Trưng bày, trình diễn di sản: Nhịp cầu lan tỏa giá trị văn hóa Kinh Bắc

Tôn vinh di sản, lan tỏa giá trị

Nhằm tôn vinh và khẳng định giá trị nổi bật của Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, đồng thời lan tỏa ý nghĩa của Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ - di sản văn hóa phi vật thể được ghi danh vào Danh mục di sản cần bảo vệ khẩn cấp, UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức Lễ đón nhận Bằng của UNESCO và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026”. Sự kiện không chỉ mang ý nghĩa chính trị, văn hóa, đối ngoại sâu sắc mà còn là dịp để Bắc Ninh quảng bá hình ảnh, bản sắc văn hóa; đồng thời nâng cao nhận thức cộng đồng về bảo tồn, phát huy giá trị di sản gắn với phát triển kinh tế - xã hội.

Du khách tham quan Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành).

Trong chuỗi hoạt động của Festival, các chương trình trưng bày và trình diễn di sản được xác định là điểm nhấn nổi bật, tạo nên không gian văn hóa đa sắc màu, kết nối quá khứ với hiện tại. Ông Trương Quang Hải, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Bắc Ninh cho biết: Các phòng, đơn vị trực thuộc Sở được phân công nhiệm vụ đã chuẩn bị đầy đủ điều kiện tổ chức các hoạt động theo hướng rõ người, rõ việc. Nhiều nội dung quan trọng đã và đang được triển khai bảo đảm đúng tiến độ.

Lễ đón nhận Bằng UNESCO công nhận Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc là Di sản văn hóa thế giới; ghi danh Nghề làm tranh dân gian Đông Hồ vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp và khai mạc Festival "Về miền di sản - 2026" diễn ra lúc 20 giờ, ngày 27/3/2026 tại Quảng trường 3/2, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh.

Tại Trung tâm Bảo tồn tranh dân gian Đông Hồ (phường Thuận Thành), từ ngày 26 đến 30/3, triển lãm “Tranh dân gian Việt Nam và tôn vinh tranh Đông Hồ” sẽ giới thiệu các tác phẩm tranh dân gian với nhiều chủ đề phong phú, từ đời sống sinh hoạt, phong tục truyền thống đến những đề tài lịch sử, kháng chiến. Qua đó, giúp du khách hiểu thêm về quy trình in tranh, kỹ thuật làm màu cũng như đời sống văn hóa gắn với nghề làm tranh dân gian.

Trong khi đó, tại Bảo tàng Bắc Ninh số 2, từ ngày 23/3 đến đầu tháng 4 sẽ trưng bày chuyên đề “Cổ vật tiêu biểu tỉnh Bắc Ninh”, giới thiệu nhiều hiện vật có giá trị lịch sử, văn hóa và nghệ thuật. Ngoài các hiện vật của bảo tàng, Ban Tổ chức còn liên hệ với các nhà sưu tập cổ vật trong và ngoài tỉnh để bổ sung thêm nhiều hiện vật quý. Cùng thời gian này, tại Bảo tàng Bắc Ninh số 1, chuyên đề trưng bày, giới thiệu Di sản thế giới Quần thể Di tích và Danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc cũng được tổ chức.

Không gian trưng bày di sản tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh với chủ đề “Hành trình sắc màu di sản văn hóa phi vật thể các vùng, miền” giới thiệu sự đa dạng của nhiều loại hình di sản trên khắp cả nước. Cùng đó, trưng bày sắc màu văn hóa các dân tộc thiểu số như trang phục truyền thống, nhạc cụ, đồ thủ công mỹ nghệ, sản phẩm đặc trưng và sản phẩm OCOP của địa phương.

Đưa di sản đến gần hơn với công chúng

Bên cạnh các hoạt động trưng bày, Festival còn mang đến nhiều chương trình trình diễn di sản văn hóa phi vật thể tại Trung tâm Văn hóa – Triển lãm tỉnh với sự tham gia của các đoàn nghệ thuật đến từ nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước. Trong chương trình, công chúng sẽ được thưởng thức những tiết mục đặc sắc của các loại hình nghệ thuật truyền thống như dân ca quan họ, chèo, ca trù, hát Then đàn tính, hát văn. Các đơn vị nghệ thuật như Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh và Nhà hát Chèo Bắc Ninh sẽ mang đến những tiết mục tiêu biểu, tái hiện sinh động không gian văn hóa truyền thống của vùng Kinh Bắc.

Cán bộ, nhân viên Bảo tàng Bắc Ninh số 1 chuẩn bị hoạt động trưng bày di sản tại Festival-2026.

Ông Phạm Văn Thắng, Giám đốc Nhà hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh cho biết: Ngoài duy trì biểu diễn quan họ tại hồ Vua Bà (phường Kinh Bắc), đơn vị sẽ tham gia biểu diễn nhiều tiết mục dân ca quan họ như: Chương trình nghệ thuật: Lễ đón nhận Bằng của UNESCO và khai mạc Festival “Về miền di sản - 2026; trình diễn di sản quan họ tại Trung tâm Văn hóa - Triển lãm tỉnh; Hội thi hát Dân ca Quan họ Bắc Ninh dưới hình thức đối đáp. “Những tiết mục đặc sắc nhất, hấp dẫn nhất sẽ được trình diễn nhằm giới thiệu, quảng bá di sản quan họ của quê hương Kinh Bắc tới Nhân dân cũng như du khách trong nước và quốc tế”, ông Thắng nói.

Cùng với đó, nhiều hoạt động trải nghiệm văn hóa cũng được tổ chức tại Bảo tàng Bắc Ninh số 2, nổi bật là chương trình “Du xuân miền Quan họ” diễn ra vào những ngày cuối tháng Ba. Ông Nguyễn Hữu Mạo, Giám đốc Bảo tàng Bắc Ninh số 2 cho biết, đơn vị đã chủ động liên hệ với các nghệ nhân, câu lạc bộ văn hóa và các hợp tác xã ẩm thực để chuẩn bị cho các hoạt động trải nghiệm...

Thông qua các không gian triển lãm, chương trình biểu diễn và hoạt động trải nghiệm, công chúng và du khách có cơ hội tiếp cận di sản một cách sinh động. Những giá trị văn hóa truyền thống vì thế không chỉ được gìn giữ mà còn tiếp tục được lan tỏa trong đời sống đương đại. Với sự chuẩn bị chu đáo của các cơ quan, đơn vị, chuỗi hoạt động của Festival hứa hẹn sẽ để lại nhiều ấn tượng đối với công chúng và du khách. Qua đó, hình ảnh vùng đất Kinh Bắc – Bắc Ninh giàu truyền thống văn hóa tiếp tục được quảng bá rộng rãi, góp phần khẳng định vị thế của địa phương trong việc gìn giữ và phát huy các giá trị di sản của dân tộc.

Công Doanh