Tình hình Ukraine: Điều gì đứng sau cuộc cải tổ của Tổng thống Zelensky?

Báo Politico đưa tin, bà Stefanishyna hiện là đối tượng trong một số cuộc điều tra do Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố Chống tham nhũng đặc biệt tiến hành.

Các vụ việc liên quan cáo buộc tham ô khoảng 2,5 triệu Hryvnia (khoảng 49.000 Euro) tại Bộ Tư pháp cách đây hơn 10 năm, nghi vấn chồng cũ của bà mua lại trái phép tài sản nhà nước, cũng như việc bà không kê khai một căn hộ cao cấp tại trung tâm Kiev đứng tên cha mẹ cho đến khi báo chí phát hiện. Đến nay, bà Stefanishyna vẫn chưa bị truy tố và bác bỏ mọi cáo buộc sai phạm.

Theo các nguồn tin Ukraine, dù các cáo buộc nhằm vào bà Stefanishyna "không hoàn toàn công bằng", cuộc điều tra vẫn buộc bà phải dành thời gian giải trình với các cơ quan chức năng. Các nguồn tin này cũng cho biết, bà Stefanishyna sẽ sớm trở về nước, trong khi Kiev muốn nhanh chóng bổ nhiệm một đại sứ mới tại Washington nhằm duy trì quan hệ với đồng minh quan trọng nhất.

Về phần mình, bà Stefanishyna khẳng định việc bà sắp rời nhiệm sở không liên quan cuộc điều tra. Bà cho biết đang hợp tác đầy đủ với các cơ quan chống tham nhũng để làm rõ vụ việc và sẽ công bố thêm thông tin trong những ngày tới. Trong khi đó, NABU từ chối bình luận do cuộc điều tra vẫn đang diễn ra.

Cuộc 'thay máu' quan trọng

Theo nghị sĩ Ukraine Yaroslav Zheleznyak, Thủ tướng vừa từ chức Yulia Svyrydenko nhiều khả năng sẽ được điều sang giữ chức Đại sứ tại Mỹ. Bà Svyrydenko được đánh giá có quan hệ tốt với chính quyền Mỹ hiện nay và từng đóng vai trò quan trọng trong việc đàm phán lại thỏa thuận khoáng sản giữa Kiev và Washington năm 2025, giúp biến một dự thảo ban đầu bất lợi thành thỏa thuận được cho là mang lại lợi ích cho cả hai bên.

Tuy nhiên, bà Svyrydenko chưa xác nhận thông tin trên và chỉ cho biết sẵn sàng tiếp tục phục vụ Ukraine ở bất kỳ cương vị nào nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia và thúc đẩy một nền hòa bình công bằng.

Theo các nguồn tin của Politico, việc thay đổi Đại sứ tại Mỹ chỉ là một mắt xích trong kế hoạch cải tổ nội các mà Tổng thống Volodymyr Zelensky đã chuẩn bị từ nhiều tháng trước và cuộc điều tra đối với bà Stefanishyna chỉ khiến tiến trình được đẩy nhanh hơn.

Trong đợt cải tổ này, Ukraine dự kiến kiện toàn nhiều vị trí còn bỏ trống hoặc đã được lên kế hoạch thay thế từ lâu, trong đó có các bộ trưởng Tư pháp, Chuyển đổi số, Giáo dục, Hạ tầng và Cựu chiến binh. Nhân sự tại các cơ quan phụ trách đối ngoại và thực thi pháp luật cũng có thể được điều chỉnh, trong khi tương lai của Bộ trưởng Quốc phòng Mykhailo Fedorov vẫn chưa được quyết định.

Một quan chức Ukraine cho biết, phương án nhanh nhất để thực hiện cuộc cải tổ là để thủ tướng từ chức, bởi khi đó toàn bộ nội các sẽ tự động mãn nhiệm, giúp đơn giản hóa quy trình kiện toàn chính phủ. Sau đó, Tổng thống sẽ phối hợp với thủ tướng mới và Quốc hội để thành lập nội các mới.

Cái tên sáng giá cho ghế Thủ tướng

Trong bối cảnh đó, Tổng giám đốc hai tập đoàn năng lượng nhà nước Naftogaz và Ukrnafta, ông Serhii Koretskyi, đang nổi lên là ứng viên sáng giá cho cương vị thủ tướng. Ông Koretskyi từng tháp tùng Tổng thống Zelensky tham dự Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Ankara trong các ngày 7-8/7, làm gia tăng đồn đoán về khả năng được giao trọng trách mới. Tuy nhiên, đến nay ông Zelensky vẫn chưa bình luận về nhân sự sẽ đảm nhiệm cương vị này.

Theo lời nghị sĩ Zheleznyak, Thủ tướng Svyrydenko sẽ đệ đơn từ chức lên Quốc hội trong ngày 14/7. Sau đó, liên minh trong Quốc hội hoặc đảng chiếm đa số trong Quốc hội Ukraine phải đề xuất một thủ tướng mới để Tổng thống Volodymyr Zelensky xem xét, sau đó ông sẽ trình lên Quốc hội để bỏ phiếu. Việc bổ nhiệm thủ tướng mới của Ukraine dự kiến diễn ra vào ngày 15/7.

Theo các quan chức Ukraine, việc đẩy nhanh quá trình tái cơ cấu bộ máy lãnh đạo diễn ra trong bối cảnh Kiev phải đồng thời giải quyết nhiều thách thức, từ công tác chuẩn bị cho mùa Đông, các cuộc tấn công của Nga nhằm vào hạ tầng năng lượng đến việc điều hành các khu vực tiền tuyến. Đây được xem là những yếu tố khiến chính quyền Ukraine muốn sớm kiện toàn bộ máy để nâng cao hiệu quả điều hành trong giai đoạn cuộc xung đột với Nga tiếp tục kéo dài.

Bảo Minh