Trước dự án của VinFast và Nvidia, nước nào đã có taxi tự lái cấp 4?

Ảnh: Baidu.

VinFast vừa công bố hợp tác cùng Nvidia và Autobrains phát triển dự án taxi tự lái (robotaxi) cấp độ 4 đầu tiên tại khu vực Đông Nam Á. Vậy trước khi dự án của các tập đoàn này hình thành, các quốc gia nào trên thế giới đã xuất hiện những mẫu taxi tự lái?

Trung Quốc phổ biến

Trung Quốc hiện là thị trường có lượng Robotaxi cấp độ 4 hoạt động thương mại lớn nhất thế giới, tập trung tại các siêu đô thị như Bắc Kinh, Vũ Hán, Thượng Hải, Thâm Quyến và Quảng Châu.

Một số tập đoàn đi đầu trong lĩnh vực này tại đất nước tỷ dân là Apollo Go (Baidu). Tính đến tháng 10/2025, tập đoàn công nghệ này đã vận hành khoảng 17 triệu chuyến đi bằng taxi tự lái cấp độ 4 tại 22 thành phố toàn thế giới.

Tuy nhiên, sự cố xảy ra vào cuối tháng 3 năm nay đã khiến 200 robotaxi của Apollo Go tê liệt giữa thành phố Vũ Hán, gây gián đoạn giao thông diện rộng.

Những chiếc robotaxi của Apollo Go. Ảnh: Apollo Go.

Chính sự cố này đã khiến Bộ Giao thông Vận tải, Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin, Bộ Công an và Cục Quản lý Không gian mạng Trung Quốc tạm dừng kế hoạch cấp phép các công ty robotaxi. Ngoài Apollo, Pony.ai hay WeRide cũng là những công ty dẫn đầu tại Trung Quốc trong lĩnh vực taxi không người lái.

Tính đến năm 2025, cả quốc gia này có khoảng 4.500 chiếc robotaxi hoạt động, dự kiến tăng lên mốc 500.000 chiếc vào năm 2030.

Gần đây nhất, những chiếc robotaxi từ Xpeng vừa chính thức xuất xưởng. Điểm khác biệt lớn nhất của mẫu xe này so với nhiều đối thủ là việc loại bỏ hoàn toàn hệ thống cảm biến LiDAR đắt đỏ và bản đồ độ phân giải cao. Mục tiêu của Xpeng là tính đến cuối năm nay, các mẫu xe này sẽ được thí điểm ở các thành phố, hướng đến mục tiêu thay thế toàn bộ tài xế vào năm 2027.

Mỹ đi đầu

Dù Trung Quốc hiện là quốc gia phổ biến taxi tự lái nhất, Mỹ mới là nơi đi đầu trong việc phát triển xe tự lái.

Từ năm 2006, Google đã khởi động dự án nghiên cứu xe tự lái, đặt nền móng cho công nghệ robotaxi tại đất nước cờ hoa. Đến năm 2020, những chuyến taxi không người lái đầu tiên từ Waymo (Google) đi vào hoạt động tại Phoenix, bang Arizona.

Robotaxi của Waymo tại Mỹ. Ảnh: Reuters.

Hiện tại, Waymo và Cruise (thuộc GM) là 2 công ty dẫn đầu về dịch vụ taxi không người lái tại các thành phố như Los Angeles hay Austin, Zoox (Amazon).

Từ tháng 6/2025, Tesla cũng từng thí điểm dịch vụ robotaxi tại Texas, sử dụng dòng Model Y. Tuy nhiên khi đó, các mẫu robotaxi vẫn bắt buộc có tài xế an toàn ngồi giám sát. Đến đầu năm nay, Tesla đã được cấp phép vận hành FSD Unsupervised (tự lái không giám sát), cho phép những chiếc Model Y tự lái hoàn toàn tại Texas.

UAE tăng tốc

Sau Mỹ và Trung Quốc, UAE là cái tên tiếp theo gia nhập cuộc đua khi chọn cách đi tắt đón đầu để biến các đô thị lớn thành phòng thí nghiệm robotaxi cấp độ 4.

Chính phủ quốc gia Trung Đông này đã ban hành chiến lược chuyển đổi toàn diện với mục tiêu đến năm 2030 sẽ có ít nhất 25% hệ thống giao thông công cộng tại Dubai vận hành hoàn toàn tự động. Để hiện thực hóa mục tiêu này, UAE đã chọn giải pháp trải thảm đỏ mời các tập đoàn công nghệ sừng sỏ trên thế giới về đầu tư hạ tầng.

Robotaxi WeRide được triển khai phổ biến tại UAE. Ảnh: WeRide.

Từ tháng 12/2023, Cơ quan Đường bộ và Giao thông Dubai (RTA) đã cấp phép cho Cruise (GM) chính thức vận hành thử nghiệm robotaxi L4 trên đường phố công cộng. Tiếp sau đó, chính quyền Abu Dhabi cũng bắt tay với WeRide của Trung Quốc để triển khai dịch vụ gọi xe tự hành thương mại mang tên TXAI.

Tính đến nay, hàng trăm chiếc robotaxi cấp độ 4 đã hoạt động thực tế tại các khu vực sầm uất như Đảo Yas hay các trục đường trung tâm Dubai.

Bức tranh toàn cảnh về ngành công nghiệp robotaxi thế giới cho thấy công nghệ tự lái (robotaxi) cấp độ 4 không còn là lý thuyết trên bàn giấy mà đã trở thành một phần của hạ tầng giao thông đô thị.

Dự án phát triển robotaxi của VinFast tại Đông Nam Á rõ ràng sẽ đối mặt với không ít thách thức về điều kiện giao thông phức tạp của khu vực, nhưng đồng thời cũng mở ra triển vọng đưa Việt Nam sớm ghi danh vào bản đồ di chuyển thông minh toàn cầu.

Đan Thanh