Trách nhiệm trước lịch sử

Minh họa: Hà Hiếu

Cuộc đời của AHLLVTND La Văn Cầu gắn liền với cuộc kháng chiến chống Pháp vĩ đại của dân tộc. Chiến dịch Biên giới 1950, trận Đông Khê, ông bị thương nặng nát cánh tay phải. Dù đau đớn, ông đã kiên quyết nhờ đồng đội dùng lưỡi lê chặt đứt cánh tay để tiếp tục ôm bộc phá xông lên phá đồn địch. Ông là một trong 7 chiến sĩ đầu tiên được phong tặng danh hiệu AHLLVTND và là người anh hùng duy nhất được đặt tên đường khi còn sống.

Còn cuộc đời của “nữ anh hùng tải đạn” Ngô Thị Tuyển gắn liền với những năm tháng chiến tranh chống Mỹ cứu nước. Người con gái xứ Thanh khi ấy vừa tròn 19 tuổi, cao chưa đầy 1,5m, nặng 42kg nhưng gồng mình vác thùng đạn 98kg tiếp sức cho bộ đội giữ vững tọa độ lửa cầu Hàm Rồng. Hình ảnh ấy từ lâu đã vượt ra khỏi giới hạn của một chiến công đơn lẻ để trở thành biểu tượng của ý chí Việt Nam, của sức mạnh con người Việt Nam.

Trong những thời khắc quan trọng, họ đã quên thân mình vì họ đã đặt Tổ quốc lên trên hết để mong đất nước được giải phóng, mọi người có ngày hòa bình. Chính sự kiên cường, gánh vác cả giang sơn trên đôi vai gầy ấy đã mang lại tự do, hạnh phúc cho chúng ta ngày hôm nay. Và họ đã làm hết trách nhiệm với lịch sử.

Cuộc đời họ đi cùng với những đổi thay của đất nước. Từ nơi khói lửa chiến tranh đến khi đất nước hòa nhập phát triển họ vẫn kiên trung sống một cuộc đời đẹp tựa những đóa hoa. Xin cúi đầu trước những người như Anh hùng La Văn Cầu, Anh hùng Ngô Thị Tuyển và biết bao đồng đội của họ. Vĩnh biệt những huyền thoại một thời và mãi mãi.

2. Chiến tranh đã lùi xa, nhưng nỗi đau mất mát vẫn hiện hữu trong mỗi nếp nhà, trong đôi mắt mòn mỏi ngóng trông của những người mẹ, người bố, người vợ, người con, thân nhân của các liệt sĩ. Cả nước hiện vẫn còn khoảng 500.000 liệt sĩ chưa xác định được danh tính, riêng Thanh Hóa có tới 37.720 liệt sĩ chưa đủ thông tin để xác định phần mộ.

Hình ảnh đoàn xe chở 19 hài cốt các liệt sĩ lăn bánh qua Cửa khẩu Quốc tế Na Mèo để trở về với đất mẹ Thanh Hóa ngày 26/5/2026 vừa qua khiến nhiều người chứng kiến đều nghẹn ngào. Dọc hai bên đường, người dân từ những cụ già tóc bạc phơ đến các em học sinh tiểu học, tay cầm cờ hoa, nghiêm trang đứng đón các anh. Lễ truy điệu và an táng các liệt sĩ được tổ chức trang nghiêm, trọng thể theo nghi thức quân đội tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc tế Đồng Tâm.

Nhưng vẫn còn biết bao đồng đội của các anh - những chiến sĩ tình nguyện và chuyên gia Việt Nam nằm lại dưới những tán rừng già, chưa tìm thấy danh tính, chưa được quy tập đưa về đất mẹ.

Vì vậy, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ không đơn thuần là một chương trình hành động có thời hạn, mà là sự tiếp nối đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” bằng trách nhiệm và bằng lương tri của cả xã hội. Lãnh đạo Đảng và Nhà nước đã khẳng định đây là “mệnh lệnh từ trái tim”, là lời nhắc nhở rằng, sự tri ân không được dừng lại ở ký ức hay những nghi lễ tưởng niệm, mà phải được hiện thực hóa bằng hành động cụ thể.

Các thế hệ cha anh đã hoàn thành sứ mệnh giữ nước bằng lòng quả cảm phi thường. Còn chúng ta, những người đang sống trong hòa bình, phải sống xứng đáng hơn với những gì các thế hệ đi trước đã gửi lại. Bởi độc lập, tự do chưa bao giờ là điều tự nhiên mà có. Đó là món nợ thiêng liêng được viết nên bằng máu, bằng nước mắt và bằng cả tuổi xuân của một dân tộc. Trách nhiệm của chúng ta là: Không để bất cứ liệt sĩ nào của Tổ quốc mãi nằm lại trong sự chờ đợi, vô danh.

CHI ANH