Triệu mái nhà: Điểm sáng từ 'thủ phủ' công nghiệp (Bài 1)

Bằng cách làm chủ động, bài bản và quyết liệt, tỉnh không những vượt chỉ tiêu Trung ương giao mà còn từng bước định hình mô hình phát triển NƠXH mang tính dẫn dắt.

BÀI 1: MỞ LỐI AN CƯ CHO NGƯỜI THU NHẬP THẤP

Phát triển NƠXH là một chủ trương lớn, mang đậm tính nhân văn của Đảng và Nhà nước, nhằm bảo đảm quyền an cư cho người thu nhập thấp và các nhóm yếu thế. Vượt lên ý nghĩa an sinh, lĩnh vực này còn góp phần hiện thực hóa mục tiêu tiến bộ, công bằng xã hội, tạo nền tảng quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Mô hình dự án nhà ở xã hội dạng chung cư cao tầng tại phường Hố Nai, tỉnh Đồng Nai.

Từ các đề án của Chính phủ và nghị quyết của Quốc hội, hàng trăm ngàn căn NƠXH từng bước được triển khai trên phạm vi cả nước, giúp hiện thực hóa khát vọng an cư của đông đảo người dân.

Khi thiếu nhà, thiếu cả cơ chế

Một trong những vấn đề bức thiết, tiềm ẩn nguy cơ kìm hãm đà phát triển kinh tế - xã hội tại các đô thị lớn, trong đó có Đồng Nai, nơi được xem là “thủ phủ” công nghiệp của cả nước, chính là tình trạng thiếu hụt nhà ở phân khúc giá rẻ.

Anh Nguyễn Văn Tuấn, công nhân Công ty cổ phần Thông quan Việt Đức (Khu công nghiệp Biên Hòa 2, phường Trấn Biên) chia sẻ: Bên cạnh việc làm ổn định thì nhu cầu về nhà ở là mối quan tâm thường trực. Thế nhưng, từ khi còn độc thân đến lúc lập gia đình và có 2 con nhỏ, anh vẫn phải sống trong phòng trọ chật hẹp. Có thời điểm, gia đình 4 người phải sinh hoạt trong phòng trọ chỉ rộng hơn 20m², chi phí mỗi năm một tăng nhưng chất lượng sống không được cải thiện tương xứng.

“Tôi mong có thêm nhiều dự án nhà ở công nhân, NƠXH gần khu công nghiệp để những người thu nhập thấp có cơ hội ổn định cuộc sống lâu dài” - anh Tuấn bày tỏ.

Cùng hoàn cảnh này, chị Lương Thị Quỳnh, giáo viên một trường tiểu học tại phường Trấn Biên cho biết: Gần 10 năm qua, gia đình chị vẫn phải thuê trọ. Dù mong muốn có một căn NƠXH để an cư lạc nghiệp nhưng cơ hội vẫn chưa đến. Năm 2024, chị Quỳnh từng nộp hồ sơ đăng ký mua NƠXH, song do nhu cầu quá lớn, phải bốc thăm quyền mua và chị không may mắn trúng suất. “Tôi luôn theo dõi thông tin các dự án mới với hy vọng sẽ có cơ hội mua được nhà trong thời gian tới” - chị Quỳnh nói.

Không riêng lực lượng công nhân trong các khu công nghiệp, mà cả đội ngũ lao động trẻ tại các cơ quan, đơn vị sự nghiệp cũng đang chịu áp lực lớn về nhà ở. Cùng với đó, trong quá trình triển khai các dự án hạ tầng, nhiều hộ dân bị thu hồi đất nhưng chưa đủ điều kiện bố trí tái định cư, khiến nhu cầu về NƠXH càng trở nên bức thiết. Thực tế cũng cho thấy, hiện tỉnh Đồng Nai mới đáp ứng được một phần nhỏ so với nhu cầu NƠXH của các nhóm đối tượng khác nhau.

Chị Trần Thị Thu Hương ngụ phường Tam Phước cho biết: Trước đây, gia đình chị có nhà, có đất, cuộc sống ổn định nên chưa từng nghĩ đến việc mua NƠXH. Thế nhưng, khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện Dự án Đường cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, gia đình chị không đủ điều kiện bố trí tái định cư, nhu cầu về chỗ ở mới bất ngờ phát sinh. Với giá đất, giá nhà thương mại ngày càng cao, vượt quá khả năng chi trả, thì NƠXH trở thành lựa chọn phù hợp nhất để gia đình sớm ổn định cuộc sống.

“Cơn khát” nhà ở giá rẻ không chỉ là câu chuyện của từng cá nhân, hộ gia đình mà đã trở thành bài toán lớn trong quá trình phát triển đô thị và công nghiệp. Nếu không sớm có lời giải căn cơ, những hệ lụy về an sinh xã hội, chất lượng nguồn nhân lực, môi trường sống và sức hấp dẫn đầu tư sẽ ngày càng hiện hữu rõ nét.

Thi công xây dựng nhà ở xã hội tại xã Long Thành.

Chính sách lớn “mở” ra

Trước yêu cầu cấp bách đó, tháng 4-2023, Chính phủ đã phê duyệt Đề án Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NƠXH cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030. Tiếp đó, hàng loạt cơ chế, chính sách đồng bộ được ban hành từ Trung ương đến địa phương.

Trọng tâm là việc sửa đổi, hoàn thiện các luật có liên quan trực tiếp như: Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai… Cùng với đó là các nghị quyết, chỉ thị, quyết định, công điện được ban hành kịp thời; các tổ công tác của Chính phủ, Bộ Xây dựng và UBND các tỉnh, thành phố được thành lập để đôn đốc, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.

Theo Chính phủ, phát triển NƠXH là quyết tâm chính trị, là nhiệm vụ quan trọng của Đảng và cả hệ thống chính trị. Đây không chỉ là vấn đề an sinh xã hội mà còn là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần bảo đảm tiến bộ và công bằng xã hội.

Để nhiệm vụ này được triển khai hiệu quả, Chính phủ định kỳ hàng quý chủ trì phiên họp trực tuyến toàn quốc với địa phương và doanh nghiệp nhằm nắm bắt thực tiễn, lắng nghe đề xuất và kịp thời ban hành chỉ đạo phù hợp. Sau mỗi đợt làm việc, số lượng dự án được khởi công, hoàn thành đều tăng lên rõ rệt, góp phần từng bước “hạ nhiệt” áp lực về nhà ở.

Đại diện ngân hàng, chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội phường Long Hưng và khách hàng ký cam kết vay vốn mua nhà. Ảnh: Hoàng Lộc

Tại Đồng Nai, Phó Bí thư Tỉnh ủy Võ Tấn Đức cho rằng: Phát triển NƠXH là nhiệm vụ vừa cấp bách trước mắt vừa mang tính chiến lược lâu dài. Ngoài bảo đảm an sinh, lĩnh vực này còn góp phần ổn định lực lượng lao động, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng sức cạnh tranh của tỉnh. Việc phát triển NƠXH gắn với quy hoạch đồng bộ cũng giúp chỉnh trang đô thị, sử dụng hiệu quả quỹ đất và nâng cao sức hút đầu tư.

Là doanh nghiệp có dự án gần 1,1 ngàn căn hộ đang xây dựng tại Đồng Nai, ông Văn Minh Hoàng, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Chương Dương Homeland cho rằng: Chính sách phát triển NƠXH không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn thể hiện tính nhân văn sâu sắc khi đặt nhu cầu an cư của người dân, công nhân, những người yếu thế vào vị trí trung tâm. Từ định hướng đó, doanh nghiệp đã chủ động đầu tư các dự án theo hướng đồng bộ, chú trọng chất lượng và khả năng tiếp cận của người dân.

“Chúng tôi đang triển khai dự án NƠXH theo tiêu chuẩn xanh, từ thiết kế, vật liệu đến không gian sống. Quá trình triển khai, doanh nghiệp cam kết bảo đảm tiến độ, tuân thủ quy định về môi trường, an toàn phòng cháy, chữa cháy và phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng để sản phẩm đến đúng đối tượng” - ông Hoàng chia sẻ.

Có thể thấy, với quyết tâm chính trị cao cùng hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện, “cánh cửa” an cư cho người thu nhập thấp và công nhân lao động đang từng bước mở ra. Tuy vậy, để những chủ trương lớn thực sự đi vào cuộc sống, vẫn cần thêm những giải pháp cụ thể, cách làm linh hoạt và sự vào cuộc đồng bộ hơn nữa từ các cấp, ngành, địa phương và doanh nghiệp.

Theo Sở Xây dựng vào cuối năm 2025, tổng nhu cầu NƠXH trên địa bàn tỉnh khoảng 600-650 ngàn người, tương ứng 150-160 ngàn căn; trong đó, công nhân khu công nghiệp chiếm khoảng 450 ngàn người, còn lại là người lao động tự do, cán bộ, công chức và các nhóm thu nhập thấp khác.

Hoàng Lộc

Bài 2: Đồng Nai: Điểm sáng trong giải bài toán an cư