Truyền thanh cơ sở đổi mới để gần dân hơn

Ứng dụng công nghệ làm truyền thanh

Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, xã Phú Hòa đứng trước áp lực trong việc bảo đảm thông tin được truyền tải nhanh chóng, rộng rãi đến người dân trên địa bàn rộng lớn hơn trước. Nếu vẫn vận hành theo phương thức cũ, việc quản lý hàng chục cụm loa sẽ vừa tốn nhân lực vừa phát sinh nhiều chi phí bảo trì, vì vậy địa phương lựa chọn hướng đi mới là số hóa hệ thống truyền thanh.

Nhân viên Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phú Hòa dựng hình, xử lý âm thanh, phục vụ công tác tuyên truyền tại cơ sở. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Hệ thống loa analog cũ, tốn chi phí duy tu nay dần được thay thế bằng hệ thống loa thông minh ứng dụng công nghệ 4.0. Theo bà Phạm Anh Thư - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phú Hòa, xã tiếp tục đầu tư lắp đặt các cụm thu phát thanh thông minh sử dụng mạng 4G kết hợp nền tảng điện toán đám mây. Nhờ tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI - Text to speech), văn bản có thể tự động chuyển thành giọng nói, lịch phát được cài đặt từ xa và toàn bộ hệ thống chỉ cần một cán bộ quản lý trên máy vi tính hoặc điện thoại. Chỉ với vài thao tác, nội dung có thể được phát đến từng cụm loa, từng ấp đúng thời điểm cần thiết.

Nhưng theo bà Phạm Anh Thư, thiết bị hiện đại mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ làm nên sức sống của truyền thanh vẫn là nội dung, vì vậy, trung tâm mạnh dạn thay đổi cách làm. Thay vì đọc nguyên văn những chỉ thị, nghị quyết vốn khô khan, cán bộ truyền thanh chuyển sang cách kể chuyện, xây dựng các tiểu phẩm ngắn hoặc những câu hỏi - đáp gần gũi để người dân dễ nghe, dễ hiểu.

Đời sống địa phương cũng được đưa lên sóng nhiều hơn. Từ không khí sôi nổi của Đại hội Thể dục, thể thao xã đến những khoảnh khắc đầm ấm trong hội thi nấu ăn “Bữa cơm đoàn viên”… tất cả được kể lại bằng ngôn ngữ đời thường, khiến mỗi chương trình truyền thanh trở nên sinh động, mang hơi thở cuộc sống.

Cán bộ trung tâm còn mời những người thật, việc thật cùng tham gia chương trình. Đó có thể là nội dung phỏng vấn Bí thư Đảng ủy xã chia sẻ về nhiệm vụ phát triển địa phương, là trưởng ấp nói về những việc mới ở khu dân cư hay lão nông kể câu chuyện làm kinh tế hiệu quả. Những giọng nói mộc mạc ấy khiến bản tin trở nên gần gũi và đáng tin hơn.

Không chỉ phát triển cụm loa cố định, sau mỗi chương trình truyền thanh buổi sáng, chương trình tiếp tục được thiết kế thành nội dung, hình ảnh trực quan để đăng tải trên Zalo OA và fanpage của xã. Người dân có thể vừa nghe trên loa vừa xem lại trên nền tảng mạng xã hội và chia sẻ cho người thân.

Đằng sau sự đổi thay ấy là những con người lặng lẽ giữ cho mạch thông tin luôn thông suốt. Sau 12 năm gắn bó với nghề, anh Nguyễn Thanh Lâm - cán bộ Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phú Hòa cảm nhận rõ sự thay đổi của công việc mình theo từng bước chuyển đổi số. Ngày trước, công việc của anh chủ yếu gắn với máy tăng âm, dây dẫn và những lần đi kiểm tra loa thực địa. Giờ đây, anh thành thạo các công cụ AI, biết thiết kế hình ảnh tuyên truyền trên Canva, dựng video ngắn bằng CapCut và vận hành toàn bộ hệ thống truyền thanh qua internet. Quan trọng hơn, anh luôn chủ động cập nhật công nghệ mới, sẵn sàng xử lý các sự cố về mạng, phần mềm và chuẩn bị những phương án dự phòng để tiếng loa truyền thanh không gián đoạn.

Giữ tiếng loa giữa dòng thông tin

Nếu ở Phú Hòa, chuyển đổi số đang làm thay đổi cách vận hành hệ thống truyền thanh thì tại xã Vĩnh Bình, người dân cảm nhận sự bền bỉ của những người ngày ngày giữ cho không vắng tiếng loa. Mỗi buổi sáng, khi người dân ra đồng chuẩn bị cho một ngày lao động mới, tiếng loa truyền thanh vẫn đều đặn vang lên giữa làng quê. Lịch tiêm chủng, thông báo phòng, chống dịch bệnh, khuyến cáo sản xuất theo mùa vụ... Thông tin được chuyển tải đều đặn, người dân có thể vừa làm việc nhà vừa buôn bán vẫn nắm bắt được những nội dung cần thiết.

Nhân viên Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Vĩnh Bình viết tin, bài tuyên truyền tại cơ sở. Ảnh: BẢO TRÂN

Trên bàn làm việc của bà Nguyễn Thị Ngọc Mai - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Vĩnh Bình, bản thảo chương trình truyền thanh đã được chuẩn bị từ sớm. Bên cạnh là màn hình máy vi tính với những file âm thanh, hình ảnh và nội dung đang chờ biên tập. Ít ai biết rằng, để có một bản tin chỉ vài chục phút phát trên loa, cán bộ truyền thanh phải đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc: Đi cơ sở lấy thông tin, viết tin, biên tập, thu âm, kiểm tra kỹ thuật, hỗ trợ các công việc hành chính khác của địa phương.

Trong nhịp làm việc quen thuộc ấy, bà Nguyễn Thị Ngọc Mai nói: “Truyền thanh xã vẫn là kênh thông tin chính thống, gần dân nhất, nhất là với những người ít sử dụng mạng xã hội. Đây vẫn là nơi người dân tiếp nhận chủ trương, chính sách và các thông báo của địa phương mỗi ngày”. Không đứng ngoài xu thế chuyển đổi số, quy trình sản xuất bản tin cũng thay đổi theo hướng hiện đại hơn. Thông tin sau khi thu thập từ các cuộc họp, hội nghị hay hoạt động thực tế sẽ được viết, biên tập, thu âm, lưu trữ trên máy tính và phát thanh qua internet. Một số nội dung còn được quay, dựng thành video, tin, bài, ảnh để đăng tải trên cổng thông tin điện tử và các nền tảng mạng xã hội của địa phương, giúp thông tin lan tỏa nhanh hơn, tiếp cận được nhiều đối tượng hơn.

Tuy nhiên, chuyển đổi số chưa bao giờ là con đường dễ đi, với nhiều cán bộ truyền thanh cơ sở, thách thức không chỉ nằm ở thiết bị mà còn ở kỹ năng. Bà Nguyễn Thị Ngọc Mai cho biết: “Khó khăn lớn nhất là phải liên tục cập nhật công nghệ, thích nghi với cách làm mới, đồng thời tận dụng thiết bị hiện có để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về tốc độ và chất lượng thông tin. Trong điều kiện nhân sự hạn chế, mỗi bản tin vì thế không chỉ là sản phẩm kỹ thuật mà là kết quả của sự xoay xở giữa nhiều vai trò khác nhau”.

Có thể hình thức đã đổi khác, nhưng điều không thay đổi chính là sứ mệnh kết nối chính quyền với Nhân dân. Đó cũng là lý do để tiếng loa truyền thanh tiếp tục bền bỉ đồng hành cùng đời sống người dân.

PHƯƠNG LAN - BẢO TRÂN