TP HCM đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng tầm hệ sinh thái công nghệ

Khoa học - công nghệ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Khoa học - công nghệ (KH&CN) ngày càng khẳng định vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển của TP HCM, trở thành nền tảng quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh. Thực tiễn cho thấy, lĩnh vực này đang tạo ra những chuyển biến rõ nét cả về chất lượng tăng trưởng lẫn mô hình phát triển.

Khoa học - công nghệ tạo lực đẩy cho tăng trưởng mới cho TP HCM.

Vai trò của KH&CN được thể hiện trên nhiều phương diện. Trước hết, đây là động lực trực tiếp đóng góp vào năng suất lao động, với tỷ trọng đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt 56% trong năm 2024 và dự kiến tiếp tục tăng trong thời gian tới. Bên cạnh đó, công nghệ còn thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên diện rộng, từ quản lý hành chính đến các lĩnh vực như y tế, giáo dục và giao thông, hướng tới xây dựng đô thị thông minh.

Song song đó, TP HCM đang hình thành và phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp quy mô lớn, với hơn 2.200 doanh nghiệp và trên 100 quỹ đầu tư tham gia. Giá trị hệ sinh thái khởi nghiệp đã đạt khoảng 7,4 tỉ USD, cùng với hàng trăm triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm được huy động, cho thấy sức hút ngày càng lớn của môi trường đổi mới sáng tạo tại thành phố.

Đầu tư hạ tầng và định hướng phát triển dài hạn

Hạ tầng số được đầu tư đồng bộ cũng là yếu tố quan trọng tạo nên “bệ phóng” cho KH&CN. Hiện nay, khoảng 70% diện tích TP HCM đã được phủ sóng 5G, cùng với hệ thống trung tâm dữ liệu và nền tảng quản trị hiện đại. Việc đưa vào hoạt động các trung tâm đổi mới sáng tạo góp phần cụ thể hóa các chủ trương, định hướng phát triển KH&CN và chuyển đổi số trong giai đoạn mới.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, TP HCM đặt mục tiêu trở thành trung tâm khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực Đông Nam Á. Thành phố hướng tới mỗi năm có ít nhất 40 công trình khoa học được nghiệm thu, tỷ lệ ứng dụng vào thực tiễn đạt trên 60% sau một năm, đồng thời tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp với các viện, trường nghiên cứu.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, nhiều định hướng lớn đã được triển khai, trong đó có việc đầu tư các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo quy mô lớn, quy hoạch lại các khu công nghệ số và mở rộng không gian cho các khu công nghệ cao, công viên phần mềm. Những bước đi này nhằm thu hút nguồn lực đầu tư, đồng thời thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái công nghệ.

Đáng chú ý, việc xây dựng Đô thị khoa học - công nghệ ở khu vực phía Bắc TP HCM được kỳ vọng sẽ tạo ra cực tăng trưởng mới, đóng vai trò “bộ não” về công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, các cơ chế hỗ trợ như sàn giao dịch công nghệ hay quỹ đầu tư mạo hiểm quy mô lớn cũng đang được hình thành để hỗ trợ doanh nghiệp phát triển.

Tuy vậy, để KH&CN thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, TP HCM xác định cần tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, đồng thời chú trọng đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Việc tái cấu trúc hệ thống nghiên cứu theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế cũng được xem là giải pháp quan trọng.

Với định hướng này, TP HCM hướng tới trở thành trung tâm chuyển giao công nghệ cốt lõi của cả nước, đóng vai trò dẫn dắt trong phát triển kinh tế số, kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững trong tương lai.

Nguyên Bách