Trình tự, thủ tục thi hành án đối với pháp nhân thương mại

Nghị định này quy định chi tiết thi hành Luật Thi hành án hình sự số 127/2025/QH15 về trình tự, thủ tục thi hành án đối với pháp nhân thương mại; chuyển giao nghĩa vụ thi hành án trong trường hợp pháp nhân thương mại tổ chức lại, cưỡng chế thi hành án đối với pháp nhân thương mại và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong thi hành án đối với pháp nhân thương mại.

Nghị định này áp dụng đối với pháp nhân thương mại chấp hành án (gọi tắt là pháp nhân thương mại); cơ quan quản lý nhà nước đối với pháp nhân thương mại; cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện thi hành án đối với pháp nhân thương mại; UBND các cấp và các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến thi hành án đối với pháp nhân thương mại.

Nguyên tắc áp dụng cưỡng chế thi hành án đối với pháp nhân thương mại

Theo Nghị định quy định, việc cưỡng chế chỉ được thực hiện khi có quyết định cưỡng chế bằng văn bản của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu.

Việc quyết định áp dụng biện pháp cưỡng chế phải căn cứ vào hình phạt, biện pháp tư pháp áp dụng đối với pháp nhân thương mại, nội dung, tính chất, mức độ, điều kiện thi hành quyết định cưỡng chế và tình hình thực tế ở địa phương.

Thời hạn áp dụng biện pháp cưỡng chế để bảo đảm thi hành án không quá thời hạn chấp hành hình phạt theo bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật; thời hạn bảo đảm thi hành biện pháp tư pháp được xác định khi biện pháp tư pháp được thi hành xong.

Pháp nhân thương mại có thể bị áp dụng một hoặc một số biện pháp cưỡng chế trong cùng một thời điểm nếu việc áp dụng một biện pháp cưỡng chế không đủ để bảo đảm thi hành án.

Đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của pháp nhân thương mại, tổ chức, cá nhân có liên quan trong cưỡng chế thi hành án.

Lực lượng chức năng kiểm tra một kho hàng chứa các sản phẩm bia vi phạm quyền sở hữu công nghiệp. (Ảnh minh họa)

Về các biện pháp cưỡng chế thi hành án đối với pháp nhân thương mại, Nghị định quy định, gồm: Phong tỏa tài khoản; kê biên tài sản có giá trị tương ứng với số tiền bảo đảm thi hành cưỡng chế biện pháp tư pháp (kê biên tài sản); tạm giữ tài liệu, chứng từ, thiết bị chứa dữ liệu điện tử; tạm giữ hoặc thu hồi con dấu của pháp nhân thương mại.

Trình tự, thủ tục thi hành án đối với pháp nhân thương mại

Nghị định quy định trình tự, thủ tục thi hành án đối với pháp nhân thương mại gồm: Tiếp nhận bản án, quyết định thi hành án; xác định cơ quan quản lý nhà nước đối với pháp nhân thương mại có trách nhiệm trong thi hành án; triệu tập người đại diện theo pháp luật của pháp nhân thương mại để thông báo, yêu cầu thi hành án; hồ sơ thi hành án; công bố quyết định thi hành án, chứng nhận chấp hành xong hình phạt, chứng nhận chấp hành xong biện pháp tư pháp; kiểm tra, giám sát việc chấp hành án của pháp nhân thương mại trong thời gian chấp hành án; cấp chứng nhận chấp hành xong hình phạt, chứng nhận chấp hành xong biện pháp tư pháp và kết thúc thi hành án trong trường hợp pháp nhân thương mại giải thể, phá sản.

Trong đó, Nghị định quy định cơ quan thi hành án hình sự khi nhận được bản án, quyết định thi hành án phải kiểm tra đầy đủ các nội dung theo quy định tại khoản 1 Điều 140 Luật Thi hành án hình sự. Trường hợp phát hiện những điểm chưa rõ trong bản án, quyết định, cơ quan thi hành án hình sự phải có ngay văn bản đề nghị Tòa án đã ra bản án, quyết định thi hành án giải thích, sửa chữa.

Ngay sau khi nhận được bản án, quyết định thi hành án, Thủ trưởng cơ quan thi hành án hình sự phải ra quyết định phân công cán bộ thụ lý việc thi hành án để thực hiện thủ tục thi hành án đối với pháp nhân thương mại.

Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định thi hành án, cơ quan thi hành án hình sự phải có văn bản yêu cầu pháp nhân thương mại báo cáo về việc thực hiện các công việc, biện pháp để thi hành bản án, quyết định thi hành án, trừ trường hợp đã nhận được báo cáo của pháp nhân thương mại quy định ở dưới

Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định thi hành án, pháp nhân thương mại phải thực hiện các công việc, biện pháp theo quy định của Luật Thi hành án hình sự và báo cáo bằng văn bản về kết quả thực hiện cho cơ quan thi hành án hình sự.

Nghị định gồm 6 chương, 63 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/7/2026. Nghị định này thay thế Nghị định số 44/2020/NĐ-CP ngày 8/4/2020 của Chính phủ quy định về cưỡng chế thi hành án đối với pháp nhân thương mại và Nghị định 55/2020/NĐ-CP ngày 22/5/2020 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Thi hành án hình sự về thi hành án đối với pháp nhân thương mại.

Đối với các bản án, quyết định thi hành án nhận được trước ngày 1/7/2026 thì tiếp tục thi hành theo quy định của Nghị định số 44/2020/NĐ-CP và Nghị định số 55/2020/NĐ-CP. Đối với các bản án, quyết định thi hành án nhận được từ ngày 1/7/2026 thì tổ chức thi hành theo quy định của Nghị định này.

PV