Trả lại tên cho liệt sĩ : 'Mệnh lệnh từ trái tim và trách nhiệm'

Lâm Đồng đang bước vào giai đoạn cao điểm của Chiến dịch 500 ngày đêm với nhiệm vụ lấy mẫu ADN gần 4.800 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính. Trao đổi với Tiền Phong, ông Đinh Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng, khẳng định: "Đây là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sĩ và thân nhân của họ".

Lâm Đồng sẽ lấy mẫu ADN gần 4.800 phần mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính trong Chiến dịch 500 ngày đêm. Đây là khối lượng công việc rất lớn, tỉnh sẽ làm gì để vừa bảo đảm tiến độ, vừa giữ được độ chính xác tuyệt đối?

Ông Đinh Văn Tuấn: Chúng tôi xác định đây không chỉ là một nhiệm vụ chính trị quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Hiện Lâm Đồng có 12 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 13.200 phần mộ. Trong Chiến dịch 500 ngày đêm, tỉnh sẽ lấy mẫu sinh phẩm đối với 4.776 phần mộ chưa xác định danh tính tại 11 nghĩa trang.

Ông Đinh Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Lâm Đồng.

Để bảo đảm chính xác tuyệt đối, chúng tôi thực hiện nghiêm quy trình lấy mẫu theo quy định của Bộ Quốc phòng; thành lập các tổ chuyên trách từ khâu khai quật, lấy mẫu, số hóa thông tin đến bảo quản, vận chuyển và bàn giao mẫu. Tất cả cán bộ tham gia đều được tập huấn kỹ lưỡng trước khi thực hiện nhiệm vụ.

Ban Chỉ đạo 515 tỉnh đã chỉ đạo xây dựng, ban hành chương trình, kế hoạch chi tiết, xác định rõ từng mốc thời gian đối với từng nhiệm vụ cụ thể, đồng thời chỉ đạo phân công các Tổ chuyên trách thực hiện theo đúng kế hoạch đề ra; làm điểm tại Nghĩa trang Liệt sĩ Đức Linh trước khi triển khai đồng loạt trên toàn tỉnh, bảo đảm tiến độ hoàn thành trước ngày 15/11/2026.

Việc khai quật và lấy mẫu đòi hỏi quy trình kỹ thuật rất nghiêm ngặt, Lâm Đồng đã chuẩn bị như thế nào để không xảy ra sai sót?

Ông Đinh Văn Tuấn: Chúng tôi thành lập tổ công tác liên ngành và 5 tổ lấy mẫu chuyên trách gồm lực lượng quân y, pháp y, công nghệ thông tin cùng các bộ phận bảo đảm hậu cần, an ninh, kỹ thuật.

Điều quan trọng nhất là con người. Những cán bộ trực tiếp làm nhiệm vụ đều được lựa chọn kỹ, có chuyên môn, tinh thần trách nhiệm và ý thức kỷ luật cao.

Toàn bộ quy trình từ khai quật, lấy mẫu, bảo quản, số hóa đến bàn giao đều được kiểm soát chặt chẽ. Mỗi thao tác đều phải đúng quy trình để không xảy ra nhầm lẫn hay lây nhiễm chéo mẫu phẩm.

Công an Lâm Đồng triển khai đợt cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN của thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính, thời gian từ ngày 25/6 - 31/12/2026.

Theo ông, điều gì cần được quán triệt nhất đối với lực lượng đang tham gia Chiến dịch 500 ngày đêm?

Ông Đinh Văn Tuấn: Phía sau mỗi phần mộ chưa có tên là nỗi mong ngóng của một gia đình, có khi đã kéo dài hàng chục năm. Vì vậy, tôi luôn yêu cầu các lực lượng phải làm việc với tinh thần thành kính, cẩn trọng và tận tâm nhất.

Mỗi cán bộ, chiến sĩ cần coi đây là nhiệm vụ đặc biệt thiêng liêng, là mệnh lệnh từ trái tim, tuyệt đối tuân thủ quy trình chuyên môn, không được phép chủ quan dù chỉ một thao tác nhỏ; đề cao tinh thần đoàn kết, hỗ trợ nhau trong thực hiện nhiệm vụ; giữ vững tư tưởng kiên định, sẵn sàng khắc phục mọi khó khăn về thời gian cũng như điều kiện thời tiết.

Sau khi hoàn thành việc lấy mẫu, tỉnh Lâm Đồng sẽ phối hợp như thế nào để sớm xác định danh tính các liệt sĩ?

Ông Đinh Văn Tuấn: Sau khi thu nhận, các mẫu hài cốt và mẫu ADN thân nhân sẽ được bảo quản nghiêm ngặt, bàn giao cho Viện Pháp y Quân đội để giám định.

Phòng Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lâm Đồng tổ chức gặp mặt nhân chứng và khảo sát mộ liệt sĩ.

Kết quả giám định sẽ được đối chiếu trên hệ thống cơ sở dữ liệu ADN thân nhân liệt sĩ do Bộ Công an quản lý, kết hợp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Quy trình này sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian đối sánh.

Ngay khi có kết quả chính xác, tỉnh sẽ phối hợp với các bộ, ngành hoàn tất thủ tục xác định danh tính, thông báo cho thân nhân và tổ chức các hoạt động để các liệt sĩ được trở về với đúng tên tuổi của mình.

Với cá nhân ông, khoảnh khắc một phần mộ vô danh được xác định danh tính mang ý nghĩa như thế nào?

Ông Đinh Văn Tuấn: Mỗi lần gặp các Mẹ Việt Nam Anh hùng hay thân nhân liệt sĩ, tôi đều cảm nhận rất rõ nỗi chờ đợi chưa bao giờ nguôi của họ. Có những người mẹ đã ở tuổi xế chiều vẫn mong một lần được đón con trở về. Có người không còn minh mẫn nhưng vẫn gọi tên con trong vô thức.

Mẹ Việt Nam anh hùng Võ Thị Thanh tại xã Đinh Văn Lâm Hà luôn ngóng con từng ngày, từng tháng, từng năm.

Bởi vậy, khoảnh khắc một phần mộ vô danh được xác định danh tính không chỉ là thành quả của khoa học hay của một chiến dịch. Đó là ngày một người con trở về với gia đình. Là ngày một cái tên được gọi lại sau nhiều thập kỷ. Là ngày nỗi chờ đợi của những người ở lại được khép lại.

Đó cũng là giá trị nhân văn lớn nhất của Chiến dịch 500 ngày đêm, khẳng định rằng Đảng, Nhà nước và nhân dân sẽ không bao giờ quên những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.

Thái Lâm | Linh Anh