Triển vọng ngành Halal Việt Nam: Nhiều lợi thế để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị Halal toàn cầu

Ngành Halal Việt Nam đang nhận được những đánh giá tích cực từ giới chuyên gia, tổ chức quốc tế và các đối tác nước ngoài trong bối cảnh thị trường Halal toàn cầu tăng trưởng mạnh và mở rộng vượt ra ngoài lĩnh vực thực phẩm truyền thống.

Theo các chuyên gia, Halal hiện không còn là “thị trường ngách” dành riêng cho cộng đồng Hồi giáo mà đã phát triển thành hệ sinh thái kinh tế toàn diện, bao gồm thực phẩm, đồ uống, mỹ phẩm, dược phẩm, logistics, tài chính, du lịch và thương mại điện tử. Quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu được dự báo có thể đạt từ 6.000-10.000 tỷ USD trong thập kỷ tới, tạo dư địa lớn cho các quốc gia xuất khẩu như Việt Nam.

Dư địa lớn cho các quốc gia xuất khẩu như Việt Nam

Nhiều đánh giá quốc tế cho rằng, Việt Nam có điều kiện thuận lợi để phát triển ngành Halal nhờ nguồn nguyên liệu nông nghiệp dồi dào, năng lực sản xuất ngày càng cải thiện, mạng lưới hiệp định thương mại tự do rộng khắp và vị trí chiến lược trong ASEAN – khu vực đang nổi lên như trung tâm tăng trưởng Halal mới của thế giới trong bối cảnh bất ổn địa chính trị tại Trung Đông.

Trong khuôn khổ Diễn đàn Food and Hospitality Asia tại Singapore vừa qua, các chuyên gia khu vực nhận định ASEAN đang đứng trước cơ hội trở thành thị trường tăng trưởng Halal mới của thế giới.

Trong đó, Việt Nam là thị trường giàu tiềm năng nhờ khả năng cung ứng nông sản, thủy sản và phát triển du lịch Halal. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam đang thể hiện sự quan tâm nghiêm túc đối với phát triển Halal khi đã xây dựng cơ quan phụ trách chứng nhận Halal và thúc đẩy các chiến lược phát triển thị trường này ở cấp quốc gia.

Tại Hội nghị về triển vọng phát triển ngành Halal và cơ hội xuất khẩu cho doanh nghiệp tỉnh Bắc Ninh ngày 15/5, Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Adam Tugio nhận định tương lai của kinh tế Halal không chỉ gắn với nông nghiệp và thực phẩm mà ngày càng được thúc đẩy bởi công nghệ, phát triển bền vững và thương mại có đạo đức. Đại sứ cho rằng Việt Nam có khả năng tăng cường vai trò trong chuỗi giá trị Halal toàn cầu thông qua đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hợp tác quốc tế sâu rộng hơn. Đại sứ cũng đánh giá cao tiềm năng hợp tác Halal giữa Việt Nam và Indonesia trong thời gian tới.

Những bước đi tích cực từ chính sách

Các tổ chức và chuyên gia quốc tế ghi nhận tích cực những bước đi chính sách gần đây của Việt Nam nhằm xây dựng nền tảng cho ngành Halal.

Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 127/2026/NĐ-CP về quản lý chất lượng và phát triển sản phẩm, dịch vụ Halal được xem là bước tiến quan trọng nhằm tạo hành lang pháp lý cho hoạt động sản xuất, chứng nhận và thương mại Halal.

Việt Nam cũng đã thành lập Trung tâm Chứng nhận Halal quốc gia, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn Halal quốc gia và ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác Halal với các đối tác quốc tế.

Tất nhiên, bên cạnh các đánh giá tích cực, giới chuyên gia quốc tế cũng chỉ ra một số thách thức đối với ngành Halal Việt Nam. Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay không nằm ở năng lực sản xuất mà ở khả năng đáp ứng các hệ thống tiêu chuẩn và chứng nhận Halal khác nhau giữa các quốc gia. Hiện Việt Nam chưa có nhiều thỏa thuận công nhận lẫn nhau với các tổ chức chứng nhận Halal lớn tại Malaysia, Indonesia hay UAE, khiến doanh nghiệp phải xin thêm chứng nhận quốc tế, làm gia tăng chi phí và kéo dài thời gian tiếp cận thị trường.

Việc ra mắt Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HalalViet tại Hà Nội là bước đi quan trọng nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường Halal toàn cầu theo hướng bài bản và bền vững hơn. Trung tâm được định hướng trở thành nền tảng kết nối doanh nghiệp, chuyên gia, tổ chức chứng nhận và đối tác quốc tế; đồng thời hỗ trợ tư vấn tiêu chuẩn, truy xuất nguồn gốc, xúc tiến thương mại và phát triển thương mại điện tử Halal xuyên biên giới.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh doanh nghiệp Việt Nam cần thay đổi cách tiếp cận đối với Halal. Thay vì coi Halal chỉ là “giấy chứng nhận kỹ thuật” , doanh nghiệp cần xem đây là hệ thống quản trị toàn diện dựa trên khả năng “tuân thủ có thể kiểm chứng” , bao gồm tiêu chuẩn sản xuất, logistics, truy xuất nguồn gốc, minh bạch thông tin và trách nhiệm xã hội trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm “xanh” , an toàn và minh bạch ngày càng gia tăng, nhiều chuyên gia cho rằng Halal có thể trở thành động lực tăng trưởng mới cho xuất khẩu Việt Nam. Nếu xây dựng được hệ sinh thái Halal đồng bộ, nâng cao năng lực chứng nhận quốc tế và phát triển thương hiệu “Viet Nam Halal” , Việt Nam được đánh giá có khả năng trở thành trung tâm sản xuất, chế biến và cung ứng Halal uy tín của khu vực ASEAN trong những năm tới.

(theo BTKT của ĐSQ Việt Nam tại Brunei Darussalam)

Chu Văn