Truy tìm nguồn gốc ổ dịch virus Hanta trên tàu MV Hondius

Ngày 10-5, tàu du lịch MV Hondius có ổ dịch virus Hanta cập bến trên đảo Tenerife (Tây Ban Nha). Tàu MV Hondius đã trở thành tâm điểm của lo ngại y tế quốc tế từ ngày 2-5, khi Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) được thông báo rằng ca bệnh hiếm gặp do virus Hanta xuất hiện trên tàu.

Mối lo ngại này nhanh chóng lan rộng ra toàn cầu, kéo theo các biện pháp rà soát kỹ lưỡng từ chính phủ các nước nhằm ngăn virus bùng phát ở quốc gia của họ.

Tuy nhiên, đây không phải là loài virus mới. Việc lây truyền virus Hanta từ người sang người trước đây đã được ghi nhận trong các đợt bùng phát tại Nam Mỹ, theo đài CNN.

Một chiếc thuyền chở các bác sĩ đang tiến về phía tàu MV Hondius, ngoài khơi Cape Verde, vào ngày 6-5. Ảnh: AFP

Đáng chú ý, điểm xuất phát của tàu MV Hondius là từ Ushuaia (Argentina). Từ đây, vào ngày 1-4, con tàu đã thực hiện hành trình du lịch khám phá hướng đến quốc đảo Cape Verde, ngoài khơi Tây Phi.

Virus bùng phát mạnh ở Argentina

Virus Hanta gây chú ý tại Argentina sau đợt bùng phát tại vùng Patagonia ở cực nam của Argentina vào năm 2018. Đợt bùng phát này khiến 11 người thiệt mạng và hàng chục người nhiễm bệnh.

Mùa dịch hiện tại ở Argentina bắt đầu từ tháng 6-2025. Đến nay, ngành y tế nước này đã ghi nhận 101 trường hợp nhiễm virus Hanta, cao hơn nhiều so với 57 trường hợp trong cùng kỳ mùa trước.

Không chỉ ghi nhận số ca mắc bệnh cao bất thường trong năm nay, Argentina còn ghi nhận một trong những tỉ lệ tử vong cao nhất trong những năm gần đây, khi số ca tử vong tăng 10% so với năm trước.

Theo Bộ Y tế Argentina, mặc dù không có trường hợp nhiễm virus Hanta nào được ghi nhận ở Ushuaia – nơi con tàu MV Hondius xuất phát – trong những thập niên gần đây, nhưng virus này lại lưu hành ở một số khu vực khác của Argentina.

Trong mùa dịch năm nay, hầu hết các trường hợp mắc bệnh đều được phát hiện ở khu vực miền trung của Argentina. Trong đó, tỉnh Buenos Aires dẫn đầu về số ca mắc bệnh với 42 trường hợp.

Theo WHO, tính đến ngày 8-5, tổng cộng đã có 8 trường hợp nghi nhiễm được báo cáo, bao gồm 3 trường hợp tử vong trên tàu MV Hondius.

Hai người đầu tiên tử vong là một cặp vợ chồng người Hà Lan – người chồng qua đời ngày 11-4.

WHO cho biết người vợ xuất hiện “các triệu chứng tiêu hóa” và “tình trạng xấu đi” trong chuyến bay đến TP Johannesburg (Nam Phi) ngày 25-4. Bà qua đời vào ngày hôm sau.

Giới chức Argentina cho rằng cặp đôi này đã đến thăm nhiều vùng khác nhau của Argentina, thậm chí họ có qua lại biên giới với nước láng giềng Chile nhiều lần, và vào Uruguay, trước khi lên tàu du lịch.

Bà Maria Van Kerkhove – Giám đốc phụ trách chuẩn bị và phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch của WHO – cho biết thời gian ủ bệnh điển hình của virus Hanta là từ 1 đến 6 tuần. Điều này khiến WHO tin rằng cặp vợ chồng người Hà Lan “bị nhiễm bệnh bên ngoài con tàu”.

Một nhà khoa học từ Viện Malbran, nghiên cứu về chủng Andes của virus Hanta, tại Buenos Aires (Argentina). Ảnh: BỘ Y TẾ ARGENTINA

Phản ứng của các nước

Theo WHO, trên tàu MV Hondius có 147 người. CNN cho biết những người này đến từ 23 quốc gia khác nhau.

Sau khi tin tức về ổ dịch trên tàu MV Hondius xuất hiện rộng khắp, các cơ quan y tế ở nhiều quốc gia đã chạy đua để ngăn chặn sự bùng phát virus Hanta.

Tại Anh, ông Robin May – giám đốc khoa học của Cơ quan An ninh Y tế Anh – cho biết hai hành khách trên tàu đã về nước và đang tự cách ly tại nhà, trong khi chính quyền thực hiện nhiệm vụ “khổng lồ” là truy tìm những người tiếp xúc với họ.

Theo tờ Financial Times, hôm 7-5, ông một người Anh là một trong ba người được sơ tán khỏi tàu vào ngày hôm 6-5 và được đưa đến Hà Lan. “Ông ấy sẽ được kiểm soát trong một thời gian. Tôi rất vui vì hiện ông ấy đang ở bệnh viện và được điều trị cần thiết” – ông nói.

Tại Mỹ, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) cho biết họ đang “theo dõi sát sao” tình hình của các hành khách người Mỹ trên tàu.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ đang “dẫn đầu một phản ứng phối hợp toàn diện của chính phủ, bao gồm liên hệ trực tiếp với hành khách, phối hợp ngoại giao và hợp tác với các cơ quan y tế trong nước và quốc tế”.

“Hiện tại, nguy cơ đối với người dân Mỹ là cực kỳ thấp”, theo Bộ Ngoại giao Mỹ.

Hôm 8-5, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc cho biết chủng Andes của virus Hanta không có vật chủ tự nhiên nào ở Trung Quốc đại lục và chưa từng có trường hợp nhiễm bệnh ở người nào được báo cáo trong nước, theo tờ China Daily.

Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc khuyến nghị người dân giữ nhà cửa và nơi làm việc sạch sẽ, tránh tiếp xúc trực tiếp với loài gặm nhấm và chất thải của chúng, bảo quản thực phẩm và nước uống đúng cách, khử trùng các khu vực bị ô nhiễm do chất thải của loài gặm nhấm.

Các nhân viên y tế giúp bệnh nhân từ tàu du lịch MV Hondius lên thuyền để di chuyển đến nơi điều trị, ngoài khơi Cape Verde. Ảnh: AFP

Hãng thông tấn Đài Loan CNA ngày 9-5 đưa tin về trường hợp nhiễm virus Hanta thứ hai ở Đài Loan (Trung Quốc) trong năm nay.

Ca bệnh mới là một người đàn ông ngoài 70 tuổi ở TP Tân Bắc. Không giống ca bệnh đầu tiên đã tử vong hồi tháng 1, bệnh nhân mới nhất đã sống sót sau khi nhiễm bệnh và xuất viện vào ngày 30-3.

Giới chức cho biết người này không có tiền sử tiếp xúc với chuột và cũng không phát hiện loài gặm nhấm trong khu dân cư nơi ông sinh sống. Cuộc điều tra về nguyên nhân lây nhiễm vẫn đang được tiến hành.

Sau ca bệnh mới nhất, người đứng đầu Cơ quan Y tế và Phúc lợi Đài Loan - ông Thạch Sùng Lương kêu gọi người dân tiếp tục cảnh giác. Ông Thạch cho biết hiện chưa có dấu hiệu virus Hanta đang lây lan, song loài gặm nhấm còn gây ra nhiều vấn đề khác, trong đó có nguy cơ đối với an toàn thực phẩm.

Hôm 6-5, Bộ Y tế Nhật cho biết khả năng lây truyền virus Hanta từ người sang người là thấp, ngay cả khi có bệnh nhân nhiễm bệnh nhập cảnh vào nước này, theo tờ Japan Times.

“Đánh giá rủi ro này cho thấy chưa có trường hợp nào nhiễm virus Hanta từ người sang người được báo cáo – ngoại trừ một số chủng virus nhất định – và việc lây truyền có thể được kiểm soát thông qua các biện pháp thích hợp. Do đó, ngay cả khi một hành khách nhiễm bệnh nhập cảnh vào Nhật, khả năng lây truyền rộng rãi từ người sang người trong nước được coi là thấp” – Bộ này cho biết

Bộ cam kết phối hợp với các bộ liên quan và thu thập thông tin, đồng thời kêu gọi người dân giữ bình tĩnh. Hiện chưa có trường hợp nhiễm virus Hanta nào được báo cáo ở nước này.

KHOA ĐIỀM