Truyền thông hiệu quả an toàn thực phẩm thúc đẩy du lịch xanh phát triển bền vững

Trong bối cảnh hiện nay, khi vấn đề thực phẩm không an toàn, không rõ ràng nguồn gốc hay quy trình chế biến thiếu an toàn vẫn tồn tại ở một số nơi, tâm lý e ngại và thận trọng của du khách đối với các điểm đến đang trở thành rào cản đến sự phát triển du lịch xanh. Vì vậy, truyền thông không chỉ đơn thuần là kênh thông tin mà còn đóng vai trò định hướng nhận thức xã hội, góp phần củng cố niềm tin của du khách. Báo chí và mạng xã hội vừa là kênh lan tỏa thông tin, vừa là lực lượng giám sát xã hội, đồng thời là cầu nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng trong việc xây dựng môi trường du lịch an toàn.

Từ góc độ chức năng thông tin, giám sát, phản biện và định hướng xã hội, hệ thống báo chí chính thống (báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình) không chỉ quảng bá, giới thiệu các mô hình du lịch mà còn giữ vai trò cung cấp thông tin chính xác, kịp thời về ATVSTP tại các điểm du lịch. Bên cạnh đó, báo chí còn góp phần giới thiệu sự đa dạng và đặc sắc ẩm thực vùng miền với nhiều món ăn bản địa độc đáo, tạo sức hút đối với du khách. Thông qua các bài phản ánh, phóng sự, các chuyên mục về du lịch và ẩm thực hay các chuyên đề tuyên truyền, báo chí giúp nâng cao nhận thức của người dân và doanh nghiệp về trách nhiệm đảm bảo chất lượng thực phẩm.

Không dừng lại ở việc cung cấp thông tin đơn thuần, báo chí còn thực hiện vai trò giám sát xã hội. Những bài viết phản ánh thực trạng vi phạm, cảnh báo nguy cơ ngộ độc thực phẩm hay tình trạng lạm dụng hóa chất trong chế biến không chỉ tạo sức ép dư luận mà còn thúc đẩy cơ quan chức năng vào cuộc kiểm tra, xử lý. Báo chí cũng tích cực truyền thông, lan tỏa các mô hình tiêu biểu như nhà hàng đạt chuẩn vệ sinh, cơ sở sản xuất thực phẩm sạch hay các điểm đến thân thiện với môi trường. Thông qua những hoạt động này, hình ảnh du lịch xanh từng bước được xây dựng trên nền tảng minh bạch, an toàn, trách nhiệm.

Trên Báo và Phát thanh, truyền hình Cao Bằng, nhiều chuyên mục như: Du lịch, Ẩm thực, Văn hóa, Non nước Cao Bằng, Đất nước - Con người… được duy trì trên tất cả các ấn phẩm. Với định hướng truyền thông về thực phẩm sạch gắn với mục tiêu thúc đẩy du lịch phát triển bền vững, các tác phẩm báo chí luôn đặt tính xác thực lên hàng đầu, đồng thời đồng hành cùng doanh nghiệp trong quá trình quảng bá, xây dựng thương hiệu. Những năm qua, hàng trăm tin, bài, phóng sự chuyên đề về du lịch xanh gắn với ATVSTP đã được thực hiện. Nội dung các tác phẩm không chỉ quảng bá các danh thắng, di tích lịch sử - văn hóa, làng nghề, lễ hội truyền thống…, mà còn giới thiệu những món ăn bản địa đặc trưng cùng nét văn hóa ẩm thực độc đáo của địa phương. Nhiều tác phẩm còn đẩy mạnh quảng bá các sản phẩm OCOP tiêu biểu gắn với du lịch, phản ánh trung thực quy trình sản xuất, chế biến thực phẩm cũng như công tác kiểm tra, giám sát chất lượng của cơ quan chức năng; kịp thời cảnh báo những trường hợp vi phạm nhằm bảo vệ uy tín chung của địa phương. Sự vào cuộc nghiêm túc và trách nhiệm của Báo đã góp phần nâng cao nhận thức cộng đồng về du lịch xanh và ATVSTP. Nhờ đó, hình ảnh du lịch Cao Bằng được lan tỏa rộng rãi đến đông đảo công chúng trong nước cũng như du khách quốc tế.

Du khách trải nghiệm tại Lan Rừng Homestay, làng đá Khuổi Ky, xã Đàm Thủy.

Bên cạnh vai trò của báo chí truyền thống, các nền tảng truyền thông mới cũng đang trở thành kênh quảng bá du lịch hiệu quả.Việc ứng dụng khoa học công nghệ vào hoạt động xúc tiến du lịch được đẩy mạnh với nhiều hình thức đa dạng như Facebook, TikTok, Instagram, YouTube… Đây là những nền tảng có sức lan tỏa mạnh mẽ và khả năng tiếp cận nhanh chóng tới đông đảo công chúng. Thông qua mạng xã hội, du khách chia sẻ trải nghiệm ẩm thực, đánh giá chất lượng dịch vụ và tương tác hai chiều với các cơ sở kinh doanh du lịch. Những phản hồi tức thì góp phần tạo sự minh bạch và hình thành “cộng đồng người tiêu dùng tin cậy”, nơi các trải nghiệm du lịch xanh, sạch, an toàn được lan tỏa thông qua hình ảnh chân thực từ du khách, blogger du lịch, food-reviewer.

Tuy nhiên, tốc độ lan truyền nhanh chóng của mạng xã hội cũng đặt ra những yêu cầu cao đối với các cơ sở kinh doanh du lịch. Các thông tin về thực phẩm kém chất lượng hay quy trình chế biến, phục vụ thiếu vệ sinh có thể nhanh chóng lan rộng, buộc các cơ sở dịch vụ du lịch phải điều chỉnh kịp thời để bảo vệ uy tín và niềm tin của du khách. Vì vậy, mạng xã hội không chỉ là kênh quảng bá mà còn trở thành công cụ giám sát cộng đồng hiệu quả, thúc đẩy tính tự giác và cạnh tranh lành mạnh trong hoạt động kinh doanh du lịch. Đây cũng là kênh phổ biến kiến thức về lựa chọn thực phẩm an toàn, nhận biết sản phẩm sạch đạt chuẩn, qua đó góp phần thúc đẩy du lịch xanh phát triển bền vững.

Thực tế, nhiều cơ sở du lịch đã chủ động xây dựng mô hình kinh doanh gắn với tiêu chí ATVSTP và phát triển bền vững. Bà Hoàng Thị Lan, Giám đốc Công ty TNHH Du lịch quốc tế thác Bản Giốc, chủ Lan’s Homestay, xã Đàm Thủy cho biết: Sản phẩm dịch vụ du lịch Lan’s Homestay đạt chuẩn OCOP 4 sao với loại hình dịch vụ du lịch nông thôn. Cơ sở đặc biệt quan tâm đến chất lượng ẩm thực phục vụ du khách với nhiều món ăn đặc sản địa phương. Nguồn thực phẩm phục vụ khách lưu trú được khai thác chủ yếu tại chỗ, như: rau rừng, gà đồi, lợn bản chăn thả tự nhiên… Các nguyên liệu được lựa chọn kỹ lưỡng, có nguồn gốc rõ ràng từ các hộ dân cam kết sản xuất sạch hoặc từ các cơ sở chăn nuôi, sản xuất theo tiêu chuẩn an toàn. Khu bếp của Homestay được vận hành theo quy trình chế biến nghiêm ngặt về ATVSTP, đảm bảo nguyên liệu tươi ngon trước khi đưa lên bàn ăn phục vụ du khách. Chia sẻ về vai trò của truyền thông trong phát triển du lịch xanh, bà Hoàng Thị Lan nhấn mạnh: Chúng tôi xác định để phát triển du lịch xanh, bền vững, vấn đề then chốt phải đặt tiêu chí ATVSTP lên hàng đầu, nhằm giữ gìn uy tín, chất lượng thương hiệu và niềm tin du khách. Trong đó, báo chí có vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp một cách chính thống, minh bạch và có chiều sâu, tạo dựng niềm tin nơi du khách; còn trên nền tảng mạng xã hội, du khách chia sẻ trải nghiệm thực tế các món ăn an toàn, qua đó giúp thương hiệu của cơ sở điểm đến tiếp cận đông đảo du khách.

Những thông tin tích cực từ báo chí và mạng xã hội góp phần định hướng lựa chọn của nhiều du khách đến với Cao Bằng. Chị Nguyễn Thị Hồng Hoa, du khách đến từ Quảng Ninh chia sẻ: Đây là lần đầu tôi đến Cao Bằng tham quan thác Bản Giốc, động Ngườm Ngao. Trước chuyến đi, tôi đã tìm hiểu thông tin qua báo chí và mạng xã hội, trong đó có nhiều bài viết đề cập đến thực phẩm sạch cũng như nét văn hóa đặc sắc của ẩm thực địa phương. Trong những ngày ở Cao Bằng, tôi được thưởng thức và ấn tượng với nhiều món ăn truyền thống rất ngon, được chế biến từ các thực phẩm sạch, an toàn. Đi du lịch bây giờ ngoài thưởng ngoạn cảnh đẹp, điều quan tâm nhất đối với khách du lịch chúng tôi là ATVSTP.

Khách du lịch nước ngoài ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên đẹp, sự thân thiện, mến khách của người dân Cao Bằng cùng nhiều món ăn dân tộc độc đáo đậm nét văn hóa ẩm thực địa phương.

Nhiều du khách quốc tế cũng đánh giá cao sự minh bạch trong nguồn gốc và quy trình chế biến thực phẩm tại các cơ sở lưu trú địa phương. Theo anh Jack, du khách đến từ nước Anh và anh Yallow, du khách đến từ Hà Lan, họ biết đến Cao Bằng qua fanpage và các bài báo giới thiệu về điểm đến. Sau khi trải nghiệm thực tế, họ đặc biệt ấn tượng với cảnh quan thiên nhiên đẹp, sự thân thiện, mến khách của người dân địa phương cùng nhiều món ăn độc đáo mang hương vị đặc trưng. “Chúng tôi rất hài lòng khi các cơ sở lưu trú công khai, minh bạch nguồn gốc thực phẩm và quy trình chế biến các món ăn bảo đảm ATVSTP. Điều đó tạo niềm tin, khiến chúng tôi thấy an tâm và có trải nghiệm du lịch rất tốt tại đây”.

Vấn đề an toàn thực phẩm không chỉ liên quan đến sức khỏe du khách mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh điểm đến du lịch. Chính vì vậy, trong truyền thông về ATVSTP gắn với du lịch xanh, báo chí và người dùng mạng xã hội cần thận trọng, trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin. Tránh đưa những tin thiếu kiểm chứng, gắn mác thực phẩm “sạch”, “hữu cơ” khi chưa được chứng nhận hoặc quảng bá quá mức nhưng thiếu thông tin minh bạch về quy trình và nguồn gốc sản phẩm.

Không chỉ yêu cầu về tính chính xác, nội dung truyền thông còn cần hướng tới sự khách quan. Trong truyền thông cũng cần tránh đưa tin chưa được xác thực, mang tính giật gân hoặc chạy theo lượt xem dễ gây hiểu lầm, thậm chí tạo nên sai lệch về chất lượng dịch vụ và môi trường du lịch, khiến dư luận hoang mang, dễ làm tổn hại đến uy tín của địa phương, ảnh hưởng tiêu cực đến những cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch chân chính.

Bà Lý Thị Điệp, chủ cơ sở Yến Nhi Homestay, xóm Khuổi Ky, xã Đàm Thủy cho biết: Chúng tôi mong báo chí và người dùng mạng xã hội đồng hành bằng những thông tin xác thực, khách quan và có trách nhiệm để giúp du khách hiểu đúng chất lượng dịch vụ. Điều đó cũng tạo động lực để các cơ sở lưu trú, kinh doanh ăn uống nâng cao ý thức trong việc lựa chọn nguyên liệu, chế biến và bảo đảm ATVSTP, để cùng chúng tôi xây dựng hình ảnh du lịch an toàn, thân thiện và phát triển bền vững.

Hành trình phát triển du lịch xanh, báo chí và mạng xã hội giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm ATVSTP. Khi các hoạt động truyền thông được thực hiện đúng đắn và có trách nhiệm, hai kênh này sẽ góp phần nâng cao nhận thức của cộng đồng về tầm quan trọng của ATVSTP, tạo dựng niềm tin cho du khách. Hỗ trợ quảng bá và bảo vệ giá trị ẩm thực địa phương, từ đó thúc đẩy du lịch xanh phát triển theo hướng bền vững và lâu dài.

Quốc Sơn