TP.HCM: Đình Xuân Hòa lưu giữ ký ức vùng đất xưa giữa lòng đô thị

Bia công nhận Đình Xuân Hòa là Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố, ghi nhận những giá trị lịch sử, văn hóa của ngôi đình. Ảnh: Đức Linh.

Nằm tại số 129 đường Lý Chính Thắng, phường Xuân Hòa, TP.HCM, Đình Xuân Hòa là một trong những ngôi đình cổ vẫn được bảo tồn giữa khu vực trung tâm thành phố. Trải qua nhiều lần trùng tu theo thời gian, ngôi đình vẫn gìn giữ được không gian thờ tự truyền thống cùng những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc, trở thành địa chỉ quen thuộc của người dân địa phương và đông đảo khách thập phương đến dâng hương, cầu nguyện.

Từ bên ngoài, Đình Xuân Hòa mang vẻ đẹp mộc mạc, bình dị. Thế nhưng khi bước qua cánh cổng đình, du khách sẽ cảm nhận được không gian thờ tự trang nghiêm với mái ngói cổ, hệ thống cột gỗ đã nhuốm màu thời gian cùng hương trầm lan tỏa khắp các gian thờ. Các ban thờ được bố trí nối tiếp nhau, tạo nên cảm giác gần gũi, ấm cúng và phản ánh đời sống tín ngưỡng phong phú đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Không gian chính điện với hệ thống cột gỗ, hoành phi cổ và ban thờ Thành Hoàng Bổn Cảnh – vị thần được tôn thờ chính tại Đình Xuân Hòa. Ảnh: Đức Linh.

Điểm đặc biệt của Đình Xuân Hòa là hệ thống thờ tự với nhiều ban thờ và nhiều vị thần được phụng thờ trong cùng một không gian. Thành Hoàng Bổn Cảnh là vị thần được tôn thờ chính. Bên cạnh đó còn có các ban thờ tiền hiền, hậu hiền cùng nhiều vị thần linh và những bậc có công với vùng đất. Mỗi ban thờ đều được chăm sóc chu đáo, hương khói quanh năm, thể hiện lòng thành kính của người dân đối với các bậc tiền nhân và thần linh.

Đối với nhiều người dân, Đình Xuân Hòa từ lâu đã trở thành điểm tựa tinh thần trong đời sống. Họ tìm đến đình để cầu bình an, sức khỏe, công việc thuận lợi và hạnh phúc gia đình. Khi những điều mong ước trở thành hiện thực, nhiều người lại quay về dâng hương, trả lễ như một cách bày tỏ lòng biết ơn. Chính sự gắn bó ấy đã góp phần duy trì sức sống của ngôi đình trong đời sống cộng đồng suốt nhiều thế hệ.

Bình phong thờ Sơn Quân (Ông Hổ) trước sân đình – nơi nhiều người dân và khách thập phương dừng chân dâng hương, cầu bình an. Ảnh: Đức Linh.

Ngay phía trước đình là khu vực thờ Sơn Quân (Ông Hổ), nơi người đi đường dễ dàng dừng chân thắp một nén hương cầu bình an. Bên trong, chính điện và các gian thờ luôn đón người dân địa phương, khách hành hương cùng nhiều người từ các tỉnh, thành tìm về chiêm bái. Không gian thanh tịnh của ngôi đình mang đến cảm giác bình yên, thư thái giữa lòng đô thị nhộn nhịp.

Đình Xuân Hòa hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật có giá trị về lịch sử và văn hóa. Nổi bật là hệ thống hoành phi, liễn đối được chạm khắc tinh xảo, treo trang trọng phía trên các gian thờ. Những dòng chữ Hán trên nền sơn son thếp vàng góp phần tạo nên vẻ đẹp cổ kính cho không gian thờ tự, đồng thời phản ánh những giá trị văn hóa truyền thống được lưu truyền qua nhiều thế hệ.

Chuông đồng cổ được lưu giữ tại Đình Xuân Hòa, gắn liền với các nghi lễ truyền thống và bề dày lịch sử của ngôi đình. Ảnh: Đức Linh.

Bên cạnh đó, đình còn bảo quản nhiều đồ thờ tự, chuông đồng, trống cùng các vật dụng phục vụ nghi lễ truyền thống. Một số hiện vật chỉ được sử dụng trong những dịp lễ trọng nên luôn được gìn giữ cẩn thận. Dù trải qua nhiều năm tháng, những hiện vật ấy vẫn góp phần kể lại câu chuyện về quá trình hình thành và phát triển của ngôi đình giữa lòng thành phố.

Đã hơn 20 năm gắn bó với Đình Xuân Hòa, chị Kiều là một trong những người hiểu rõ nhất về nơi này. Mỗi ngày, chị đảm nhận việc chăm lo hương khói, lau dọn các ban thờ và hỗ trợ khách đến dâng hương. Với chị, ngôi đình không chỉ là nơi làm việc mà còn trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống.

Qua những câu chuyện chị Kiều chia sẻ, có thể cảm nhận rõ sự gắn bó đặc biệt giữa người dân với ngôi đình. Theo chị, có những người từng đến cầu nguyện khi gặp khó khăn trong cuộc sống, nhiều năm sau vẫn quay trở lại dâng hương và trả lễ. Bên cạnh người dân sinh sống quanh khu vực, nhiều gia đình gốc Bắc cũng thường xuyên tìm đến đình vào những dịp quan trọng trong năm để cầu bình an và tham gia các hoạt động tín ngưỡng truyền thống.

Một trong những hoạt động quan trọng nhất tại Đình Xuân Hòa là Lễ Kỳ Yên được tổ chức hai lần mỗi năm. Đây là dịp để người dân cùng nhau cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa và cuộc sống bình yên. Vào những ngày diễn ra lễ, không khí tại đình trở nên nhộn nhịp với sự tham gia của đông đảo người dân và khách thập phương.

Biểu tượng hạc đứng trên lưng rùa trong không gian thờ tự, thể hiện nét đẹp văn hóa truyền thống và nghệ thuật trang trí của ngôi đình cổ. Ảnh: Đức Linh.

Không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa, tín ngưỡng của cộng đồng, Đình Xuân Hòa còn gắn liền với lịch sử hình thành vùng đất Xuân Hòa xưa. Qua nhiều giai đoạn phát triển của thành phố, ngôi đình vẫn hiện diện như một dấu mốc văn hóa, góp phần lưu giữ những ký ức về vùng đất từng mang đậm dấu ấn lịch sử.

Ngày nay, giữa nhịp phát triển không ngừng của TP.HCM, Đình Xuân Hòa vẫn lặng lẽ gìn giữ những giá trị vốn có. Không gian nơi đây tuy không rộng lớn nhưng chứa đựng nhiều lớp trầm tích lịch sử, văn hóa và tín ngưỡng được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Với người dân địa phương cũng như những ai từng gắn bó với ngôi đình, nơi đây không chỉ là một Di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Thành phố mà còn là nơi lưu giữ ký ức, niềm tin và những giá trị văn hóa truyền thống được trao truyền từ đời này sang đời khác.

Hưng Thịnh - Đức Linh