pin năng lượng mặt trời trên mái công trình.

Việc tự cung tự cấp một phần năng lượng tại chỗ giúp giảm đáng kể áp lực truyền tải cho lưới điện khu vực. Các chính sách hỗ trợ về tài chính và kỹ thuật đang được các bộ ngành khẩn trương hoàn thiện, tạo làn sóng đầu tư mới vào năng lượng sạch quy mô nhỏ.

Thứ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh, sự minh bạch trong kế hoạch vận hành giúp doanh nghiệp chủ động sắp xếp lịch sản xuất, tránh các khung giờ giá cao và giảm thiểu rủi ro quá tải hệ thống. Các địa phương được giao nhiệm vụ giám sát chặt chẽ việc thực hiện tiết kiệm điện tại các khu kinh tế, khu công nghiệp trọng điểm.

Mọi nỗ lực của ngành điện hiện nay đều tập trung vào việc bảo vệ nguồn cung điện để thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong những năm tới. Niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài vào hạ tầng năng lượng của Việt Nam đang ngày càng được củng cố nhờ sự điều hành quyết liệt và khoa học từ Chính phủ.

Nam Phong