TP. Hồ Chí Minh: Chủ động chống ngập do mưa lớn, triều cường

Triển khai đồng bộ các giải pháp chống ngập

TP. Hồ Chí Minh ghi nhận 26 tuyến đường ngập do mưa và 8 tuyến đường ngập do triều cường

Theo Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn thành phố ghi nhận 37 trận mưa có lượng mưa từ 10mm đến trên 80mm, trong đó có 10 trận mưa lớn với lượng mưa trên 50mm. Các đợt mưa thường kéo dài từ 1 - 2 giờ, tạo áp lực lớn lên hệ thống thoát nước và gây ngập cục bộ tại một số khu vực.

Hiện, thành phố ghi nhận 26 tuyến đường ngập do mưa và 8 tuyến đường ngập do triều cường, tập trung tại các khu vực có địa hình trũng thấp, ven sông, nhiều kênh rạch hoặc hệ thống thoát nước chưa đồng bộ.

Để giảm thiểu ảnh hưởng của mưa lớn và triều cường trong thời gian chờ các dự án chống ngập hoàn thành, thành phố đang tập trung nạo vét hệ thống cống, cửa xả và kênh rạch; khơi thông các vị trí tắc nghẽn; sửa chữa các tuyến cống xuống cấp; thay thế nắp hố ga, mở rộng miệng thu nước nhằm nâng cao năng lực tiêu thoát nước của hệ thống hiện hữu.

Cùng với đó, các van ngăn triều và trạm bơm tiếp tục được vận hành linh hoạt; hệ thống cảnh báo ngập trực tuyến FEDS được ứng dụng để hỗ trợ điều hành. Thành phố cũng triển khai các phương án ứng cứu tại những tuyến đường thường xuyên ngập, đồng thời cập nhật thông tin ngập trên các bảng hướng dẫn giao thông để người dân chủ động lựa chọn lộ trình phù hợp.

Bên cạnh các giải pháp trước mắt, TP. Hồ Chí Minh tiếp tục phối hợp với chính quyền địa phương lắp đặt, vận hành các van ngăn triều tại các tuyến cống nhánh, khu dân cư; nghiên cứu nâng cốt nền tại những khu vực thấp trũng nhằm hạn chế tình trạng nước tràn gây ngập.

Hoàn thiện hạ tầng và quy hoạch để nâng cao hiệu quả chống ngập

Cống ngăn triều đầu tiên của dự án 10.000 tỷ đồng tại TP. Hồ Chí Minh

Theo Sở Xây dựng thành phố, một trong những nguyên nhân khiến công tác chống ngập chưa đạt hiệu quả như mong muốn là hệ thống thoát nước được đầu tư qua nhiều giai đoạn, thiếu đồng bộ giữa cống chính, cống nhánh và cửa xả. Nhiều tuyến đã được cải tạo nhưng các đoạn liền kề vẫn còn nhỏ hẹp hoặc xuống cấp, làm giảm khả năng tiêu thoát nước.

Việc đầu tư cải tạo kênh rạch còn mang tính cục bộ, trong khi tình trạng lấn chiếm kênh rạch, san lấp mặt nước và nâng nền cục bộ tại nhiều khu vực đã làm thay đổi hướng dòng chảy tự nhiên, gia tăng nguy cơ ngập tại các vùng thấp.

Công tác vận hành hệ thống thoát nước hiện chưa được hỗ trợ đầy đủ bởi dữ liệu tích hợp theo thời gian thực. Việc chia sẻ thông tin về lượng mưa, triều cường, mực nước kênh rạch và vận hành hồ chứa giữa các cơ quan còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả điều tiết nước, vận hành trạm bơm và các công trình kiểm soát triều.

Cống kiểm soát triều Bến Nghé tại TP. Hồ Chí Minh

Ngoài ra, tình trạng xả rác xuống hệ thống kênh rạch, cống thoát nước vẫn diễn ra ở nhiều nơi, gây tắc nghẽn dòng chảy và tái ô nhiễm nhanh sau khi nạo vét. Trong khi đó, nhiều quy hoạch thoát nước được lập từ nhiều năm trước không còn phù hợp khi lượng mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và tình trạng sụt lún nền đất ngày càng diễn biến phức tạp.

Quá trình đô thị hóa nhanh cùng sự gia tăng diện tích bê tông hóa đã làm tăng lượng nước chảy tràn bề mặt, vượt năng lực thiết kế của nhiều công trình hiện hữu. Đây là những thách thức lớn đặt ra đối với công tác chống ngập của thành phố trong giai đoạn mới.

Để nâng cao năng lực ứng phó lâu dài, TP. Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục rà soát, cập nhật quy hoạch thoát nước theo các kịch bản biến đổi khí hậu; tăng cường liên kết vùng trong quy hoạch lưu vực; đồng thời huy động thêm nguồn lực đầu tư cho hệ thống thoát nước, các dự án kiểm soát triều và hạ tầng chống ngập, từng bước nâng cao khả năng thích ứng trước mưa lớn, triều cường và các tác động của biến đổi khí hậu.

Thạc Hiếu