Trung Quốc đẩy mạnh triển khai tên lửa siêu vượt âm DF-17

Tên lửa siêu vượt âm ngày càng thể hiện sức mạnh trên chiến trường

Hình ảnh tên lửa siêu vượt âm DF-17 thuộc Lực lượng Tên lửa Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLARF). Ảnh: Tân Hoa Xã

Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) ngày 3/8 phát sóng bộ phim tài liệu quân sự Zhisheng (Chiến thắng), trong đó lần đầu tiên xuất hiện ít nhất sáu xe mang, dựng và phóng (TEL) của hệ thống tên lửa siêu vượt âm DF-17 thuộc Lực lượng Tên lửa Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLARF) trong cùng một khung hình.

Theo The EurAsian Times, việc Bắc Kinh công khai nhiều bệ phóng DF-17 cùng lúc được xem là thông điệp phô diễn sức mạnh có chủ đích, đặc biệt trong bối cảnh tên lửa siêu vượt âm đang ngày càng chứng minh khả năng xuyên thủng lưới phòng không tại các cuộc xung đột gần đây.

Tên lửa siêu vượt âm được đánh giá là cực kỳ khó bị đánh chặn do hội tụ hai đặc điểm nổi bật. Thứ nhất, chúng bay với tốc độ vượt Mach 5, tức nhanh gấp năm lần tốc độ âm thanh, tương đương khoảng 100 km mỗi phút. Thứ hai, chúng có khả năng cơ động liên tục với quỹ đạo bay khó dự đoán, khiến các hệ thống phòng thủ truyền thống gặp nhiều khó khăn trong việc theo dõi và đánh chặn.

Hiện mới chỉ một số ít quốc gia sở hữu và triển khai loại vũ khí này, trong đó có Trung Quốc, Nga, Iran và Triều Tiên.

Trong thực chiến, Nga đã nhiều lần sử dụng tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và Tsirkon nhằm vào Ukraine. Dù Kiev từng tuyên bố đánh chặn được một số quả Kinzhal bằng hệ thống Patriot, các cuộc tấn công gần đây vẫn gây thiệt hại đáng kể. Nga cũng được cho là đã sử dụng tên lửa Oreshnik, loại vũ khí mà Ukraine đến nay chưa xác nhận đánh chặn thành công.

Ở Trung Đông, Iran tuyên bố đã phóng các tên lửa siêu vượt âm dòng Fattah nhằm vào lãnh thổ Israel và các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực trong thời gian giao tranh hồi đầu năm. Tuy nhiên, các thông tin về tốc độ, khả năng cơ động cũng như tỷ lệ đánh chặn vẫn chưa được các nguồn độc lập xác minh đầy đủ. Một số đoạn video trước đây ghi lại tại Tel Aviv cho thấy các tên lửa Iran có thể né tránh nhiều tên lửa đánh chặn trước khi lao trúng mục tiêu.

DF-17 được xem là chiến lược mũi nhọn

Đây không phải lần đầu CCTV công bố hình ảnh DF-17. Trước đó vào tháng 6/2026, truyền thông nhà nước Trung Quốc từng phát sóng cảnh phóng phương tiện lướt siêu vượt âm (HGV) của hệ thống này.

DF-17 được coi là tên lửa tầm trung đầu tiên trên thế giới được trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm. Bên cạnh DF-17, Trung Quốc còn sở hữu nhiều loại vũ khí siêu vượt âm khác như DF-27, YJ-21 và YJ-20, tạo thành một phần quan trọng trong mạng lưới chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) dọc bờ biển nước này.

Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng những hệ thống phòng thủ tên lửa hiện đại nhất của Mỹ như THAAD hay Patriot PAC-3 vẫn rất khó đối phó với các mục tiêu siêu vượt âm. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Tactical Missile Technology của Trung Quốc cũng nhận định các hệ thống phòng thủ Mỹ về lý thuyết có thể đánh chặn ở giai đoạn cuối quỹ đạo bay, nhưng tốc độ cao, khả năng cơ động và tính tàng hình khiến nhiệm vụ này trở nên đặc biệt khó khăn.

Trong khi đó, Mỹ và các đồng minh đang phát triển nhiều biện pháp đối phó mới như hệ thống cảm biến tiên tiến, tên lửa đánh chặn Glide Phase Interceptor, các biến thể SM-6 cùng nhiều công nghệ khác. Tuy nhiên, việc phát hiện, theo dõi và tiêu diệt đồng thời số lượng lớn mục tiêu siêu vượt âm cơ động vẫn được đánh giá là thách thức lớn.

Khả năng tấn công sâu và tính cơ động

DF-17 là tên lửa đạn đạo tầm trung cơ động trên xe mang phóng đầu tiên của Trung Quốc được trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm. Với tầm bắn khoảng 1.800-2.500 km, đây được xem là hệ thống tấn công siêu vượt âm trưởng thành nhất của Bắc Kinh và có khả năng xuyên thủng hầu hết các mạng lưới phòng thủ tên lửa hiện nay.

Khác với tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM) chủ yếu lao xuống mục tiêu theo quỹ đạo đạn đạo sau khi đạt độ cao lớn, phương tiện lướt siêu vượt âm tách khỏi tên lửa đẩy sớm hơn, sau đó bay ở độ cao thấp hơn với quỹ đạo linh hoạt, liên tục điều chỉnh hướng bằng hệ thống dẫn đường tích hợp trong khi vẫn đạt tốc độ lên tới Mach 12. Điều này khiến việc phát hiện và đánh chặn trở nên khó khăn hơn nhiều, đồng thời giúp loại vũ khí này có thể vô hiệu hóa các hệ thống phòng thủ đối phương ngay từ giai đoạn đầu của chiến dịch.

DF-17 lần đầu ra mắt công chúng tại lễ duyệt binh năm 2019 nhân dịp kỷ niệm 70 năm thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Đến năm 2021, Trung Quốc tiến hành cuộc thử nghiệm được biết đến đầu tiên đối với phương tiện lướt siêu vượt âm của DF-17, gây nhiều lo ngại tại Washington.

Trong báo cáo China's Military Power 2022, Lầu Năm Góc đánh giá DF-17 là một trong những mối đe dọa đáng chú ý nhất tại khu vực Tây Thái Bình Dương, đồng thời cho biết hệ thống này đã vượt qua nhiều cuộc thử nghiệm và được đưa vào trực chiến. Báo cáo cũng nhận định dù chủ yếu mang đầu đạn thông thường, DF-17 vẫn có khả năng được trang bị đầu đạn hạt nhân.

Theo các chuyên gia Trung Quốc, lợi thế lớn của DF-17 nằm ở tính cơ động cao khi không phụ thuộc vào các hầm phóng cố định, giúp tránh bị đối phương phát hiện và theo dõi. Khả năng chống gây nhiễu mạnh cùng độ chính xác cao cũng giúp tăng đáng kể khả năng sống sót trên chiến trường.

Việc Trung Quốc liên tục công bố hình ảnh các bệ phóng DF-17 hoạt động theo đội hình và các vụ phóng ngoài thực địa cho thấy hệ thống này đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm để trở thành lực lượng tác chiến cơ động, sẵn sàng triển khai.

Bảo Hân/Báo Tin tức và Dân tộc