Trung Quốc hoàn thiện tàu mẹ UAV ngầm thứ hai, hé lộ bước đi đáng chú ý

Trung Quốc dường như đã hoàn thiện chiếc tàu mẹ chuyên triển khai phương tiện không người lái dưới nước (UUV) thứ hai, chưa đầy một tháng sau khi một tàu có cấu hình tương tự được phát hiện tại Thượng Hải.

Lộ diện

Theo chuyên trang quân sự The War Zone (TWZ) ngày 18/10/2026, con tàu mới được ghi nhận tại Quảng Châu, có thiết kế gần giống phiên bản đầu tiên nhưng kích thước tổng thể nhỏ hơn đáng kể.

Trước đó, một tàu có cấu hình khác thường được phát hiện trong quá trình đóng tại nhà máy đóng tàu Hudong-Zhonghua, trên đảo Trường Hưng, Thượng Hải. Thiết kế của con tàu cho thấy khả năng đây là phương tiện chuyên mang theo, triển khai và thu hồi các UUV cỡ lớn hoặc nhiều phương tiện nhỏ hơn thông qua cửa mở ở đuôi và khoang đuôi ngập nước.

Theo phân tích của TWZ, các cột nâng lớn trên tàu có thể được sử dụng để đưa phương tiện không người lái lên xuống mặt nước, đồng thời di chuyển chúng giữa các tầng bên trong tàu. Cấu hình này có thể giúp quá trình triển khai và thu hồi UUV diễn ra thuận tiện hơn so với việc sử dụng các phương tiện hỗ trợ thông thường.

Hình ảnh tàu mẹ mang các phương tiện không người lái của Trung Quốc. Ảnh TWZ

Hình ảnh mới tại Quảng Châu cho thấy chiếc tàu thứ hai có đường nét thân gần tương đồng với tàu ở Thượng Hải, nhưng kích thước ước tính nhỏ hơn khoảng một phần ba. Số lượng cột nâng trên tàu mới là 6, trong khi phiên bản lớn hơn có tổng cộng 12 cột nâng với hai nhóm kích thước khác nhau.

Dù có khác biệt về quy mô, con tàu mới vẫn giữ những đặc điểm thiết kế chủ chốt, gồm sàn đáp và nhà chứa phía sau, thượng tầng phía trước, vị trí ống khói cùng những cấu trúc phục vụ nâng hạ phương tiện.

TWZ cho biết chiếc tàu mới được đóng tại cơ sở của Công ty Đóng tàu Quốc tế Quảng Châu (GSI), một đơn vị trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp Đóng tàu Nhà nước Trung Quốc (CSSC). Đây là doanh nghiệp từng tham gia chế tạo nhiều loại tàu có thiết kế đặc biệt, từ tàu thử nghiệm công nghệ không người lái đến sà lan đổ bộ và tàu tiếp tế cỡ lớn.

Phân tích ảnh vệ tinh lưu trữ cho thấy ngày 2/10, con tàu đã xuất hiện tại khu vực ụ đóng tàu có mái che của GSI trước khi được hạ thủy. Theo TWZ, hình ảnh này giúp xác định cơ sở đóng con tàu mới, thay vì chỉ dựa vào suy đoán từ các hình ảnh lan truyền trên mạng.

Tàu mẹ lớn hơn có cấu hình tương tự đã được hạ thuỷ tại Thượng Hải. Ảnh TWZ

Việc hai tàu mẹ UUV xuất hiện trong khoảng thời gian ngắn có thể cho thấy Trung Quốc đang đầu tư đáng kể vào năng lực triển khai các phương tiện không người lái dưới nước. Tuy nhiên, chưa có đủ dữ liệu công khai để kết luận cả hai con tàu đã sẵn sàng hoạt động hoặc được đưa vào biên chế chính thức.

Mở rộng phạm vi tác chiến

Các phương tiện không người lái dưới nước cỡ lớn có thể đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, từ khảo sát địa hình đáy biển, tìm kiếm thủy lôi đến thu thập thông tin và hỗ trợ phát hiện tàu chiến, tàu ngầm. Tùy theo thiết kế, chúng còn có thể được phát triển để mang theo các hệ thống vũ khí hoặc phương tiện không người lái khác.

Phương tiện không người lái dưới nước HSU100. Ảnh TWZ

Theo TWZ, nếu Trung Quốc xây dựng được một hạm đội tàu mẹ chuyên dụng, nước này có thể mở rộng đáng kể phạm vi triển khai UUV tại những khu vực cách xa lãnh thổ. Điều đó sẽ tạo thêm lựa chọn tác chiến, đồng thời đặt ra thách thức mới đối với hoạt động giám sát và bảo vệ các tuyến hàng hải, căn cứ quân sự cũng như hạ tầng chiến lược trên biển.

Hiện Mỹ chưa có phương tiện tương tự trong biên chế Hải quân, dù việc triển khai và thu hồi UUV cỡ lớn đang được nghiên cứu. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế của mô hình tàu mẹ Trung Quốc vẫn phụ thuộc vào năng lực tự hành, khả năng liên lạc, độ tin cậy của hệ thống nâng hạ và mức độ phối hợp giữa tàu mẹ với các phương tiện hoạt động dưới nước.

Hiện có những đồn đoán cho rằng hai con tàu nói trên thuộc một chương trình lớn hơn, có thể dẫn đến việc đóng thêm các tàu cùng loại. Nếu điều này được xác nhận, quy mô và mục tiêu phát triển lực lượng UUV của Hải quân Trung Quốc sẽ dần rõ nét hơn.

Sự xuất hiện liên tiếp của hai tàu mẹ cho thấy Bắc Kinh đang dành sự quan tâm đáng kể cho công nghệ không người lái dưới nước. Dù vậy, những đánh giá về khả năng đe dọa các căn cứ Mỹ tại Thái Bình Dương hoặc lãnh thổ Mỹ vẫn cần được đặt trong tương quan với năng lực thực tế của UUV, hệ thống chỉ huy và các biện pháp đối phó hiện có.