TP.HCM: Từ đầu tàu tăng trưởng đến trung tâm đổi mới sáng tạo của cả nước

Phát biểu tại Đại hội, ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, TP.HCM đang bước vào một chặng đường phát triển mới với yêu cầu và trách nhiệm cao hơn trước kỳ vọng của Trung ương và cả nước.

Trong nhiều thập kỷ qua, Thành phố luôn là một trong những động lực quan trọng của tăng trưởng, đổi mới và hội nhập. Tuy nhiên, trong bối cảnh trong nước và quốc tế biến động nhanh, chính những thành công đó đặt ra yêu cầu TP.HCM không thể tiếp tục phát triển theo lối mòn, mà phải chủ động tự đổi mới một cách sâu sắc hơn, khác biệt hơn, có chiều sâu và tầm nhìn dài hạn, bền vững.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM, việc tái định vị vai trò “đầu tàu” không nhằm khẳng định lại vị thế đã có, mà để xứng đáng với niềm tin và trọng trách mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân cả nước giao phó. Thành phố phải đi trước, mở đường, tạo ra những động lực phát triển mới, có khả năng lan tỏa cho toàn bộ nền kinh tế.

Ông Nguyễn Văn Được - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND TP.HCM, trình bày tham luận. Ảnh: TTXVN

Nhấn mạnh khát vọng phát triển đến năm 2030, ông Nguyễn Văn Được khẳng định mục tiêu của TP.HCM không tách rời khát vọng chung của quốc gia là đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao, có vị thế vững chắc trên trường quốc tế. Trong tổng thể chiến lược đó, Trung ương đặt vào TP.HCM những kỳ vọng đặc biệt: không chỉ tăng trưởng nhanh mà còn tăng trưởng theo cách khác biệt; không chỉ đi trước mà còn mở đường; không chỉ thành công cho riêng mình mà phải tạo động lực lan tỏa cho sự phát triển chung của cả nước.

TP.HCM được xác định là nơi thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới; là trung tâm hội tụ của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; đồng thời là hình mẫu về quản trị phát triển đô thị trong giai đoạn mới. Đây vừa là vinh dự, vừa là cam kết phát triển mang tầm chiến lược quốc gia, đòi hỏi Thành phố phải có quyết tâm chính trị cao, tư duy đột phá và hành động kiên định.

Để hiện thực hóa khát vọng đó, TP.HCM xác định ba trụ cột phát triển mang tính quyết định. Trước hết là đột phá về thể chế – điều kiện tiên quyết để khơi thông và giải phóng các nguồn lực phát triển. Việc Quốc hội thông qua Nghị quyết số 260/2025/QH15 được xem là bước tiến quan trọng, tạo thêm dư địa chính sách cho Thành phố.

Trên cơ sở này, TP.HCM cần được trao và chủ động thực thi các cơ chế linh hoạt hơn, phù hợp với vai trò, quy mô và mức đóng góp của mình; từ thí điểm mô hình quản trị mới, rút ngắn thủ tục hành chính, đến mở rộng không gian chính sách cho đổi mới sáng tạo và kinh tế tư nhân phát triển lành mạnh. Những cải cách này không chỉ phục vụ TP.HCM mà còn tạo ra các mô hình thực tiễn có thể nhân rộng ra cả nước.

Đoàn đại biểu Đảng bộ TP.HCM dự phiên thảo luận sáng 21/1. Ảnh: TTXVN

Trụ cột thứ hai là khoa học - công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao. Ông Nguyễn Văn Được nhấn mạnh, nếu tiếp tục dựa chủ yếu vào vốn, đất đai và lao động giá rẻ, TP.HCM sẽ sớm chạm trần tăng trưởng. Con đường phát triển bền vững chỉ có thể dựa vào tri thức, công nghệ và con người.

Thành phố có lợi thế hiếm có với hệ thống đại học, viện nghiên cứu lớn nhất cả nước, cộng đồng doanh nghiệp năng động và lực lượng lao động trẻ, sáng tạo. Vấn đề then chốt không chỉ là sở hữu nguồn lực, mà là khả năng tổ chức, kết nối và phát huy hiệu quả các nguồn lực đó trong một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo đồng bộ.

Trụ cột thứ ba là phát triển hạ tầng mang tính chiến lược quốc gia, bao gồm hạ tầng giao thông - logistics, hạ tầng số, kết nối vùng và hạ tầng cho kinh tế tri thức. Trên nền tảng này, TP.HCM cần tái định vị vai trò địa kinh tế với ba mũi nhọn: dịch vụ - tài chính - thương mại chất lượng cao; công nghiệp công nghệ cao; logistics gắn với chuỗi giá trị vùng và quốc tế.

Tham luận cũng nhấn mạnh, TP.HCM không thể và không nên phát triển đơn độc. Liên kết vùng là không gian phát triển tất yếu và là điều kiện để phát triển bền vững. Trong cấu trúc phát triển đó, Thành phố cần đóng vai trò “kiến trúc sư trưởng”, là trung tâm điều phối và dẫn dắt liên kết vùng; nơi hội tụ tài chính, công nghệ và dịch vụ cao cấp; nơi các hoạt động sản xuất, logistics và nông nghiệp công nghệ cao được kết nối, lan tỏa; từ đó tạo ra giá trị gia tăng hài hòa cho toàn vùng và cả nước.

Phát triển kinh tế, theo ông Nguyễn Văn Được, suy cho cùng phải hướng tới mục tiêu phục vụ con người. TP.HCM hướng đến mô hình “thành phố toàn cầu đáng sống”, nơi tăng trưởng đi cùng tiến bộ và công bằng; đổi mới gắn với bao trùm; hội nhập song hành với gìn giữ bản sắc. Một thành phố đáng sống không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế, mà còn bằng chất lượng cuộc sống, mức độ gắn kết xã hội, niềm tin của người dân và khả năng giữ chân nhân tài, nuôi dưỡng sáng tạo - những yếu tố tạo nên sức mạnh mềm và nền tảng phát triển bền vững.

Khẳng định tầm nhìn dài hạn, Chủ tịch UBND TP.HCM nhấn mạnh con đường phía trước là tăng trưởng dựa trên khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, kinh tế tuần hoàn và phát triển xanh; từng bước xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững, đưa TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế và đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong khu vực và mang tầm quốc tế.

Với quyết tâm chính trị cao và khát vọng cống hiến mạnh mẽ, TP.HCM cam kết đồng hành cùng cả nước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, tự cường, phồn vinh, văn minh, hạnh phúc, hội nhập sâu rộng và có vị thế, uy tín ngày càng cao trên trường quốc tế.

Văn Tùng