Từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Để phát triển song song cả 2 ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh đòi hỏi học sinh phải được tiếp cận với tiếng Anh ngay từ những bậc học đầu tiên.

“Chuyển động” từ phía nhà trường

Quyết định 2371/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về triển khai thực hiện Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045” có mục tiêu nâng cao chất lượng học tiếng Anh, hình thành hệ sinh thái sử dụng ngoại ngữ trong các trường học, góp phần xây dựng thế hệ công dân toàn cầu đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế.

Chủ trương này nhận được sự đồng thuận cao từ các cơ sở giáo dục. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả thì việc chuẩn hóa, nâng cao năng lực đội ngũ giáo viên và điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, phòng học tiếng Anh vẫn là yêu cầu cấp thiết.

Tại Trường Tiểu học Hoằng Quang, phường Nguyệt Viên, nhà trường hiện có 2 giáo viên tiếng Anh đáp ứng nhu cầu học tiếng Anh làm quen đối với lớp 1, 2 và tiếng Anh bắt buộc từ lớp 3 đến lớp 5. Tuy nhiên, nhà trường hiện còn thiếu phòng học tiếng Anh, tất cả các lớp đều đang học tiếng Anh tại phòng học văn hóa.

Thầy giáo Lê Đức Thọ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Hoằng Quang chia sẻ: “Để có thể phát triển song song cả 2 ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh đòi hỏi học sinh phải được tiếp cận với tiếng Anh ngay từ những bậc học đầu tiên. Muốn làm được điều này đội ngũ giáo viên phải đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng. Đồng thời, nhà trường cũng yêu cầu giáo viên phải tăng cường ứng dụng công nghệ, đẩy mạnh sử dụng AI trong quá trình dạy học ngoại ngữ để nâng cao chất lượng mỗi tiết dạy”.

Từ góc nhìn của người trực tiếp giảng dạy, cô giáo Đỗ Thị Lan, giáo viên tiếng Anh, Trường THPT Yên Định 1, xã Yên Định chia sẻ: “Không chỉ giáo viên tiếng Anh mà cả giáo viên các môn học khác cần được trang bị thêm những kiến thức và kỹ năng dạy học bằng tiếng Anh khi triển khai Đề án “Đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học” giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2045”. Cũng phải thẳng thắn nhìn nhận, một bộ phận giáo viên lớn tuổi hoặc được đào tạo theo chương trình cũ còn hạn chế về trình độ ngoại ngữ nên việc bồi dưỡng để nâng chất lượng dạy học bằng tiếng Anh là nhiệm vụ then chốt khi triển khai đề án”.

Triển khai thực hiện Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học và Đề án tăng cường dạy và học ngoại ngữ giai đoạn 2025-2035, định hướng đến năm 2045, Trường Đại học Hồng Đức đã ban hành kế hoạch nhằm từng bước nâng cao năng lực ngoại ngữ của đội ngũ cán bộ, giảng viên, người học; đồng thời xây dựng môi trường giáo dục có sử dụng tiếng Anh thường xuyên, góp phần thúc đẩy hội nhập quốc tế trong giáo dục đại học.

Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2030, nhà trường tập trung rà soát, đánh giá năng lực tiếng Anh của cán bộ quản lý, giảng viên, người lao động và người học; ban hành chuẩn năng lực tiếng Anh theo vị trí việc làm; tổ chức các chương trình bồi dưỡng ngoại ngữ và từng bước đưa tiếng Anh vào hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế.

Giai đoạn 2031-2035, tiếng Anh sẽ được sử dụng rộng rãi hơn trong quản lý đào tạo, nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế. Nhà trường đặt mục tiêu ít nhất 50% giảng viên sử dụng thành thạo tiếng Anh trong giảng dạy và nghiên cứu; khoảng 40 - 50% ngành đào tạo có học phần chuyên ngành giảng dạy bằng tiếng Anh. Đồng thời, tăng cường các chương trình liên kết đào tạo quốc tế, tạo điều kiện để sinh viên có khả năng làm việc trong môi trường quốc tế sau khi tốt nghiệp.

Đến giai đoạn 2036-2045, tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai phổ biến trong giảng dạy, quản lý và hợp tác quốc tế của nhà trường. Khoảng 30% chương trình đào tạo được triển khai song ngữ hoặc hoàn toàn bằng tiếng Anh, đồng thời mở rộng tiếp nhận sinh viên quốc tế và phát triển các chương trình liên kết đào tạo với các cơ sở giáo dục nước ngoài.

Để thực hiện mục tiêu, Trường Đại học Hồng Đức đang triển khai các giải pháp nâng cao năng lực tiếng Anh của đội ngũ cán bộ, giảng viên; đổi mới chương trình đào tạo, giáo trình và học liệu theo hướng song ngữ; xây dựng môi trường học tập và làm việc sử dụng tiếng Anh; đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá năng lực ngoại ngữ của người học.

Bên cạnh đó, Trường Đại học Hồng Đức chú trọng phát triển hợp tác với doanh nghiệp và các tổ chức giáo dục quốc tế nhằm tạo môi trường thực tập, trải nghiệm nghề nghiệp bằng tiếng Anh cho sinh viên, đồng thời khai thác các chương trình hỗ trợ, dự án quốc tế liên quan đến đào tạo ngoại ngữ.

“Hiến kế” từ cơ sở

Là trường học nằm trên địa bàn xã có khu du lịch Pù Luông, học sinh, giáo viên nhà trường có điều kiện tiếp xúc với khá nhiều khách du lịch đến từ nước ngoài, cô giáo Hà Thị Thu, Hiệu trưởng Trường THCS&THPT Bá Thước, xã Pù Luông chia sẻ: “Để đưa tiếng Anh như ngôn ngữ thứ hai trong trường học, giáo viên đóng vai trò rất quan trọng, không chỉ giáo viên tiếng Anh mà cả giáo viên các môn học khác đều phải đạt trình độ ngoại ngữ tối thiểu mới có thể giảng dạy song ngữ hoặc giảng dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh. Để nâng cao năng lực ngoại ngữ, tôi tự học tiếng Anh bằng cách luôn có 1 cuốn sổ nhỏ bỏ túi để ghi chép và học các từ mới. Điều này giúp tôi có thể giao tiếp một số câu thông thường với khách nước ngoài bất ngờ ghé thăm trường. Nhà trường cũng khuyến khích giáo viên và học sinh tích cực giao tiếp với người nước ngoài để tạo môi trường, thói quen nói tiếng Anh”.

Hiệu trưởng Trường THPT Yên Định 1, cô giáo Nguyễn Thị Nhung cho rằng: “Từ xưa đến nay, học sinh chủ yếu học tiếng Anh như một môn học chứ chưa trở thành ngôn ngữ thứ hai. Để có một đội ngũ giáo viên dạy các bộ môn khác, như Toán, Khoa học tự nhiên bằng tiếng Anh là một vấn đề rất khó, đòi hỏi phải có lộ trình, có chính sách nhất quán và đội ngũ giáo viên phải được đào tạo từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường”.

Thầy giáo Trịnh Xuân Thanh, Hiệu trưởng Trường THPT Hà Trung, xã Hoạt Giang chia sẻ: “Tiếng Anh là thế mạnh của học sinh mũi nhọn nhà trường. Nhiều năm liền, môn tiếng Anh của nhà trường được xếp trong top 10 toàn tỉnh tại kỳ thi học sinh giỏi môn tiếng Anh. Để chuẩn bị các điều kiện cho việc đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường theo tinh thần Quyết định 2371/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, nhà trường đã lập danh sách những thầy cô có văn bằng 2 đại học, các thầy cô đã hoàn thành học thạc sĩ hoặc có chứng chỉ tiếng Anh B1, động viên, tạo điều kiện để các thầy cô tiếp tục học, nâng cao trình độ tiếng Anh. Ngoài ra, nhà trường cũng tăng cường cho học sinh rèn luyện cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết tại phòng thông minh của trường”.

“Về lâu về dài, nhà trường mong muốn tỉnh sẽ tổ chức các lớp dạy thí điểm, có sách giáo khoa, giáo trình bằng tiếng Anh. Đồng thời, mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ tiếng Anh cho giáo viên”, thầy Trịnh Xuân Thanh chia sẻ thêm.

Khi đội ngũ giáo viên được nâng chuẩn, phương pháp dạy, học đổi mới, môi trường học tập song ngữ được tạo lập cùng tâm thế sẵn sàng “nhập cuộc”, Thanh Hóa sẽ có thế hệ học sinh tự tin, năng động, đủ năng lực hội nhập và làm chủ tương lai.

Bài và ảnh: Linh Hương