TP. Hồ Chí Minh khẳng định vị thế trung tâm công nghiệp, thương mại lớn nhất cả nước

Trong tiến trình ấy, công nghiệp và thương mại luôn giữ vai trò nòng cốt, tạo động lực tăng trưởng và định hình vị thế đầu tàu kinh tế của thành phố đối với nền kinh tế quốc gia.

Khẳng định vai trò đầu tàu kinh tế của cả nước

Sau ngày đất nước thống nhất, TP. Hồ Chí Minh bước vào giai đoạn khôi phục sản xuất, ổn định đời sống nhân dân và tái thiết nền kinh tế đô thị. Trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, thành phố đã nhanh chóng khôi phục các cơ sở sản xuất công nghiệp, hệ thống thương nghiệp và dịch vụ, từng bước hình thành nền tảng cho sự phát triển của một trung tâm công nghiệp và thương mại hiện đại. Đây cũng là địa phương sớm thử nghiệm nhiều cơ chế linh hoạt trong quản lý kinh tế, tạo tiền đề quan trọng cho những đổi mới mạnh mẽ sau này.

Bước ngoặt lớn của nền kinh tế thành phố gắn liền với công cuộc Đổi mới từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI. Từ đây, TP. Hồ Chí Minh trở thành địa phương đi đầu trong chuyển đổi cơ chế kinh tế, thu hút đầu tư nước ngoài và phát triển khu vực kinh tế tư nhân. Đặc biệt, sự hình thành và phát triển của các khu chế xuất và khu công nghiệp đã tạo cú hích mạnh mẽ cho sản xuất công nghiệp, thúc đẩy xuất khẩu và đưa thành phố trở thành trung tâm sản xuất, thương mại và giao thương quốc tế lớn nhất cả nước.

TP. Hồ Chí Minh với hạ tầng được đẩy mạnh, là đầu tàu phát triển kinh tế của cả nước. Ảnh: Phúc Hà.

Trong suốt nhiều năm, TP. Hồ Chí Minh luôn giữ vai trò là đầu tàu kinh tế của Việt Nam. Quy mô GRDP của thành phố nhiều năm liền chiếm khoảng 22 - 23% GDP cả nước, trong khi tổng thu ngân sách chiếm từ 25 - 27% tổng thu ngân sách quốc gia. Đặc biệt, trong giai đoạn từ năm 2000 đến nay, nền kinh tế TP. Hồ Chí Minh duy trì tốc độ tăng trưởng cao và ổn định. Nếu như giai đoạn 2001 - 2010, GRDP của thành phố tăng trưởng bình quân khoảng 11 - 12%/năm, thì giai đoạn 2011 - 2019 duy trì mức tăng trưởng khoảng 7 - 8%/năm, cao hơn mức bình quân chung của cả nước.

Quá trình đô thị hóa và chuyển dịch cơ cấu kinh tế diễn ra nhanh chóng trong nhiều năm qua đã từng bước nâng cao chất lượng tăng trưởng. Tỷ trọng khu vực dịch vụ trong cơ cấu kinh tế của thành phố hiện chiếm hơn 60% GRDP, trong khi công nghiệp - xây dựng chiếm khoảng 30%.

Một dấu ấn quan trọng khác của nền kinh tế TP. Hồ Chí Minh là vai trò tiên phong trong hội nhập kinh tế quốc tế. Thành phố là địa phương thu hút vốn đầu tư nước ngoài lớn nhất cả nước trong nhiều năm, với tổng vốn FDI lũy kế đạt hàng chục tỷ USD. Nhiều tập đoàn đa quốc gia đã lựa chọn TP. Hồ Chí Minh làm trung tâm sản xuất và kinh doanh tại Việt Nam, góp phần nâng cao năng lực sản xuất công nghiệp, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và mở rộng thị trường xuất khẩu.

Năm 2026 bứt phá mạnh mẽ từ nền tảng vững chắc

Bước vào giai đoạn phát triển mới sau sáp nhập, kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2025 tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực, khẳng định vai trò trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ lớn nhất cả nước. GRDP ước tăng 7,53 - 8,03%, quy mô khoảng 3,03 triệu tỷ đồng, GRDP bình quân đầu người đạt 8.700 - 8.800 USD, với hơn 500.000 doanh nghiệp đang hoạt động.

Công nghiệp duy trì vai trò động lực với IIP tăng khoảng 8,9%; thương mại và dịch vụ tăng trưởng mạnh khi tổng mức bán lẻ đạt khoảng 1,94 triệu tỷ đồng, tăng 15 - 16%. Kim ngạch xuất nhập khẩu tiếp tục chiếm 15 - 18% cả nước, xuất khẩu đạt 95 - 96 tỷ USD, nhập khẩu khoảng 98 tỷ USD; thu ngân sách đạt khoảng 785.000 tỷ đồng, trong khi kinh tế số chiếm 13 - 14% GRDP, trở thành động lực tăng trưởng mới.

Tăng trưởng kinh tế TP. Hồ Chí Minh trong quý I/2026 ghi nhận nhiều điểm sáng. Đồ họa: Cẩm An

Bước sang năm 2026, TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức cao hơn, hướng tới tăng trưởng nhanh nhưng bền vững, gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh. Theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội của thành phố, mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 được xác định phấn đấu đạt trên 10%, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc lấy lại đà tăng trưởng cao sau giai đoạn phục hồi.

Ngay trong những tháng đầu năm 2026, kinh tế thành phố đã ghi nhận tín hiệu tích cực. GRDP quý I/2026 ước tăng khoảng 8,27% so với cùng kỳ, là mức tăng trưởng cao nhất trong vòng 5 năm gần đây, tạo nền tảng quan trọng để hoàn thành mục tiêu cả năm.

Cùng với đó, tổng thu ngân sách nhà nước quý I/2026 ước đạt khoảng 242.800 tỷ đồng, bằng hơn 30% dự toán năm, cho thấy nguồn thu ngân sách tiếp tục duy trì ổn định và là trụ cột của nền kinh tế thành phố. Trong lĩnh vực thương mại và dịch vụ, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng quý I/2026 ước đạt khoảng 474.556 tỷ đồng, tăng hơn 13% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh xu hướng phục hồi mạnh mẽ của thị trường nội địa.

Đáng chú ý, TP. Hồ Chí Minh đang đặt mục tiêu đẩy mạnh phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới. Theo kế hoạch của UBND thành phố, quy mô kinh tế số dự kiến đạt từ 30% GRDP trở lên trong năm 2026, từng bước trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu của nền kinh tế đô thị hiện đại.

Với quyết tâm và khát vọng, TP. Hồ Chí Minh đang bứt phá và khẳng định vị thế là trung tâm công nghiệp, thương mại và dịch vụ hàng đầu của khu vực. Vai trò đầu tàu của thành phố tiếp tục được củng cố, đóng góp quan trọng vào sự phát triển chung của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn mới.

Tiến Phòng