TP.HCM sẽ có thêm 2.500 km đường bộ để giảm ùn tắc giao thông

Tại Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ UBND TP.HCM lần thứ 2 (mở rộng) khóa I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra sáng 16-1 vừa qua, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được khẳng định mục tiêu đến năm 2035, tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn TP cơ bản sẽ được giải quyết.

Thực tế cho thấy, TP.HCM đang tập trung nguồn lực, đồng loạt triển khai nhiều giải pháp công trình và phi công trình nhằm kéo giảm ùn tắc giao thông, phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

10 nguyên nhân ùn tắc giao thông

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, trên địa bàn TP.HCM (cũ) hiện còn 22 điểm nguy cơ ùn tắc. Tình hình giao thông trong quý III-2025 đã có nhiều cải thiện, với vận tốc lưu thông trung bình đạt 34,9 km/giờ.

Tại khu vực Bình Dương (cũ), tình trạng phương tiện đông, di chuyển chậm vẫn thường xuyên xảy ra tại các giao lộ trọng điểm trên Quốc lộ 13, đường Mỹ Phước – Tân Vạn, ĐT.747, ĐT.743, đặc biệt qua các khu đô thị có nhiều khu, cụm công nghiệp.

Đối với khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), số lượng và mật độ phương tiện ngày càng gia tăng, gây áp lực lớn lên hạ tầng giao thông đường bộ. Vào các dịp lễ, Tết và ngày nghỉ, tình trạng ùn tắc cục bộ thường xảy ra do phương tiện tập trung đông, trong đó tuyến Quốc lộ 51 có thời điểm rơi vào tình trạng ùn tắc nghiêm trọng.

Sở Xây dựng TP.HCM xác định có 10 nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng ùn tắc giao thông hiện nay.

Thứ nhất, số lượng phương tiện giao thông cá nhân tăng nhanh. Riêng khu vực TP.HCM (cũ), đến tháng 6-2025 có hơn 9,64 triệu phương tiện, gồm hơn 1,05 triệu ô tô và 8,59 triệu mô tô, tăng 3,13% so với cùng kỳ năm 2024.

Thứ hai, nhu cầu đỗ xe tại khu vực trung tâm TP rất lớn trong khi thiếu các bãi đỗ xe tập trung (ngầm, nổi hoặc nhiều tầng). Điều này khiến vỉa hè, lòng đường bị chiếm dụng làm nơi đỗ xe, gây cản trở giao thông.

TP.HCM đang trong giai đoạn cao điểm ra quân giành lại vỉa hè cho người đi bộ. Ảnh: NHƯ NGỌC

Thứ ba, quy hoạch đô thị chưa hợp lý, tỷ lệ đất dành cho hạ tầng giao thông và công trình công cộng còn thấp. Mô hình đô thị hướng tâm khiến các hoạt động kinh tế, hành chính, giáo dục, y tế và công nghiệp tập trung chủ yếu trong lõi đô thị, buộc người dân từ khu vực ven đô phải di chuyển vào trung tâm, làm gia tăng áp lực giao thông.

Thứ tư, việc rào chắn thi công các dự án giao thông trọng điểm như nút giao An Phú, Mỹ Thủy, Tân Vạn - Vành đai 3, vòng xoay Công trường Dân Chủ...đã ảnh hưởng đáng kể đến khả năng lưu thông.

Thứ năm, tình trạng ngập nước do mưa lớn và triều cường làm thu hẹp mặt đường, gây ùn tắc, đồng thời làm hư hỏng kết cấu mặt đường và giảm tốc độ lưu thông.

Thứ sáu, nhiều tuyến đường trục có lưu lượng phương tiện lớn, dễ xảy ra ùn tắc khi xảy ra tai nạn, va chạm hoặc khi người tham gia giao thông không chấp hành tín hiệu đèn, không tuân thủ quy định nhường đường.

Đường Phạm Văn Đồng thường xuyên ùn ứ. Ảnh: NHƯ NGỌC

Thứ bảy, khu vực xung quanh các cảng như Cát Lái, Trường Thọ, Phú Hữu thường xuyên ùn tắc do nhu cầu vận chuyển hàng hóa tăng cao và thủ tục ra vào cảng còn chậm.

Thứ tám, công tác tổ chức giao thông tại một số khu vực, nút giao chưa được điều chỉnh kịp thời theo tình hình thực tế, đặc biệt là việc điều chỉnh chu kỳ đèn tín hiệu.

Thứ chín, tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè trái quy định vẫn còn phổ biến, làm thu hẹp mặt đường và gây ùn tắc giao thông.

Cuối cùng, ý thức chấp hành luật giao thông của một bộ phận người dân chưa cao, đặc biệt có sự khác biệt rõ rệt giữa thời điểm có và không có lực lượng CSGT, dẫn đến mất trật tự an toàn giao thông và ùn tắc cục bộ vào một số thời điểm.

Nghiên cứu di dời trường học, bệnh viện...ra khỏi trung tâm

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, trong giai đoạn 2026 - 2027, TP xác định nhiệm vụ trọng tâm là tập trung triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp nhằm kéo giảm ùn tắc, trong đó ưu tiên hàng đầu cho các giải pháp mang tính công trình, kết hợp với các biện pháp phi công trình và điều chỉnh quy hoạch đô thị theo hướng bền vững.

Về giải pháp công trình, TP.HCM sẽ tập trung nguồn lực đầu tư 77 công trình, dự án giao thông trọng điểm, với tổng mức đầu tư 1.781.015 tỉ đồng.

Theo đó, chiều dài đường bộ toàn TP dự kiến tăng thêm hơn 1.015 km trong năm 2026 và 609 km trong năm 2027; đến năm 2030, con số này tiếp tục tăng thêm 880 km; Tổng cộng hơn 2.500 km. Cùng với đó, mật độ đường giao thông sẽ được nâng lên tương ứng, đạt 2,97 km/km² vào năm 2026; 3,06 km/km² vào năm 2027 và 3,49 km/km² vào năm 2030. Đặc biệt, TP đặt mục tiêu hoàn thành 100 km đường sắt đô thị.

TP.HCM đang tập trung mở rộng đường, làm nút giao, làm đường trên cao...Ảnh: NHƯ NGỌC

Trong số các dự án đang triển khai thi công, có 11 dự án được xác định cần tập trung đẩy nhanh tiến độ. Dự kiến, một số công trình quan trọng sẽ hoàn thành trong năm 2026 như dự án Vành đai 3, dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương – Bến Cát – Nước Lên. Sang năm 2027, nhiều dự án lớn tiếp tục được đưa vào khai thác như Vành đai 2 (đoạn 1 và 2), cao tốc TP.HCM – Mộc Bài, cao tốc TP.HCM – Thủ Dầu Một – Chơn Thành…

Đối với 27 dự án đã được phê duyệt chủ trương đầu tư, TP sẽ tập trung đẩy nhanh thủ tục, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt 4 dự án BOT theo Nghị quyết 98, gồm: nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1, Quốc lộ 13, trục Bắc – Nam và Quốc lộ 22. Các dự án này dự kiến khởi công trong năm 2026 và hoàn thành vào năm 2028.

Song song đó, nhiều dự án trọng điểm khác cũng được lên kế hoạch khởi công trong giai đoạn 2026 – 2027, như Vành đai 4, dự án cầu – đường Bình Tiên, dự án đầu tư hoàn chỉnh nút giao thông Gò Công và nhánh nối từ Xa lộ Hà Nội đến nút giao Gò Công trên Vành đai 3, cùng dự án đường ven sông Sài Gòn (khu vực Bình Dương cũ).

Đối với lĩnh vực đường sắt đô thị, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 hoàn thành và đưa vào khai thác 4 tuyến quan trọng, gồm: metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương); tuyến Bến Thành – Thủ Thiêm; tuyến Thủ Thiêm – Long Thành nhằm tăng cường kết nối giữa sân bay Tân Sơn Nhất và sân bay Long Thành; và tuyến Bến Thành – Cần Giờ.

NHƯ NGỌC