TP. Hồ Chí Minh: Đưa kết quả nghiên cứu khoa học, công nghệ ra thị trường

TP. Hồ Chí Minh Gỡ điểm nghẽn đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường 2

TP. Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế về hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và cộng đồng khởi nghiệp, đồng thời dành nguồn lực lớn cho khoa học, công nghệ. Năm 2026, thành phố bố trí hơn 12.700 tỷ đồng cho lĩnh vực này, chiếm 4,16% tổng chi ngân sách.

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ TP. Hồ Chí Minh Lê Văn Thăng, điểm nghẽn lớn hiện nay nằm ở cơ chế thương mại hóa và chuyển giao kết quả nghiên cứu.

Một số quy định, thủ tục chưa theo kịp các mô hình mới, nhất là thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), đầu tư mạo hiểm, đặt hàng, mua sắm sản phẩm công nghệ và cơ chế chia sẻ rủi ro. Trong khi đó, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo vốn có tính rủi ro, công nghệ mới thường phải trải qua quá trình thử nghiệm, kiểm chứng và hoàn thiện trước khi có thể thương mại hóa.

Sự phối hợp giữa Nhà nước - nhà trường - doanh nghiệp và các cơ quan liên quan cũng có thời điểm chưa thông suốt; một bộ phận cán bộ thực thi còn lúng túng trước những cơ chế mới.

Vì vậy, bài toán không chỉ nằm ở số lượng đề tài được triển khai mà là khả năng đưa kết quả nghiên cứu đến thị trường. Điều này đòi hỏi phải xác định rõ nhu cầu ngay từ đầu, có đơn vị tiếp nhận kết quả và nguồn lực hỗ trợ công nghệ vượt qua giai đoạn thử nghiệm, hoàn thiện sản phẩm.

Trong chuỗi này, doanh nghiệp giữ vai trò quan trọng. Việc tham gia ngay từ khâu xác định bài toán, nghiên cứu, thử nghiệm và hoàn thiện sản phẩm sẽ giúp kết quả khoa học, công nghệ sát hơn với nhu cầu sản xuất, kinh doanh, qua đó tăng khả năng ứng dụng và thương mại hóa.

TP. Hồ Chí Minh Gỡ điểm nghẽn đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường 11

Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố, từ những điểm nghẽn trên, TP. Hồ Chí Minh đang định hướng chuyển từ đầu tư cho hoạt động nghiên cứu sang “đầu tư cho giá trị tạo ra từ nghiên cứu”, lấy khả năng ứng dụng và hiệu quả thị trường làm thước đo.

Theo cách tiếp cận này, hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ không dừng ở số nhiệm vụ được nghiệm thu mà phải thể hiện qua công nghệ được chuyển giao, sản phẩm được thương mại hóa, doanh nghiệp được hình thành hoặc năng suất được cải thiện.

Để tạo điều kiện cho quá trình này, thành phố tiếp tục hoàn thiện các chính sách cụ thể hóa quy định pháp luật về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ số; đồng thời củng cố hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hỗ trợ cộng đồng khởi nghiệp.

Liên kết giữa trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp cũng được xác định là một mắt xích quan trọng. Khi nhu cầu của sản xuất, kinh doanh trở thành đầu vào cho hoạt động nghiên cứu, khả năng kết quả được tiếp nhận và ứng dụng sẽ cao hơn.

Cùng với đó, việc huy động nguồn lực xã hội, nhất là vốn đầu tư mạo hiểm, sẽ góp phần chia sẻ nguồn lực với ngân sách nhà nước trong những giai đoạn công nghệ còn phải thử nghiệm và hoàn thiện.

Điểm cốt lõi là từng bước chuyển trọng tâm từ quản lý quá trình sang đánh giá kết quả và giá trị tạo ra. Qua đó, nguồn lực khoa học, công nghệ có thể tập trung vào những bài toán thực tiễn, đồng thời tạo động lực để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào hoạt động nghiên cứu và đổi mới sáng tạo.

Thu hẹp khoảng cách từ nghiên cứu đến thị trường vì vậy không đơn thuần là tìm đầu ra cho các đề tài khoa học, mà là tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu sớm trở thành công nghệ, sản phẩm và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng của thành phố.

Thạc Hiếu