TP Hồ Chí Minh: Tuyển sinh đầu cấp có nhiều điểm mới

Với thực tế là sự thay đổi địa giới hành chính cấp xã, phường và bỏ ranh giới quận, huyện nên ở năm học 2026 - 2027, việc tuyển sinh đầu cấp ở TPHCM sẽ được thực hiện theo thông tin về nơi ở thực của học sinh và nguyên lý cân bằng giữa các trường ở các khu vực lân cận. Trong đó nhóm học sinh lớp 1 được tuyển sinh với mục tiêu đảm bảo toàn bộ các em ở độ tuổi đều được tới trường. Thống kê năm học tới, TPHCM có hơn 170.600 học sinh đủ điều kiện vào lớp 1. Hiện nay, toàn bộ 168 xã phường, đặc khu ở TPHCM đều có ít nhất 1 trường tiểu học để phục vụ nhu cầu của học sinh.

Ở nhóm học sinh lớp 6, TPHCM thực hiện tuyển sinh song song 2 phương thức là bài kiểm tra đánh giá năng lực ở nhóm trường chất lượng cao và xét tuyển ở trường thông thường. Trong đó, nếu học sinh không đạt điều kiện vào trường chất lượng cao vẫn sẽ được xét tuyển vào các trường thông thường. Những trường chất lượng cao sẽ không giới hạn ranh giới theo bản đồ GIS nhưng thực hiện bài kiểm tra đánh giá năng lực theo mô hình và cấu trúc đề thi được Sở Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) TPHCM áp dụng. Những năm trước, thường có khoảng gần chục trường THCS thực hiện bài đánh giá năng lực. Thống kê của Sở GDĐT TPHCM, hiện có 2 trong số 168 đơn vị hành chính cấp xã, phường trên địa bàn không có trường THCS (là Tân Sơn và Phú Thuận, khu vực TPHCM cũ). Học sinh tốt nghiệp THCS ở 2 phường này sẽ được sắp xếp theo học tại các trường ở địa bàn lân cận.

Theo ông Hồ Tấn Minh - Chánh Văn phòng Sở GDĐT TPHCM, năm học 2026 - 2027 tới, thành phố có gần 100.000 học sinh ở lớp 1 và 6 không có hộ khẩu thường trú trên địa bàn. Cụ thể, ở nhóm lớp 1 là 51.543 em, nhóm lớp 6 là 47.211 em. Việc có hàng chục nghìn học sinh không thường trú khiến cho mô hình tuyển sinh bằng bản đồ số thêm ý nghĩa và quan trọng với các em và gia đình cũng như thể hiện tính minh bạch, công bằng.

Trong khi đó, quan trọng và nhận được sự quan tâm nhiều nhất là kỳ tuyển sinh lớp 10 năm học 2026 - 2027. Ngoài hai khu vực là đặc khu Côn Đảo và xã đảo Thạnh An, hầu hết học sinh tốt nghiệp THCS sẽ thi tuyển. Thống kê dự kiến năm học 2026 - 2027 TPHCM có gần 170.000 học sinh tốt nghiệp THCS sẽ tham gia kỳ thi này. Và khoảng 70% sẽ được tuyển vào các trường THPT công lập trên địa bàn. Theo nhiều ý kiến, kỳ thi tuyển sinh lớp 10 ít bị ảnh hưởng và vẫn có tính cạnh tranh cao sau sáp nhập. Tuy nhiên, nhờ sự đầu tư xây mới phòng học, xây mới trường THPT nên kỳ tuyển sinh lớp 10 có xu hướng bớt gay gắt hơn ở 2-3 năm gần nhất. Dự báo năm 2026 - 2027 này, xu hướng trên vẫn tiếp tục khi nhiều trường THPT công lập đã thông báo sẽ tăng chỉ tiêu tuyển sinh. Tuy nhiên, việc xác định đúng năng lực, điểm chuẩn của trường THPT cũng như số chỉ tiêu là yếu tố rất quan trọng với học sinh, phụ huynh trong đợt tuyển sinh này. Bởi những trường ở khu vực trung tâm sẽ có đông nguyện vọng, tính cạnh tranh cao hơn trong khi những trường ở ngoại thành có thể ít nguyện vọng. Thực tế những năm trước cho thấy, tình trạng học sinh điểm cao hơn nhưng lựa chọn nguyện vọng không phù hợp có thể sẽ không trúng tuyển kỳ thi này. Ngược lại, học sinh có điểm thấp hơn nhưng lựa chọn trường THPT có điểm chuẩn phù hợp có thể trúng tuyển. Đặc biệt, điểm chuẩn trúng tuyển giữa các trường THPT có sự chênh lệch khá lớn cũng khiến cho kỳ thi thêm “khó lường”.

Theo ông Nguyễn Văn Phong - Phó Giám đốc Sở GDĐT TPHCM, vừa qua, Sở đã yêu cầu các trường THCS có trách nhiệm tư vấn để học sinh lựa chọn trường THPT gần nơi cư trú, thuận tiện di chuyển, phù hợp với năng lực học tập và điều kiện gia đình. Hệ thống tuyển sinh của TPHCM hỗ trợ tính toán khoảng cách từ nơi ở hiện tại theo VNeID đến từng nguyện vọng đăng ký và đưa ra cảnh báo phù hợp. Theo ông Phong, bên cạnh yếu tố điểm thi, lựa chọn trường THPT cũng rất quan trọng và nếu trường THPT có khoảng cách vượt mức quy định (trên 10 km đối với địa bàn TPHCM và Bình Dương trước khi sáp nhập; trên 13 km đối với địa bàn Bà Rịa - Vũng Tàu trước khi sáp nhập) thì trường THCS có trách nhiệm làm việc trực tiếp với phụ huynh học sinh để tư vấn và thông báo rõ quy định không được thay đổi nguyện vọng sau thời hạn điều chỉnh hoặc sau khi có kết quả trúng tuyển.

Đoàn Xá