Trải nghiệm ấn tượng vườn nho tại Lương Sơn (Phú Thọ)

Du khách thích thú trải nghiệm vườn nho nhà anh Nguyễn Quang Trung tại xã Lương Sơn, Phú Thọ. (Ảnh: Hảo Thuỳ Anh)

Thử sức trồng giống nho khó tính

Những ngày này, nhà vườn Quang Trung bước vào chính vụ thu hoạch nho. Dưới hệ thống nhà màng, từng chùm nho mẫu đơn xanh óng, căng mọng phủ kín giàn lủng lẳng trên đầu. Khách đến vườn có thể quan sát quy trình chăm sóc, chụp ảnh, thưởng thức nho chín tại chỗ và lựa chọn sản phẩm vừa thu hái.

Khu vườn không chỉ được khách du lịch trải nghiệm mà còn thu hút những người làm nông nghiệp đến tìm hiểu kinh nghiệm. Ông Lê Thanh Quý, chủ một vườn cam ở xã Cao Phong, tỉnh Phú Thọ đã quan sát hệ thống nhà màng, tưới tự động, cách tạo tán, tỉa chùm và trao đổi với chủ vườn về khả năng đưa giống nho mẫu đơn vào trồng thử nghiệm.

Ông Quý cho biết: "Tôi ấn tượng nhất với chất lượng quả, độ sai chùm và hiệu quả kinh tế của mô hình. Nho tại vườn tươi ngon, ngọt lịm, mẫu mã đẹp. Cây nho cần đầu tư bài bản và kỹ thuật khác với cây cam, nhưng khả năng tạo giá trị trên diện tích đất rất đáng quan tâm. Sau chuyến đi này, tôi dự kiến chọn một diện tích phù hợp để trồng thử; trước hết phải chuẩn bị tốt đất trồng và nắm chắc kỹ thuật chăm sóc".

Anh Nguyễn Quang Trung trao đổi với chủ vườn cam tại Cao Phong đến học hỏi kinh nghiệm để về áp dụng trồng nho. (Ảnh: Hảo Thuỳ Anh)

Trước khi đến với cây nho, anh Nguyễn Quang Trung từng làm việc trong cơ quan nhà nước. Từ niềm đam mê nông nghiệp, anh đầu tư trồng bưởi Diễn và mít trên tổng diện tích khoảng 20ha. Nhận thấy tiềm năng của cây trồng có giá trị kinh tế cao, anh quyết định cải tạo 5ha vườn bưởi để chuyển sang trồng nho.

Năm 2022, anh Trung bắt đầu với 200 gốc nho mẫu đơn. Đây là giống cây khó tính, đòi hỏi yêu cầu cao về đất, nước, dinh dưỡng, ánh sáng, nhiệt độ và kỹ thuật chăm sóc. Những vụ đầu, cây có thời điểm phát triển nhưng ít quả, không cho quả hoặc bị bệnh rồi chết.

Anh Trung tâm sự, thấy người ta trồng được nho mẫu đơn, tôi rất muốn thử sức. Loại cây này tuy khó trồng nhưng có giá trị kinh tế cao, tôi nghĩ cùng điều kiện ở Việt Nam, người khác làm được thì mình cũng có thể làm được. Không nản lòng, anh tiếp tục tìm hiểu tài liệu, học hỏi kinh nghiệm và điều chỉnh quy trình canh tác phù hợp với khí hậu, thổ nhưỡng địa phương. Nhà vườn đầu tư hệ thống nhà màng hạn chế ảnh hưởng của mưa và sương muối; lắp đặt tưới tự động, hệ thống thoát nước; đồng thời bọc từng chùm quả để giảm tác động của thời tiết, côn trùng và sâu bệnh.

Theo anh Trung, tỉa chùm là khâu ảnh hưởng trực tiếp đến mẫu mã và chất lượng nho. Nếu để quả quá dày, chùm dễ bị ken, quả nhỏ và xuất hiện vết tỳ. Vì vậy, từng chùm phải được tỉa thưa để quả phát triển đồng đều, tập trung dinh dưỡng. Mỗi cành được duy trì khoảng 12 đến 14 lá để bảo đảm quang hợp, nuôi quả.

Sau vụ thu hoạch thứ nhất, nhà vườn lựa chọn thời điểm cắt cành phù hợp để cây tiếp tục ra hoa, cho quả, nhờ đó có thể tổ chức sản xuất hai vụ mỗi năm. Nho chỉ được thu hái khi đạt độ chín cần thiết trên cây. Quy trình sản xuất thực hiện theo tiêu chuẩn VietGAP, ưu tiên sử dụng phân hữu cơ và kiểm soát từ khâu chọn giống đến thu hoạch, bảo quản. Sản phẩm nho của nhà vườn đã được cấp Giấy chứng nhận VietGAP.

Mang lại hiệu quả thiết thực

Anh Nguyễn Quang Trung chăm sóc nho tại vườn. (Ảnh: Hảo Thuỳ Anh)

Đến nay, nhà vườn Quang Trung đã phát triển 1.500 gốc nho mẫu đơn. Trên diện tích chuyển đổi 5ha, anh Trung dành 1ha trồng thêm 500 gốc nho Ruby đỏ và 500 gốc nho Ruby đen. Sản lượng toàn vườn đạt khoảng 5 đến 10 tấn mỗi vụ. Nho mẫu đơn hiện được bán với giá khoảng 290.000 đồng/kg, chủ yếu tiêu thụ trực tiếp tại vườn, qua mạng xã hội và các cửa hàng nông sản. Nhiều thời điểm, lượng nho thu hoạch chưa đáp ứng đủ nhu cầu của khách đặt mua.

Gia đình chị Đặng Thị Dung đến từ Hà Nội cho biết: Nhân dịp nghỉ hè, gia đình tôi đưa các con lên trải nghiệm vườn nho nhà anh Trung, các con tôi rất thích thú. Các cháu vừa được tung tăng ngắm nhìn những chùm nho lủng lẳng, vừa được trải nghiệm và thưởng thức nho ngọt lịm tại vườn, rất ấn tượng.

Việc mở cửa đón khách giúp mô hình gia tăng giá trị thay vì chỉ dựa vào bán nông sản. Mỗi năm, vườn đón khoảng 1.000 đến 1.300 lượt khách đến tham quan, chụp ảnh, thưởng thức và mua nho tại chỗ. Trải nghiệm trực tiếp cũng giúp người tiêu dùng hiểu hơn về quy trình sản xuất, tăng mức độ nhận diện và niềm tin đối với sản phẩm.

Mô hình hiện sử dụng 2 lao động thường xuyên và từ 5 đến 7 lao động thời vụ, đều là người địa phương. Ngoài chăm sóc, thu hoạch, phân loại và đóng gói nho, người lao động còn hỗ trợ hướng dẫn khách tham quan.

Từ kết quả bước đầu, mô hình của anh Nguyễn Quang Trung cho thấy chuyển đổi cây trồng gắn với ứng dụng kỹ thuật và phát triển thị trường tại chỗ có thể nâng cao giá trị trên cùng diện tích đất. Việc kết hợp sản xuất nho đạt tiêu chuẩn VietGAP với tham quan, trải nghiệm góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch nông nghiệp tại xã Lương Sơn, mở rộng đầu ra cho nông sản và tạo thêm việc làm, thu nhập cho lao động trên địa bàn.

Hảo Thuỳ Anh