Truyền thông chính sách: Chìa khóa giữ ổn định thị trường và điều hành vĩ mô

Theo ông Tô Huy Vũ, bối cảnh thế giới hiện nay có nhiều biến động khó lường, khi rủi ro không chỉ xuất phát từ nội tại mà còn lan truyền nhanh từ bên ngoài. Những thay đổi về chính sách từ các nước trên thế giới có thể ngay lập tức tác động đến thị trường trong nước. Các áp lực trong nước cũng đang gia tăng và đan xen từ xu hướng lãi suất tăng, chênh lệch giá vàng, đến vấn đề thanh khoản hay yêu cầu duy trì tốc độ tăng trưởng cao...

Ông Tô Huy Vũ – đại biểu Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch HĐTV Agribank phát biểu tại Tọa đàm

Cùng với đó, sự bùng nổ của công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản môi trường thông tin. Tin giả, video giả, các nội dung xuyên tạc chính sách ngày càng tinh vi, dễ dàng lan truyền với tốc độ chóng mặt, tạo ra những cú sốc tâm lý và làm suy giảm niềm tin thị trường. Đối với hệ thống ngân hàng – lĩnh vực đặc biệt nhạy cảm với niềm tin, những thông tin sai lệch này có thể gây ra tác động tiêu cực tức thì. Chính vì vậy, theo ông Tô Huy Vũ, truyền thông chính sách không thể tiếp tục đi sau để giải thích các quyết định, mà cần trở thành một phần không thể tách rời trong quá trình hoạch định và thực thi chính sách. “Khi được triển khai đúng cách, truyền thông có thể góp phần định hình kỳ vọng, tạo sự đồng thuận và giảm thiểu các phản ứng tiêu cực từ thị trường”, ông nhấn mạnh.

Từ góc nhìn thực tiễn, ông Tô Huy Vũ chỉ ra ba nhiệm vụ cốt lõi của truyền thông chính sách trong bối cảnh hiện nay. Trước hết là khả năng neo giữ kỳ vọng thị trường. Khi định hướng và mục tiêu điều hành được truyền tải rõ ràng, phản ứng thị trường sẽ đồng thuận hơn, qua đó giúp chính sách phát huy hiệu quả. Ngược lại, thiếu thông tin hoặc thông tin không nhất quán dễ dẫn tới những biến động khó kiểm soát.

Thứ hai là xây dựng và bảo vệ niềm tin công chúng. Niềm tin không chỉ là yếu tố tâm lý mà còn là nền tảng của ổn định vĩ mô. Nếu người dân và doanh nghiệp không tin tưởng vào chính sách hoặc cảm nhận sự thiếu nhất quán, các phản ứng có thể đi ngược lại mục tiêu điều hành, thậm chí gây bất ổn.

Thứ ba là vai trò phòng ngừa và xử lý khủng hoảng. Trong những tình huống nhạy cảm như điều hành tín dụng, tỷ giá hay tái cơ cấu hệ thống ngân hàng, việc cung cấp thông tin chính thức một cách kịp thời và minh bạch có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là công cụ định hướng dư luận, mà còn giúp ngăn chặn tâm lý đám đông tiêu cực, hạn chế nguy cơ lan rộng rủi ro và góp phần giữ ổn định thị trường.

Quang cảnh Tọa đàm

Để nâng tầm truyền thông chính sách ngân hàng trong bối cảnh mới, theo ông Tô Huy Vũ trước cần chuyển mạnh từ truyền thông mang tính phản ứng sang truyền thông chủ động. Điều này đòi hỏi phải lường trước các phản ứng của thị trường theo từng chu kỳ và diễn biến chính sách, từ đó xây dựng kịch bản và kế hoạch triển khai đồng bộ. Muốn làm được, cơ quan truyền thông cần nghiên cứu kỹ thị trường, phân tích hành vi và phản ứng của công chúng để xác định cách thức đưa tin, liều lượng thông tin phù hợp trong từng giai đoạn trước, trong và sau khi chính sách được ban hành.

Tiếp đó, đẩy mạnh truyền thông dựa trên dữ liệu và phân tích kịch bản. Trong bối cảnh đối tượng tiếp nhận thông tin ngày càng đa dạng, việc truyền tải chính sách không thể chỉ dừng ở số liệu hay các thông tin mang tính chuyên môn, mà cần được diễn giải logic, dễ hiểu để các nhóm công chúng khác nhau có thể nắm bắt đầy đủ ý đồ và động thái điều hành.

Song song với đó, truyền thông cần được định lượng hóa, tận dụng sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo và các mô hình ngôn ngữ lớn. Các công cụ này cho phép mô phỏng phản ứng của người tiếp nhận thông tin trong môi trường giả lập, từ đó giúp đánh giá trước tác động của chính sách và điều chỉnh cách thức truyền tải cho phù hợp.

Ở một khía cạnh khác, việc nâng cao năng lực truyền thông của hệ thống ngân hàng thương mại cũng rất quan trọng. Các ngân hàng không chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách mà còn là lực lượng đồng hành, đóng vai trò như “cánh tay nối dài” của truyền thông NHNN. Vì vậy, cần có sự điều phối nhịp nhàng, bảo đảm tính kết nối và thống nhất giữa truyền thông của NHNN và các NHTM, qua đó hỗ trợ hiệu quả cho việc triển khai các chính sách liên quan đến lãi suất, dịch vụ hay phí.

Cuối cùng, truyền thông chính sách cần được thiết kế theo hướng hai chiều. Bên cạnh việc cung cấp thông tin, phải xây dựng cơ chế phản hồi và đo lường mức độ tiếp nhận của thị trường, lắng nghe ý kiến của người dân để kịp thời điều chỉnh thông điệp. Việc nắm bắt phản ứng của công chúng sẽ giúp cơ quan quản lý điều tiết nội dung và cách thức truyền thông phù hợp hơn với thực tiễn.

“Trong bối cảnh niềm tin trở thành tài sản cốt lõi, việc nâng tầm truyền thông chính sách chính là chìa khóa giữ ổn định thị trường và nâng cao hiệu quả điều hành kinh tế vĩ mô” ông Tô Huy Vũ khẳng định.

Trà Giang - Ảnh: Hoàng Giáp