Nữ anh hùng Ngô Thị Tuyển - Một huyền thoại của ý chí Việt Nam

Nhắc đến bà là nhắc đến cầu Hàm Rồng - “tọa độ lửa” của miền Bắc trong những năm kháng chiến chống Mỹ, cứu nước; nhắc đến kỳ tích một cô gái nhỏ bé vác hai hòm đạn nặng tới 98kg, gấp gần hai lần trọng lượng cơ thể mình, tiếp sức cho các đơn vị chiến đấu bảo vệ cây cầu huyết mạch.

Tại sao hình ảnh “98kg đạn” lại sống mãi trong ký ức dân tộc? Bởi vì con số ấy hội tụ bốn tầng ý nghĩa: Giá trị lịch sử, gắn với cuộc chiến bảo vệ cầu Hàm Rồng là một trong những trận đánh phòng không tiêu biểu của miền Bắc. Giá trị quân sự, phản ánh sức mạnh của chiến tranh nhân dân, nơi mỗi người dân đều trở thành một chiến sĩ. Giá trị văn hóa, tiếp nối truyền thống phụ nữ Việt Nam từ Hai Bà Trưng, Bà Triệu đến thời đại Hồ Chí Minh. Giá trị nhân văn, chứng minh rằng sức mạnh lớn nhất của con người không nằm ở cơ bắp mà ở lý tưởng sống.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Trung tá Ngô Thị Tuyển. Ảnh: 24h.com.vn

“98kg không phải là trọng lượng của đạn, mà là trọng lượng của lòng yêu nước”. Hình ảnh ấy từ lâu đã vượt ra khỏi giới hạn của một chiến công đơn lẻ để trở thành biểu tượng của ý chí Việt Nam, của sức mạnh con người Việt Nam khi Tổ quốc lâm nguy.

Trong lịch sử dân tộc, mỗi thời kỳ đều sản sinh những con người tiêu biểu kết tinh phẩm chất của dân tộc mình. Nếu thời Trưng Vương có Hai Bà Trưng, thời chống quân Minh có Nguyễn Thị Lộ, kháng chiến chống Pháp có Võ Thị Sáu, Nguyễn Thị Định, thì trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, Ngô Thị Tuyển là một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của phụ nữ Việt Nam “Anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang”. Cuộc đời bà chứng minh một chân lý giản dị nhưng sâu sắc: Sức mạnh của con người không chỉ được đo bằng cơ bắp, mà trước hết được quyết định bởi lòng yêu nước, ý chí và niềm tin.

Những năm 1965 - 1968, khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, cầu Hàm Rồng trở thành một trong những mục tiêu đánh phá ác liệt nhất. Đây là cây cầu chiến lược bắc qua sông Mã, giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong mạng lưới giao thông chi viện cho chiến trường miền Nam. Phá hủy cầu Hàm Rồng đồng nghĩa với việc cắt đứt một mạch máu giao thông quan trọng, làm suy giảm khả năng bảo đảm hậu cần cho tiền tuyến. Vì vậy, không quân Mỹ đã huy động nhiều loại máy bay hiện đại, liên tục mở các đợt không kích với cường độ rất lớn nhằm biến nơi đây thành “điểm chết”.

Song, điều mà đối phương không thể tính toán được là sức mạnh của ý chí Việt Nam. Trên mảnh đất Hàm Rồng năm ấy, từ bộ đội phòng không, công binh, dân quân tự vệ đến thanh niên xung phong và nhân dân địa phương đều chung một quyết tâm: “Còn người, còn cầu; còn mạch máu giao thông, còn sức mạnh chi viện cho tiền tuyến”. Chính ý chí ấy đã tạo nên một thế trận chiến tranh nhân dân vững chắc, nơi mỗi người dân đều là một chiến sĩ và mỗi nhiệm vụ đều góp phần trực tiếp vào thắng lợi chung. Giữa biết bao con người anh dũng ấy nổi lên hình ảnh cô gái Ngô Thị Tuyển với vóc dáng nhỏ bé nhưng tinh thần phi thường.

Đồng chí Ngô Thị Tuyển khi vác trên vai hai hòm đạn pháo 37mm nặng tổng cộng 98kg.

Từ một chiến công, tên tuổi Ngô Thị Tuyển nhanh chóng lan tỏa khắp cả nước. Nhưng điều đáng trân trọng là sau ánh hào quang của danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, bà vẫn giữ nguyên sự mộc mạc, khiêm nhường của người phụ nữ Việt Nam. Bà chưa bao giờ xem mình là người đặc biệt. Mỗi lần nhắc lại chiến công năm xưa, bà đều khẳng định rằng đó là sức mạnh của tập thể, của đồng đội, của cả dân tộc đang chiến đấu vì độc lập. Chính sự khiêm nhường ấy càng làm tôn cao nhân cách của người anh hùng. Bởi, những người làm nên lịch sử nhiều khi không tự nhận mình là người làm nên lịch sử. Họ chỉ nghĩ đơn giản rằng mình đang làm điều phải làm khi đất nước cần.

Cuộc đời Ngô Thị Tuyển cũng cho thấy một nét đẹp rất Việt Nam: Người anh hùng không chỉ tỏa sáng trong chiến tranh mà còn lặng lẽ cống hiến trong hòa bình. Sau ngày đất nước thống nhất, bà trở về với cuộc sống đời thường, tiếp tục lao động, công tác, tham gia các hoạt động xã hội, giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Không ồn ào, không đòi hỏi đặc quyền của người có công, bà sống giản dị như hàng triệu người dân Việt Nam khác. Chính điều đó làm nên giá trị bền vững của một tấm gương cách mạng. Người anh hùng không sống bằng hào quang quá khứ mà sống bằng trách nhiệm với hiện tại. Chiến công là điều đáng tự hào, nhưng nhân cách mới là điều khiến nhân dân kính trọng lâu dài.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, anh hùng Ngô Thị Tuyển để lại nhiều bài học sâu sắc: Đó là bài học về lý tưởng sống. Một dân tộc chỉ có thể trường tồn khi mỗi thế hệ đều biết đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích cá nhân. Bài học về ý chí vượt khó, trong mọi hoàn cảnh, sức mạnh tinh thần luôn có khả năng tạo nên những điều tưởng như không thể. Bài học về sự khiêm nhường; thành công lớn nhất không phải là được ngợi ca, mà là sau mọi vinh quang vẫn giữ được sự chân thành, giản dị của một con người.

Ngày nay, chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ. Những cây cầu mới mọc lên, những tuyến đường cao tốc nối dài khắp đất nước. Nhưng mỗi lần nhắc đến cầu Hàm Rồng, người Việt Nam vẫn nhớ đến những con người đã lấy máu, mồ hôi và tuổi xuân để giữ cho cây cầu ấy đứng vững giữa mưa bom bão đạn. Trong ký ức ấy, hình ảnh anh hùng Ngô Thị Tuyển mãi là một điểm sáng không thể phai mờ.

Sự trường tồn của một dân tộc không chỉ được tạo nên bởi những công trình đồ sộ hay những con số phát triển kinh tế, mà còn được nuôi dưỡng bởi ký ức lịch sử và những biểu tượng tinh thần. Những người như anh hùng Ngô Thị Tuyển chính là “vốn quý” của quốc gia, là nguồn sức mạnh tinh thần để các thế hệ hôm nay và mai sau thêm tin yêu đất nước, thêm trách nhiệm với Tổ quốc.

Vĩnh biệt nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển!

Bà đã hoàn thành trọn vẹn sứ mệnh của một người con ưu tú của quê hương Thanh Hóa, của dân tộc Việt Nam. Bà ra đi, nhưng hình ảnh người nữ dân quân nhỏ bé hiên ngang bước qua mưa bom, trên vai là hai hòm đạn nặng gấp đôi trọng lượng cơ thể, sẽ mãi sống trong ký ức của nhân dân. Đó không chỉ là một kỳ tích của sức mạnh thể chất, mà trước hết là chiến thắng của lòng yêu nước, của ý chí “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”.

Thời gian có thể phủ bụi lên những dấu tích chiến tranh, nhưng không thể phủ bụi lên những giá trị bất tử. Cầu Hàm Rồng vẫn sừng sững bên dòng sông Mã anh hùng như chứng nhân lịch sử. Và cùng với cây cầu ấy, tên tuổi anh hùng Ngô Thị Tuyển sẽ còn được nhắc mãi như một biểu tượng đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

Nghiệt ngã của thời gian rồi sẽ khép lại một thế hệ những người đã trực tiếp làm nên mùa xuân thống nhất. Những mái đầu bạc sẽ lần lượt đi xa. Nhưng lịch sử không vì thế mà lặng im. Bởi mỗi người anh hùng chân chính đều để lại cho dân tộc một “tọa độ tinh thần”. Anh hùng Ngô Thị Tuyển chính là một tọa độ như thế. Từ cầu Hàm Rồng năm xưa đến Việt Nam hôm nay, khoảng cách là hơn nửa thế kỷ, nhưng sợi dây nối liền hai thời đại vẫn là lòng yêu nước, là ý chí vượt khó, là tinh thần dám hy sinh vì Tổ quốc. Chừng nào những giá trị ấy còn được gìn giữ, chừng đó hình ảnh người nữ anh hùng với hai hòm đạn trên vai vẫn còn sải bước trong ký ức của dân tộc Việt Nam.

Vĩnh biệt bà! Bà không mang theo hào quang của một danh hiệu anh hùng, bởi danh hiệu ấy đã thuộc về lịch sử. Bà cũng không mang theo kỳ tích 98kg đạn năm nào, bởi kỳ tích ấy đã hòa vào ký ức của dân tộc. Điều bà để lại cho đất nước là một di sản lớn hơn nhiều: Niềm tin rằng khi Tổ quốc cần, người Việt Nam luôn có thể vượt lên chính mình. Đó là giá trị không bao giờ cũ, là nguồn sức mạnh tinh thần sẽ còn đồng hành cùng dân tộc trên mọi chặng đường phát triển và bảo vệ đất nước trong thế kỷ XXI.

Xin kính cẩn nghiêng mình trước anh linh bà.

Công lao của bà đã hòa vào lịch sử dân tộc.

Khí phách của bà sẽ còn truyền lửa cho các thế hệ Việt Nam hôm nay và mai sau.

Và mỗi khi đất nước gọi tên những người anh hùng, nhân dân Việt Nam sẽ mãi nhớ đến một người phụ nữ bình dị đã làm nên điều phi thường bằng một trái tim yêu nước vô hạn - Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Ngô Thị Tuyển.

Thiếu tướng, PGS, TS NGUYỄN VĂN SÁU, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược và Lịch sử quốc phòng Việt Nam