Giảm nỗi lo ngập úng

Công nhân Chi nhánh Thoát nước đô thị kiểm tra hệ thống thoát nước tại đường Lý Thường Kiệt, phường Kỳ Lừa

Trong những năm gần đây, mỗi khi xuất hiện mưa lớn kéo dài, trên địa bàn 4 phường trung tâm của tỉnh thường xảy ra tình trạng ngập úng cục bộ tại một số vị trí như: khu vực đường Lê Lợi - đầu đường đôi Lý Thường Kiệt, đoạn qua cầu chui Mỹ Sơn (phường Đông Kinh); ngã tư Phai Trần, khu dân cư khối Bản Viển (phường Tam Thanh)… Tình trạng ngập úng gây ảnh hưởng lớn đến việc đi lại, sinh hoạt của người dân.

Theo thông tin từ Chi nhánh Thoát nước đô thị, Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Lạng Sơn nguyên nhân xảy ra tình trạng ngập úng là do hệ thống thoát nước trên địa bàn các phường chủ yếu là hệ thống thoát nước chung, được lắp đặt và phát triển trên cơ sở hệ thống cống thoát nước mưa hình thành từ lâu, kích thước cống nhỏ, nhiều chủng loại cống khác nhau và hiện đã xuống cấp. Bên cạnh đó, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh, nhiều ao, hồ tự nhiên bị san lấp để xây dựng các công trình làm gia tăng số lượng các hố gas và cống thoát nước dân sinh. Điều này gây áp lức lớn lên khả năng tiêu thoát của cống.

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, mùa mưa bão năm 2026 dự báo xuất hiện từ 8 - 10 cơn bão, áp thấp nhiệt đới trên biển Đông, trong đó có từ 3 - 5 cơn bão ảnh hưởng đến đất liền; mưa lớn diện rộng có thể xảy ra khoảng 16 - 19 đợt, chủ yếu xảy ra từ cuối tháng 6 đến tháng 11.

Trước dự báo đó, để hạn chế tình trạng ngập úng trong mùa mưa bão, Chi nhánh Thoát nước đô thị đã chủ động triển khai các giải pháp. Ông Đinh Quang Vinh, Phó Giám đốc chi nhánh cho biết: Ngay từ đầu năm, chi nhánh đã xây dựng kế hoạch, phân công lực lượng kiểm tra, rà soát toàn bộ hệ thống hố gas, cống thoát nước. Cùng đó, đơn vị tập trung nạo vét bùn đất, khơi thông cống, hố ga, cửa thu nước, xử lý các điểm có nguy cơ tắc nghẽn; bố trí nhân lực, phương tiện ứng trực 24/24 giờ tại những khu vực thường xuyên xảy ra ngập úng để kịp thời xử lý, khơi thông dòng chảy khi có mưa lớn. Chi nhánh cũng tăng cường phối hợp với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan tuyên truyền, vận động người dân không xả rác xuống hệ thống thoát nước để góp phần nâng cao hiệu quả thoát nước đô thị.

Là đơn vị trực tiếp quản lý, vận hành hệ thống thoát nước trên địa bàn 4 phường trung tâm của tỉnh, Đội Thoát nước đô thị thuộc Chi nhánh Thoát nước đô thị, Công ty Cổ phần Cấp thoát nước Lạng Sơn đang khẩn trương triển khai các giải pháp bảo đảm thoát nước trước mùa mưa bão. Ông Phan Thanh Hồng, Đội trưởng Đội Thoát nước đô thị cho biết: Đội hiện quản lý, vận hành hệ thống thoát nước với tổng chiều dài 119 km tuyến cống các loại. Từ đầu năm 2026 đến nay, đội đã nạo vét tại 1.050 hố ga, trên 11.000 m cống với khối lượng bùn thải trên 1.500 m3. Ngoài ra, đội duy trì kiểm tra định kỳ, bố trí lực lượng, phương tiện sẵn sàng ứng trực tại các điểm thường xuyên xảy ra ngập úng để xử lý kịp thời khi có mưa lớn.

Mặc dù được triển khai từ sớm nhưng có thể thấy, các giải pháp nạo vét, khơi thông dòng chảy… chỉ là những giải pháp trước mắt nhằm giảm thiểu tình trạng ngập úng. Để khắc phục căn cơ tình trạng ngập úng cục bộ tại một số tuyến đường, khu dân cư trên địa bàn 4 phường trung tâm, Chi nhánh Thoát nước đô thị đã đề xuất, kiến nghị với các cấp có thẩm quyền xem xét đầu tư mới một số tuyến cống thoát nước để giảm tải cho hệ thống cống cũ đã xuống cấp và quá tải sau nhiều năm sử dụng.

Theo đó, từ năm 2025 đến nay, tại 4 phường trung tâm của tỉnh đã được đầu tư mới một số tuyến cống như: cống tại đường Lê Hồng Phong và cửa xả ra hồ Phai Loạn; cống thoát khu Trần Đăng Ninh ra Phai Trần; cống từ số nhà 257 Trần Đăng Ninh ra đường Lê Hồng Phong.

Đối với các dự án cải tạo, xây dựng hệ thống thoát nước mới tại một số điểm ngập úng khác, các cơ quan chuyên môn đang tiến hành khảo sát, thẩm định để trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt. Do quy mô đầu tư tương đối lớn, nhiều công trình có thể liên quan đến hạ tầng kỹ thuật hiện có và công tác giải phóng mặt bằng nên việc chuẩn bị đầu tư cần được thực hiện kỹ lưỡng nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả khi triển khai.

Việc chủ động triển khai các giải pháp từ sớm đã góp phần nâng cao năng lực thoát nước, hạn chế tình trạng ngập úng khi bước vào mùa mưa bão. Tuy nhiên, để giải quyết dứt điểm bài toán ngập úng đô thị, bên cạnh công tác duy tu, nạo vét thường xuyên, rất cần sự quan tâm đầu tư đồng bộ hệ thống thoát nước, đáp ứng yêu cầu phát triển đô thị và tốc độ đô thị hóa ngày càng nhanh. Bên cạnh đó, ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong việc giữ gìn hệ thống thoát nước cũng là yếu tố quan trọng góp phần bảo đảm hệ thống thoát nước vận hành hiệu quả, giảm bớt nỗi lo ngập úng mỗi khi mùa mưa đến.

KIM CHI - NAM KHÁNH