Tổng thống Ukraine lần đầu thăm một quốc gia Balkan thân thiết với Nga

Báo The Kyiv Independent đưa tin, trong thông báo trên mạng xã hội X sau khi đến Serbia, Tổng thống Ukraine cho biết, ông sẽ có các cuộc hội đàm với Tổng thống Serbia Aleksandar Vučić và Thủ tướng Duro Macut trong ngày 7 và 8/8. Nội dung thảo luận tập trung vào mở rộng quan hệ kinh tế song phương, quan hệ với Liên minh châu Âu (EU), các lĩnh vực hợp tác cùng có lợi và những vấn đề an ninh.

Ông Zelensky khẳng định, Ukraine sẵn sàng hợp tác mang tính xây dựng, trên cơ sở lợi ích chung và tôn trọng lẫn nhau. Tối 7/8, ông thông báo đã bắt đầu cuộc hội đàm với Tổng thống Vučić.

Văn phòng Tổng thống Serbia cho biết, chuyến thăm của ông Zelensky được thực hiện theo lời mời của Tổng thống Vučić. Theo truyền thông Serbia, hai nhà lãnh đạo dự kiến trao đổi về tiến trình gia nhập EU của hai nước, cũng như hợp tác kinh tế và năng lượng.

Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh Serbia duy trì chính sách cân bằng giữa Nga và phương Tây. Belgrade là ứng viên gia nhập EU từ năm 2012 và bắt đầu đàm phán gia nhập từ năm 2014, song tiến trình này những năm gần đây chậm lại, một phần do Serbia chưa điều chỉnh chính sách đối ngoại phù hợp với EU, đặc biệt là vấn đề trừng phạt Nga.

Nỗ lực thu hẹp khoảng cách song phương

Serbia có quan hệ lịch sử và chính trị gần gũi với Nga, đồng thời phụ thuộc đáng kể vào nguồn khí đốt của Moscow. Tổng thống Vučić cũng là một trong số ít lãnh đạo châu Âu vẫn duy trì các chuyến thăm Nga. Kể từ khi Moscow tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine, Serbia đã không tham gia các biện pháp trừng phạt của phương Tây nhằm vào Nga.

Trước chuyến thăm, một quan chức cấp cao Ukraine cho rằng, chuyến đi của ông Zelensky là nỗ lực nhằm “kéo người Serbia ra khỏi phía Nga”. Tuy nhiên, Tổng thống Vučić khẳng định, Belgrade đã xác lập lập trường về vấn đề trừng phạt Nga và sẽ không thay đổi.

Phát biểu ngày 6/8, ông Vučić cho rằng, Tổng thống Zelensky chắc chắn sẽ nêu quan điểm về các biện pháp trừng phạt Nga trong cuộc gặp, song nhấn mạnh Serbia vẫn giữ lập trường không áp đặt các biện pháp này.

Dù duy trì quan hệ gần gũi với Moscow, Belgrade cũng tìm cách duy trì quan hệ với Kiev và các nước phương Tây. Ông Vučić đã tới Ukraine vào tháng 6/2025 và lần gần đây nhất là tháng 7 năm nay để tham dự các hội nghị thượng đỉnh Ukraine-Đông Nam Âu thường niên. Tuy nhiên, ông không ký tuyên bố chung lên án Nga tại các hội nghị này.

Serbia cũng được cho là đã gián tiếp cung cấp vũ khí cho Ukraine, song ông Vučić từng bác bỏ thông tin này.

Chuyến thăm của ông Zelensky diễn ra sau khi Kiev đề xuất thành lập “Sáng kiến Carpathian”, một nền tảng hợp tác khu vực dự kiến quy tụ Ukraine, Serbia và 6 quốc gia châu Âu khác, tập trung vào các lĩnh vực kinh tế, an ninh, hậu cần, du lịch và tái thiết Ukraine.

Theo ông Zelensky, sáng kiến nhằm tạo điều kiện để những quốc gia chưa sẵn sàng hỗ trợ Ukraine về vũ khí vẫn có thể đóng góp trong các lĩnh vực nhân đạo, kinh tế và an ninh.

Chuyến thăm Serbia vì vậy được xem là bước đi đáng chú ý trong nỗ lực của Kiev nhằm mở rộng quan hệ với các quốc gia châu Âu vẫn duy trì quan hệ gần gũi với Moscow, đồng thời thúc đẩy hợp tác kinh tế và tiến trình hội nhập châu Âu.

Bảo Minh