Tổng thống Ukraine chọn thủ tướng mới, sắp thay bộ trưởng quốc phòng

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraine Mykhailo Fedorov. (Ảnh: Reuters)

Một số nghị sĩ và chuyên gia thể hiện lo ngại trước khả năng Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov rời nhiệm sở, cho rằng điều này sẽ làm suy yếu nỗ lực chiến tranh của Ukraine, đúng vào lúc nước này đang triển khai chiến dịch gây sức ép lên ngành dầu mỏ của Nga và làm chậm đà tiến quân của Nga trên tiền tuyến.

Ông Zelensky thay Thủ tướng Yulia Svyrydenko trong tuần này, sau chỉ 1 năm bà giữ chức. Quốc hội đã chấp thuận đơn từ chức của bà hôm 14/7 và dự kiến bỏ phiếu thông qua người kế nhiệm vào ngày 17/7. Cho đến nay, ông Zelensky hầu như không giải thích về quyết định này, chỉ nói rằng mục tiêu là làm mới bộ máy lãnh đạo.

Phát biểu với báo giới tại Kiev ngày 15/7, ông Zelensky cho biết ông Sergii Koretskyi - Tổng giám đốc tập đoàn năng lượng quốc doanh Naftogaz là ứng viên phù hợp nhất cho vị trí thủ tướng, vì ưu tiên hàng đầu của Ukraine hiện nay là chuẩn bị cho mùa đông sắp tới.

“Ưu tiên rất rõ ràng – chuẩn bị cho mùa đông. Sau tất cả các cuộc tham vấn, Sergii Koretskyi chắc chắn là ứng viên được chuẩn bị tốt nhất cho cương vị thủ tướng Ukraine”, ông nói.

Việc bà Svyrydenko rời chức sau 1 năm cầm quyền kéo theo việc toàn bộ chính phủ phải từ nhiệm theo quy định. Quốc hội là cơ quan bổ nhiệm thủ tướng và nhiều khả năng sẽ thông qua ứng viên do ông Zelensky đề cử, bởi đảng cầm quyền Đầy tớ Nhân dân đang nắm đa số ghế.

Tuy nhiên, phần lớn chú ý hiện nay dồn vào câu hỏi liệu Tổng thống Zelensky có giữ ông Mykhailo Fedorov - chuyên gia công nghệ 35 tuôỉbở vị trí bộ trưởng quốc phòng hay không.

Sau cuộc họp với ông Zelensky, các nghị sĩ cho biết trên mạng xã hội rằng tổng thống dự định bổ nhiệm Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko làm bộ trưởng quốc phòng.

Nghị sĩ Olha Vasylevska-Smahliuk thuộc đảng Đầy tớ Nhân dân xác nhận ông Klymenko sẽ được đề cử.

Hiện chưa rõ ông Fedorov có được giao vị trí khác trong chính phủ hay không. Trong 6 tháng giữ cương vị bộ trưởng quốc phòng, ông đã thúc đẩy chiến dịch cải tổ đầy tham vọng nhằm biến lực lượng quân đội Ukraine vốn lép vế về quân số thành lực lượng chiến đấu hiệu quả hơn.

Một số nghị sĩ nhận định việc thay thế ông Fedorov sẽ không có lợi cho nỗ lực chiến tranh của Ukraine.

Ông Oleksandr Merezhko - Chủ tịch Ủy ban đối ngoại Quốc hội và cũng là thành viên đảng cầm quyền bày tỏ thất vọng.

“Ông Fedorov được các đối tác quốc tế của chúng ta hết sức tôn trọng. Tên tuổi của ông gắn liền với kỳ vọng về những cải cách thực sự tại Bộ Quốc phòng”, ông viết trên mạng xã hội.

Bà Maria Berlinska - người vận động cho nỗ lực phát triển tác chiến bằng thiết bị không người lái cho rằng việc thay ông Fedorov là “một trong những sai lầm lớn nhất của Tổng thống Zelensky”.

“Quyết định này của Tổng thống sẽ không chỉ khiến chúng ta phải trả giá, mà là cái giá vô cùng lớn. Cái giá đó sẽ là sinh mạng và sức khỏe của hàng trăm nghìn người… nếu không muốn nói là nhiều hơn”, bà nói.

Trên Telegram, ông Fedorov cho biết việc được phục vụ Ukraine là “vinh dự to lớn”. Ông cũng liệt kê các mục tiêu đã hoàn thành, bao gồm tăng đầu tư cho máy bay không người lái và cải tổ hệ thống mua sắm quốc phòng.

Những mục tiêu còn dang dở gồm “tổ chức quá trình chuyển đổi Bộ Quốc phòng theo các tiêu chuẩn của NATO và theo lẽ thường”.

Ukraine vẫn đối mặt nhiều thách thức nghiêm trọng, như thiếu hệ thống phòng không và thiếu nhân lực.

Theo những người ủng hộ ông Fedorov, nỗ lực làm trong sạch hoạt động mua sắm quốc phòng của ông đã khiến nhiều nhóm lợi ích trong bộ máy quyền lực không hài lòng. Bên cạnh đó, ông cũng bị một số nghị sĩ chỉ trích vì cải cách tuyển quân diễn ra chậm hơn cam kết.

Trước khi trở thành bộ trưởng quốc phòng, ông Fedorov là bộ trưởng chuyển đổi số đầu tiên của Ukraine và đã hợp nhất nhiều dịch vụ công vào một ứng dụng đang được sử dụng rộng rãi trên toàn quốc.

Bình Giang