Trước thềm hội đàm giữa lãnh đạo Việt Nam và New Zealand: Củng cố đối tác, tận dụng dư địa chiến lược

Ảnh chụp màn hình bài phân tích trên The Spinoff

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đến Auckland ngày 12/8, bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước New Zealand kéo dài đến ngày 14/8, sau chuyến thăm Australia.

Chuyến thăm diễn ra hơn một năm sau khi Việt Nam và New Zealand nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện vào tháng 2/2025. Theo Reuters, hai bên dự kiến ký khoảng 5-6 thỏa thuận, tập trung vào các lĩnh vực như thực phẩm và chất xơ, du lịch, công nghệ, hàng không và đầu tư.

Từ khuôn khổ chính trị đến hợp tác thực chất

Trong bài viết đăng trên The Spinoff, nhà báo Anna Fifield cho rằng, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh cả Việt Nam và New Zealand đều có nhu cầu đa dạng hóa các quan hệ đối tác trước một môi trường quốc tế ngày càng phân mảnh.

Đối với Việt Nam, đây là một phần trong cách tiếp cận đối ngoại đa phương, trong đó Hà Nội tìm cách duy trì quan hệ với nhiều trung tâm quyền lực và đối tác khác nhau, thay vì phụ thuộc vào một quốc gia đơn lẻ.

Bài viết dẫn nhận định của ông Hunter Marston, Giám đốc Chương trình Đông Nam Á tại Viện Lowy cho rằng, “tự chủ chiến lược” là một mục tiêu quan trọng trong chính sách đối ngoại của Việt Nam. Theo ông Marston, Việt Nam không thiên về các liên minh, đồng thời mở rộng quan hệ với các đối tác khác.

Cách tiếp cận này được thể hiện qua hoạt động đối ngoại ngày càng rộng của lãnh đạo Việt Nam. Trong năm 2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thăm, làm việc tại nhiều quốc gia ở châu Á và các đối tác lớn khác. Reuters nhận định các chuyến công du Australia và New Zealand là một phần trong nỗ lực tăng cường quan hệ ngoại giao và kinh tế của Việt Nam.

Kinh tế và công nghệ là những trọng tâm mới

Bên cạnh vấn đề đối ngoại, The Spinoff dành đáng kể dung lượng phân tích chương trình cải cách và phát triển kinh tế của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Theo bài viết, Việt Nam đã chuyển đổi mạnh mẽ kể từ công cuộc Đổi mới năm 1986, từ một nền kinh tế nghèo trở thành nền kinh tế có thu nhập trung bình và hội nhập sâu rộng vào thương mại toàn cầu.

Trong giai đoạn mới, Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao và hướng tới trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Khu vực kinh tế tư nhân, các doanh nghiệp quy mô lớn có khả năng cạnh tranh quốc tế và công nghệ được xác định là những động lực quan trọng.

Bài viết cũng nhấn mạnh định hướng phát triển kinh tế số của Việt Nam, với mục tiêu nâng tỷ trọng kinh tế số lên 30% GDP vào năm 2030 và 50% vào năm 2045.

Những định hướng này tạo thêm dư địa hợp tác giữa Việt Nam và New Zealand. Theo Reuters, hai bên đang hướng tới mở rộng hợp tác trong các lĩnh vực mà New Zealand có thế mạnh, đồng thời thúc đẩy thêm cơ hội cho doanh nghiệp và xuất khẩu của hai nước.

Quan hệ Việt Nam - New Zealand còn nhiều dư địa

Về phía New Zealand, Việt Nam ngày càng được xem là một đối tác kinh tế quan trọng tại Đông Nam Á.

Theo The Spinoff, thương mại hai chiều giữa hai nước đạt 3,41 tỷ USD trong năm tính đến tháng 3 năm nay, tăng 72% so với 5 năm trước. New Zealand xác định Việt Nam là một trong những thị trường có tiềm năng tăng trưởng xuất khẩu đáng kể, nhờ quy mô dân số hơn 100 triệu người, tầng lớp trung lưu ngày càng mở rộng và mức độ hội nhập thương mại cao.

Thủ tướng Christopher Luxon cho biết, New Zealand muốn tận dụng đà tăng trưởng này để mở rộng hợp tác về thực phẩm và nông nghiệp, giáo dục, du lịch, công nghệ, hàng không và đầu tư.

Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng diễn ra tại thời điểm hai nước đang tìm cách đưa khuôn khổ Đối tác Chiến lược Toàn diện vào các chương trình hợp tác cụ thể hơn. The Spinoff dẫn lời ông Jim Rolfe, chuyên gia cao cấp tại Đại học Victoria Wellington cho rằng, Việt Nam và New Zealand có những điểm tương đồng về cách nhìn đối với môi trường quốc tế, tạo cơ sở cho hợp tác. Theo ông Rolfe, hai nước có thể mở rộng phối hợp trong nghiên cứu nông nghiệp, ứng phó biến đổi khí hậu, quốc phòng, an ninh và các vấn đề hàng hải.

Chuyến thăm New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong thời điểm hai nước đều có nhu cầu mở rộng và đa dạng hóa các đối tác kinh tế, đồng thời tăng cường hợp tác trong những lĩnh vực mới như chuyển đổi xanh, công nghệ, đổi mới sáng tạo và khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng.

Việc hai nước nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện đã tạo ra khuôn khổ chính trị mới, nhưng hiệu quả của khuôn khổ này sẽ phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa các cam kết thành những chương trình hợp tác cụ thể. Vì vậy, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được xem là một bước tiếp theo trong quá trình đưa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện Việt Nam - New Zealand từ khuôn khổ chính trị sang hợp tác thực chất, đồng thời phản ánh xu hướng cả hai nước coi trọng hơn vai trò của nhau trong một khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đang thay đổi nhanh chóng.

Hồng Nhung