Trung Quốc hợp tác phát triển mạng vệ tinh chống thiên tai tại Trung Á

Trung Quốc hợp tác với các quốc gia trung Á xây dựng chùm vệ tinh ứng phó thiên tai bằng trí tuệ nhân tạo. Ảnh: BGR.

Chính phủ Trung Quốc đang bắt tay cùng một số quốc gia vùng trung Á bao gồm Kazakhstan, Uzbekistan và Tajikistan để phát triển một dự án mạng lưới vệ tinh chuyên biệt nhằm đối phó với các thảm họa thiên nhiên trong khu vực. Với quy mô dự kiến dao động linh hoạt từ năm cho đến hơn một nghìn vệ tinh thành phần, chùm vệ tinh mang tên Thiên Vũ sẽ chịu trách nhiệm thu thập và chia sẻ các dữ liệu viễn thám từ không gian.

Nguồn thông tin này giúp các cơ quan chức năng đưa ra những đánh giá chính xác hơn về nguy cơ động đất, lũ lụt do tan băng hoặc các vấn đề nan giải trong ngành nông nghiệp như dịch bệnh côn trùng phá hoại mùa màng, vốn là những hiện tượng đang có xu hướng gia tăng mạnh mẽ dưới tác động của biến đổi khí hậu toàn cầu.

Theo các nhà khoa học đứng đầu dự án, toàn bộ dữ liệu viễn thám thu thập được sẽ được chuyển tiếp và xử lý thông qua một mô hình trí tuệ nhân tạo chuyên dụng đặt tại trung tâm dữ liệu vùng Tân Cương. Mục tiêu cốt lõi của việc vận hành mô hình này là huấn luyện hệ thống nhận diện các mô hình địa chất để tiến tới xây dựng năng lực dự báo thảm họa sớm, trong đó các dãy núi cao và vùng sông băng tại cao nguyên Tây Tạng sẽ là khu vực giám sát trọng điểm. Thực tế cho thấy các dòng sông băng tại đây đã ghi nhận mức độ tan chảy từ 20% đến 40% trong những thập kỷ qua, trực tiếp làm trầm trọng thêm các thách thức về kinh tế, môi trường và xã hội do hiện tượng mực nước biển dâng cao và sự suy giảm tài nguyên nước ngọt gây ra.

Mặc dù mục tiêu nhân đạo của chiến dịch hợp tác này nhận được nhiều sự đánh giá cao, giới quan sát quốc tế vẫn đưa ra những lời cảnh báo sâu sắc về các nguy cơ an ninh và rủi ro rò rỉ dữ liệu đi kèm. Hiện tại phía các đơn vị vận hành vẫn chưa công bố bất kỳ thông tin chi tiết nào về phạm vi thu thập hình ảnh cũng như cách thức thuật toán xử lý thông tin, điều này làm dấy lên những lo ngại về việc thiết bị có thể được tích hợp các chức năng giám sát diện rộng tương tự hệ thống vệ tinh địa tĩnh Dao Cảm mà Trung Quốc từng triển khai trước đó.

Lực lượng không gian Mỹ từng bày tỏ mối quan ngại lớn về việc các phi đội vệ tinh viễn thám được trang bị các công nghệ quang học tiên tiến có thể bị chuyển đổi công năng để phục vụ cho các hoạt động do thám quân sự, thu thập ảnh chụp chi tiết bề mặt trái đất từ quỹ đạo nhằm phục vụ cho các chiến lược phòng thủ và tác chiến không gian tầm xa.

Theo BGR

Tiến Dũng