TP.HCM chuẩn bị đưa tiết đọc sách thành môn học tự chọn từ tiểu học đến THCS

Chỉ thị 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới nhấn mạnh nhiều nội dung quan trọng về phát triển văn hóa đọc. Trong đó, phát triển hoạt động đọc của thế hệ trẻ thông qua các tiết đọc sách trong trường học là nhiệm vụ trọng tâm.

Góc đọc sách của học sinh Trường Tiểu học Đặng Trần Côn, phường Vĩnh Hội. Ảnh: NTCC

Cụ thể, Ban Bí thư giao Đảng ủy Bộ GD&ĐT phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, nghiên cứu xây dựng khung chương trình chuẩn. Việc triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn nhằm hình thành thói quen đọc, phát triển tư duy, xây dựng xã hội học tập suốt đời. Đồng thời, xây dựng thiết chế thư viện hiện đại đáp ứng nhu cầu của học sinh, sinh viên.

Đa dạng mô hình tại bậc tiểu học

Tại TP.HCM, nhiều trường tiểu học đã chủ động đưa tiết đọc sách vào thời khóa biểu với các hình thức tổ chức linh hoạt.

Trao đổi với PV, bà Phạm Thúy Hà, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đặng Trần Côn (phường Vĩnh Hội), cho biết trường duy trì tiết đọc sách định kỳ một tiết/tuần đối với khối 1, 2 và 3. Với khối 4 và 5, trường linh động cho học sinh tự đọc tại lớp hoặc tận dụng các khoảng thời gian trống.

Trước chủ trương đưa tiết đọc sách thành môn tự chọn, bà Hà nhận định các trường cần thay đổi tư duy về không gian đọc. Thay vì chỉ tập trung vào thư viện vốn có diện tích hạn chế, nên tận dụng các góc thư viện tại lớp học, không gian xanh hoặc mô hình thư viện mở.

“Để tiết đọc sách thực sự có giá trị, cần tổ chức thành chuỗi hoạt động bài bản. Giáo viên định hướng đọc theo chủ điểm, sau đó cho học sinh tham gia viết cảm nhận, vẽ tranh, kể chuyện hoặc diễn tiểu phẩm. Việc biến tiết đọc sách thành tiết học sinh động sẽ bổ trợ trực tiếp cho phân môn đọc mở rộng, giúp học sinh phát triển tư duy và kỹ năng ngôn ngữ tự nhiên”, bà Hà nói.

Tại Trường Tiểu học Trần Khánh Dư (phường Tân Định), bà Lê Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng, nhìn nhận tiết đọc sách đã được đưa vào thời khóa biểu với thời lượng một tiết/tuần. Thay vì chỉ đọc sách tiếng Việt, trường đẩy mạnh tiết đọc sách bằng tiếng Anh theo chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Bà Hằng nhấn mạnh: “Trường ưu tiên tổ chức tiết đọc sách tại thư viện hoặc ngay tại lớp học. Để tăng tính hấp dẫn, giáo viên còn ứng dụng công nghệ thông tin qua sách điện tử giúp học sinh tiếp cận nguồn học liệu phong phú. Hoạt động này đi kèm với các sản phẩm cụ thể, giúp học sinh rèn luyện ngoại ngữ và tạo môi trường giao lưu”.

Linh hoạt thực hiện

Khác với khối tiểu học, tại các trường THCS, hoạt động đọc sách chủ yếu diễn ra tự phát vào giờ ra chơi hoặc đầu giờ học, chưa được đưa vào thời khóa biểu chính thức.

Học sinh Trường THCS Nguyễn Ảnh Thủ, phường Đông Hưng Thuận trong một giờ học. Ảnh: NGUYỄN QUYÊN

Bà Lê Thị Tuyết Nhung, Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Ảnh Thủ (phường Đông Hưng Thuận), đánh giá việc triển khai tiết đọc sách thành môn tự chọn là giải pháp thiết thực. Tuy nhiên, để thực hiện hiệu quả, trường cần giải quyết nhiều bài toán về tổ chức.

Bà Nhung góp ý khi triển khai thành môn học, trường phải rà soát, cân đối lại toàn bộ kế hoạch năm học. Việc thêm tiết học mới đòi hỏi phải điều chỉnh các hoạt động khác hợp lý, đảm bảo tính lan tỏa và thực chất chứ không chỉ hình thức.

Bên cạnh đó, trường cần xây dựng giáo án, bài giảng rõ ràng. Nếu được quy định là môn tự chọn, học sinh có thể lựa chọn tiết đọc sách tương tự các môn năng khiếu. Tuy nhiên, khi triển khai đại trà, trường phải sắp xếp lại quỹ thời gian và không gian thư viện để đáp ứng nhu cầu cùng lúc của nhiều lớp.

Hiệu trưởng một trường THCS tại phường Chợ Lớn thông tin trường chưa có tiết đọc sách trong thời khóa biểu. Dù đã tổ chức các cuộc thi như “Lớn lên cùng sách”, “Người thầy qua trang sách” nhưng số lượng học sinh tự giác đọc vẫn thấp do sự bùng nổ của thiết bị điện tử.

Vị này đề xuất hai phương án tổ chức: Một là thực hiện đúng nghĩa tự chọn theo nhu cầu đăng ký; hai là trường chủ động sắp xếp cho học sinh tham gia theo từng giai đoạn để bồi dưỡng thói quen. Mục tiêu quan trọng nhất là để các em thấy việc đọc sách là cần thiết và yêu thích tự nguyện.

Về nguồn lực, giáo viên môn Ngữ văn và nhân viên thư viện sẽ đóng vai trò nòng cốt. “Để tổ chức bài bản cho hàng ngàn học sinh, không thể chỉ giao cho một nhân viên thư viện. Khi giáo viên dạy dư giờ, Nhà nước cần có cơ chế chi trả thù lao từ ngân sách hoặc cho phép nhà trường thu phí theo thỏa thuận để đảm bảo quyền lợi lâu dài”, vị này đề xuất.

Nhiều năm qua, Sở GD&ĐT TP.HCM đã tổ chức hội thi "Lớn lên cùng sách" với mục đích lan tỏa văn hóa đọc trong học sinh. Hội thi thu hút nhiều học sinh tham gia và gây ấn tượng về hình thức thể hiện.

NGUYỄN QUYÊN