TP Hồ Chí Minh: Giành lại vỉa hè cho người đi bộ

Lực lượng chức năng xử lý vi phạm lấn chiếm vỉa hè, lòng đường. Ảnh: H.P.

Kiên quyết xử lý

Ghi nhận của chúng tôi tại tuyến đường Phạm Văn Bạch (phường Tây Thạnh), Tổ công tác của Đội Cảnh sát giao thông (CSGT) Tân Sơn Nhất phối hợp với Công an phường đi kiểm tra trật tự lòng đường, vỉa hè trên địa bàn. Những chiếc xe đẩy bán hàng rong, bảng hiệu dựng sát mép đường, xe máy đậu tràn lên lối đi bộ lần lượt được yêu cầu di dời, lập biên bản xử phạt.

Trên thực tế, tình trạng lấn chiếm vỉa hè, lòng đường trên tuyến đường Phạm Văn Bạch không phải trường hợp cá biệt. Nhiều năm qua, nhiều tuyến đường của TPHCM được xem là “điểm nóng” lấn chiếm do tập trung đông công nhân, hàng quán mọc lên san sát, nhất là tại các khu vực vùng ven. Vỉa hè vốn dành cho người đi bộ bị thu hẹp dần, buộc người dân phải đi dưới lòng đường, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông.

Tại cung đường Lê Văn Việt (phường Tăng Nhơn Phú), Đội CSGT Rạch Chiếc cũng ra quân xử lý hàng loạt trường hợp buôn bán trên vỉa hè, đậu xe máy trái phép trong những ngày đầu tháng 1/2026.

Chị Nguyễn Thị Ngọc (38 tuổi - trú tại chung cư Petroland, phường Bình Trưng) từng bị lập biên bản vì đặt quầy bán cà phê mang đi trên vỉa hè. Chị Ngọc chia sẻ: “Tôi biết là sai, chỉ bán buổi sáng kiếm thêm thu nhập. Bị nhắc nhở và phạt rồi, tôi sẽ không tái phạm”. Cũng không ít người vi phạm tỏ ra bất ngờ khi bị xử phạt vì đậu xe máy trên vỉa hè trước cửa tiệm.

Trung tá Lâm Quang Quốc - Đội trưởng Đội CSGT Cát Lái (TPHCM) cho biết, quy định hiện hành xác định, vỉa hè là không gian dành riêng cho người đi bộ, mọi hành vi sử dụng vào mục đích khác như để xe, buôn bán đều là vi phạm, mức phạt có thể lên tới 600.000 đồng.

Từ các tuyến đường trung tâm như Nguyễn Thị Minh Khai, Phan Chu Trinh đến những khu vực từng được xem là “vùng trũng” trật tự đô thị như Lê Văn Việt, Tô Ngọc Vân, Phạm Văn Đồng… các đợt kiểm tra của lực lượng chức năng được triển khai liên tục. Kết quả dễ nhận thấy nhất là vỉa hè đã thông thoáng hơn, người đi bộ không còn phải len lỏi giữa xe cộ. Tuy vậy, thực tế cũng cho thấy, không ít “điểm nóng” vẫn âm ỉ tái chiếm. Ở một số khu chợ, hàng quán chỉ tạm thu dọn khi lực lượng chức năng xuất hiện, rồi nhanh chóng bày biện trở lại. Điều này đặt ra yêu cầu về một giải pháp căn cơ, lâu dài hơn thay vì chỉ trông chờ vào các đợt ra quân cao điểm.

Lời giải cho bài toán vỉa hè

Công an TPHCM xác định, việc lập lại trật tự lòng đường, vỉa hè là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục, không có “vùng cấm” hay ngoại lệ. Về công tác này, Đại tá Nguyễn Đình Dương - Phó Giám đốc Công an TPHCM đã yêu cầu toàn lực lượng thực hiện xử lý vi phạm theo nguyên tắc công khai, minh bạch, không nể nang nhưng linh hoạt, hợp tình, hợp lý. Các đơn vị nghiệp vụ đóng vai trò chủ chốt, chịu trách nhiệm xuyên suốt đến cấp xã, lập danh sách cụ thể các tuyến đường, điểm nóng vi phạm để xử lý dứt điểm, không tái diễn. UBND phường, xã được giao trách nhiệm trực tiếp quản lý vỉa hè trên địa bàn.

Ông Bùi Xuân Cường - Phó Chủ tịch UBND TPHCM cho biết, thành phố sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý và sử dụng lòng đường, vỉa hè, đảm bảo đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng thời gian và không làm ảnh hưởng đến trật tự an toàn giao thông, mỹ quan đô thị. Các sở, ngành, địa phương triển khai đồng bộ, quyết liệt 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để lập lại trật tự vỉa hè, lòng đường trên địa bàn. Trong đó, ưu tiên hoàn thiện cơ chế, chính sách về quản lý, sử dụng lòng đường, vỉa hè trong thời gian tới.

Từ thực tế các đợt ra quân, nhiều người dân bày tỏ sự đồng tình, nhưng cũng kỳ vọng việc lập lại trật tự vỉa hè không chỉ dừng ở các đợt cao điểm. “Chúng tôi mong vỉa hè thông thoáng được giữ lâu dài, chứ không phải vài ngày rồi đâu lại vào đó” - anh Hoàng Văn Minh (31 tuổi) - người dân trú tại phường Bến Thành (TPHCM) chia sẻ.

Giành lại vỉa hè cho người đi bộ không chỉ là câu chuyện xử phạt, mà là quá trình thay đổi thói quen, nâng cao ý thức cộng đồng và hoàn thiện cách quản lý đô thị. Những đợt ra quân dẹp vỉa hè lần này ở TPHCM vì thế được kỳ vọng sẽ không dừng lại mà tiếp tục cùng sự chung tay của chính quyền địa phương, lực lượng chức năng và người dân để vỉa hè thực sự trở về đúng chức năng vốn có của nó.

LÊ ANH