Pháp kiên quyết trấn áp đối tượng mượn cớ xuống đường đốt phá, cướp bóc, bạo loạn

Lực lượng cảnh sát Pháp được huy động để lập lại trật tự ở thành phố Lille, miền Bắc nước Pháp

Không có chỗ cho bạo lực

Cảnh sát Paris ngày 18-10 cho biết đã bắt giữ 855 người chỉ riêng tại vùng Thủ đô nước Pháp. Văn phòng công tố Paris cho biết, 557 người trong số đó đang bị tạm giam. Trên toàn nước Pháp, ít nhất 1.800 người đã bị cảnh sát bắt giữ. Viết trên mạng xã hội X, Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez khẳng định: “Quyền biểu tình là một quyền cơ bản. Cố ý và tập thể gây rối trật tự bằng bạo lực thì không phải là quyền cơ bản”.

Các cuộc biểu tình liên quan đến vấn đề giáo dục và điều kiện học tập ở Pháp bắt đầu vào cuối tháng 9, một tuần sau khi năm học khai giảng. Lúc đầu, đó là các cuộc biểu tình ôn hòa khi hàng chục nghìn người tham gia các cuộc tuần hành qua các thành phố lớn, bao gồm cả Paris, để ủng hộ yêu cầu của học sinh về việc tăng thêm giáo viên và sửa chữa các trường học xuống cấp. Họ mang theo các biểu ngữ kêu gọi tăng ngân sách cho các dịch vụ công cộng.

Cảnh đổ nát sau cuộc bạo loạn ở thành phố Marseille (Pháp)

Nhưng bên cạnh những cuộc biểu tình ôn hòa đó, nhiều nhóm quá khích đã khiến cảnh sát và các nhà chức trách bất ngờ với những cuộc tụ tập di động, đốt phá lẻ tẻ, dựng rào chắn trên đường phố và đụng độ với cảnh sát ở nhiều khu vực khác nhau tại các thành phố, bao gồm Paris, Bordeaux, Nice và Marseille. Cuối cùng, những kẻ cướp đeo mặt nạ đã lợi dụng tình trạng hỗn loạn trên đường phố để nhắm mục tiêu vào các tòa nhà công cộng, cướp phá các cửa hàng xa xỉ cùng siêu thị, đồng thời tấn công các phương tiện và sĩ quan cảnh sát.

Tại Thủ đô Paris, những ô cửa kính cửa hàng vỡ vụn, những chiếc xe đạp bị chất đống và thiêu rụi, các khẩu hiệu vẽ bằng sơn phun... là minh chứng cho một ngày bạo lực. Quanh quảng trường Place de la République, những viên đá lát đường bị xê dịch, mặt tiền cửa hàng bị vỡ nát. Tình trạng cướp bóc và thiệt hại đã được báo cáo xung quanh quảng trường và một số khu du lịch và mua sắm khác ở trung tâm thành phố. Trong một tuyên bố, cảnh sát Paris thông báo một người đã tử vong do nhồi máu cơ tim, nhưng không cung cấp thêm chi tiết. Văn phòng Công tố Paris cho biết họ đang điều tra vụ việc.

Tình trạng cướp bóc cũng diễn ra ở nhiều thành phố, bao gồm Marseille, Lyon và Bordeaux. Ông Thomas Cazenave, Thị trưởng

Bordeaux, cho biết có tới 100 cửa hàng đã bị cướp phá tại thành phố này. Trong khi đó, Thị trưởng Marseille - ông Benoit Payan, thông báo về gói hỗ trợ tài chính khẩn cấp dành cho các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi tình trạng bạo loạn. Còn tại Limoges, thành phố thuộc tỉnh Haute - Vienne ở miền Trung nước Pháp, ngọn lửa đã bao trùm Tòa thị chính thế kỷ XIX, khiến mái nhà bị sập. Ông Maurice Barate, Tỉnh trưởng Haute - Vienne, nói với Đài Truyền hình LCI rằng đám cháy là do bị phóng hỏa và gần như đã phá hủy hoàn toàn tòa nhà. Phải đến ngày 18-10, hỏa hoạn mới được khống chế.

Khi tình trạng bất ổn diễn ra, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã đăng trên mạng xã hội X rằng: “Không có chỗ cho bạo lực trong nền Cộng hòa của chúng ta. Những kẻ đập phá, tấn công các cơ quan chính quyền cũng như các cơ sở kinh doanh, thậm chí cướp phá cả các tòa thị chính, sẽ bị truy tố và trừng trị”. Ông Emmanuel Macron đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp với các quan chức cấp cao của chính phủ vào chiều 18-10 và sau đó có bài phát biểu trước toàn quốc. Ông cáo buộc bạo lực không kiểm soát là do “các phần tử nổi dậy từ các nhóm cực tả, cùng với nhiều tội phạm gây ra”.

Nền chính trị Pháp bị chia rẽ

Trước tình trạng hỗn loạn do các cuộc biểu tình và bạo loạn gây ra ở nhiều thành phố, Chính phủ Pháp và Bộ Nội vụ đã nhanh chóng triển khai trên quy mô lớn hàng chục nghìn cảnh sát chống bạo động, hiến binh và các tiểu đoàn thuộc Lực lượng cảnh sát cơ động dự bị chiến lược. Các lực lượng này đã dùng vòi phun nước, hơi cay, lựu đạn gây choáng và dùi cui trấn áp mạnh để giải tán đám đông và bảo vệ các tòa nhà công cộng, góp phần ngăn chặn các cuộc biểu tình leo thang thành bạo lực và phá hoại đô thị, từng bước ổn định tình hình. Theo thống kê, có 715 cảnh sát bị thương trong các cuộc đụng độ với những kẻ quá khích.

Bộ trưởng Nội vụ Laurent Nuñez cho biết, phản ứng của cảnh sát là tương xứng trong hầu hết các trường hợp và các cuộc biểu tình đôi khi đã biến thành bạo loạn, đòi hỏi sự can thiệp của cảnh sát. Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu khẳng định bất kỳ “tai nạn” nào cũng sẽ được điều tra và mô tả những cáo buộc cho rằng cảnh sát phân biệt chủng tộc là một “lời nói dối”.

Tuy nhiên, các cuộc tuần hành và biểu tình trong những ngày qua đã khiến nền chính trị Pháp bị chia rẽ sâu sắc và tình trạng này càng trở nên trầm trọng hơn trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống tháng 4 - 2027 đang đến gần. Các nhà lãnh đạo chính trị thuộc mọi phe phái đều tìm cách tận dụng tình hình bất ổn và hậu quả của các cuộc bạo loạn để thu lợi chính trị, tìm lợi thế trong cuộc bầu cử Tổng thống vào mùa xuân năm sau.

Đảng Phục hưng trung dung hiện đang nắm quyền đã cáo buộc các đảng dân túy và cánh tả cực đoan, đặc biệt là Đảng Nước Pháp bất khuất (LFI) của ứng cử viên Tổng thống Jean-Luc Mélenchon, đã “vũ khí hóa” và lợi dụng phong trào sinh viên và thanh niên để giành lợi thế trong bầu cử. Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu mô tả tính chất bạo lực của các cuộc biểu tình là một “sự leo thang vô trách nhiệm” và là “vòng khởi động” của cánh tả cực đoan nhằm khiến đất nước trở nên không thể quản lý được.

Đáp lại chỉ trích của Đảng Phục hưng, LFI và các nhân vật cánh tả cực đoan khác đã bác bỏ trách nhiệm về tình trạng bất ổn. Thay vào đó, họ chỉ trích chính quyền từ trên xuống của Tổng thống Emmanuel Macron để xảy ra tình trạng các dịch vụ công cộng thiếu kinh phí, đồng thời bày tỏ sự không đồng tình với cách ứng phó của cảnh sát như sử dụng lựu đạn chống bạo động và bắt giữ hàng loạt trẻ vị thành niên. Ông Mélenchon đã đáp trả gay gắt, cáo buộc Thủ tướng Sébastien Lecornu “đùa với lửa”.

Lãnh đạo cực hữu và ứng cử viên Tổng thống Marine Le Pen của Đảng Tập hợp quốc gia cũng chỉ trích mạnh mẽ đối thủ cực tả

Jean - Luc Mélenchon, người đã tham gia cuộc tuần hành ở Paris. Viết trên mạng xã hội, bà Le Pen khẳng định: “Cướp bóc, tàn phá, phá hoại và tấn công lực lượng thực thi pháp luật: Những kẻ bạo loạn lại một lần nữa phá hỏng các cuộc biểu tình nhằm bảo vệ sức mua”.

Hiện bà Le Pen và ông Jean - Luc Mélenchon là hai ứng cử viên hàng đầu trong cuộc bầu cử Tổng thống sắp tới. Bà Le Pen và Đảng Tập hợp quốc gia vận động tranh cử dựa trên các vấn đề được dư luận quan tâm như nhập cư, tội phạm và lên án tầng lớp chính trị xa rời thực tế. Ở phía đối diện, ông Jean - Luc

Mélenchon hứa hẹn một sự phân bổ lại quyền lực và nguồn lực sâu rộng cho giai cấp công nhân.

Trước những bất ổn diễn ra, hai ứng cử viên trên sẽ phải chứng minh rằng họ có thể lập lại trật tự, đồng thời thuyết phục cử tri rằng họ sẽ giải quyết những nguyên nhân dẫn đến những phản ứng của người dân. Họ cũng sẽ phải đối mặt với tình hình khó khăn của nước Pháp hiện nay, khi thâm hụt ngân sách đã lên mức cao nhất châu Âu: nợ công của Pháp hiện ở mức 119,3% GDP và dự kiến sẽ tăng vào năm tới. Chi phí vay nợ đã tăng cao đến mức Pháp đang được so sánh với Hy Lạp, quốc gia mà cuộc khủng hoảng nợ năm 2010 đã đe dọa sự tồn vong của Khu vực đồng Euro.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron: Những kẻ đập phá sẽ bị truy tố và trừng trị

“Không có chỗ cho bạo lực trong nền Cộng hòa của chúng ta. Những kẻ đập phá, tấn công các cơ quan chính quyền cũng như các cơ sở kinh doanh, thậm chí cướp phá cả các tòa thị chính, sẽ bị truy tố và trừng trị”.

HOÀNG SƠN