Từ 1/4, người xin nhập quốc tịch Nhật Bản phải cư trú trên 10 năm

Nhật Bản ban hành quy định mới về nhập quốc tịch từ ngày 1/4/2026. Ảnh: Reuters

Siết chặt điều kiện nhập quốc tịch

The Japan Times cho biết, thời gian cư trú tối thiểu để xin nhập quốc tịch Nhật Bản sẽ tăng từ 5 năm lên hơn 10 năm, đi kèm với các tiêu chí chặt chẽ hơn về khả năng hòa nhập xã hội, nghĩa vụ thuế và năng lực tự bảo đảm cuộc sống.

Cụ thể, người xin nhập quốc tịch phải nộp hồ sơ đóng thuế và bảo hiểm xã hội trong 2 năm và giấy chứng nhận đóng thuế trong 5 năm, qua đó thể hiện sự ổn định và tính tuân thủ trong quá trình sinh sống tại nước sở tại.

Điểm đáng chú ý là các tiêu chí đánh giá không chỉ dừng ở thời gian cư trú. Người xin nhập tịch phải chứng minh “đạo đức tốt”, có khả năng tài chính ổn định, tuân thủ đầy đủ nghĩa vụ thuế và có trình độ tiếng Nhật đủ để sinh hoạt hằng ngày.

Đây là những tiêu chuẩn mang tính tổng hợp, phản ánh ưu tiên những cá nhân có khả năng gắn bó lâu dài, đóng góp thực chất và thích nghi với các chuẩn mực xã hội đặc thù tại quốc gia này.

Số người nước ngoài cư trú cao kỷ lục

Quy định nâng cao “ngưỡng cửa” để trở thành công dân Nhật cho thấy bước điều chỉnh nhằm tái định hình chất lượng dòng người nhập cư trong dài hạn. Đặt trong bức tranh rộng hơn, quyết định này không tách rời xu hướng gia tăng nhanh chóng của cộng đồng người nước ngoài tại quốc gia Đông Bắc Á này.

Kyodo News dẫn số liệu từ Cục Quản lý xuất nhập cảnh và Lưu trú Nhật Bản, năm 2025, số người nước ngoài cư trú đạt mức kỷ lục hơn 4,13 triệu người, chiếm khoảng 3,36% dân số, mức cao nhất từ trước đến nay. Thực tế này phản ánh “đất nước mặt trời mọc” trở thành điểm đến hấp dẫn của lao động và cư dân quốc tế.

Trong số đó, có khoảng 947.000 người là cư dân thường trú và 475.000 người có thị thực trong các lĩnh vực chuyên môn như kỹ thuật hoặc nhân văn.

Người Trung Quốc đứng đầu danh sách cư dân nước ngoài tại Nhật Bản với 930.000 người. Khoảng 407.000 người Hàn Quốc, 356.000 người Philippines và 300.000 người Nepal… cũng đang sinh sống tại Nhật Bản.

Khác với nhiều quốc gia phương Tây, Nhật Bản luôn tiếp cận vấn đề nhập cư theo hướng thận trọng. Quốc gia này sẵn sàng mở cửa thị trường lao động, nhưng lại đặc biệt dè dặt với câu chuyện “nhập quốc tịch”, đánh dấu bước đi mang tính lâu dài, gắn với cấu trúc xã hội, văn hóa và bản sắc quốc gia.

Ở góc độ chính sách, điều chỉnh lần này cho thấy nỗ lực cân bằng giữa hai yêu cầu song hành. Một mặt, Nhật Bản cần bổ sung lực lượng lao động trong bối cảnh dân số già hóa nhanh và tỷ lệ sinh thấp kéo dài. Mặt khác, việc bảo đảm sự ổn định xã hội và phát triển bền vững vẫn là ưu tiên xuyên suốt.

Thực tế, trong nhiều năm qua, Nhật Bản từng bước nới lỏng chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật, dịch vụ và chăm sóc người cao tuổi.

Tuy nhiên, việc chuyển từ “lao động tạm thời” sang “công dân lâu dài” được thực hiện theo lộ trình có chọn lọc, gắn với các tiêu chí rõ ràng. Điều này lý giải vì sao yêu cầu nhập tịch ngày càng khắt khe, ngay cả khi số lượng người nước ngoài tăng mạnh.

THƯ LÊ