Tổng thống Trump cảnh báo áp thuế 50% với máy bay Canada

Một máy bay phản lực thương mại dòng Global 8000 của Bombardier. Ảnh: BOMBARDIER/HO

Theo kênh CNN ngày 30/1, Tổng thống Trump nói rõ ông sẽ hủy chứng nhận dòng máy bay phản lực thương mại Global Express của hãng Bombardier có trụ sở tại Quebec, Canada.

Ông Trump viết trên Truth Social: “Trên thực tế, Canada đang ngăn cản bán các sản phẩm Gulfstream tại Canada thông qua chính quy trình chứng nhận này. Nếu vì bất kỳ lý do gì mà tình trạng này không được khắc phục ngay lập tức, tôi sẽ áp mức thuế 50% đối với mọi loại máy bay được bán vào Mỹ”.

Hiện vẫn chưa rõ liệu Tổng thống Trump có thẩm quyền pháp lý để hủy chứng nhận máy bay hay không. Nhà Trắng chưa công bố sắc lệnh hành pháp nào liên quan đến việc áp thuế đối với máy bay của Canada. Trong bài đăng của mình, ông Trump cũng không nêu rõ cơ chế cụ thể để hủy chứng nhận các máy bay này.

Theo Giám đốc điều hành công ty tư vấn ngành AeroDynamic Advisory, ông Richard Aboulafia, chưa từng có tổng thống nào trực tiếp hủy chứng nhận máy bay. Từ trước tới nay, các chuyên gia an toàn hàng không tại Cục Hàng không Liên bang Mỹ luôn là những người đưa ra quyết định này.

Ông Aboulafia nói: “Sử dụng an toàn máy bay làm công cụ trong cuộc chiến thương mại là một ý tưởng cực kỳ không hay”.

Nếu Tổng thống Trump ra lệnh dừng hoạt động toàn bộ máy bay sản xuất tại Canada, điều này sẽ giáng một đòn mạnh vào các hãng hàng không và hành khách Mỹ. Ngoài các máy bay phản lực thương mại, hãng Bombardier còn sản xuất các máy bay chở khách khu vực được sử dụng cho các chuyến bay trung chuyển, thường đưa hành khách từ các sân bay nhỏ đến các sân bay lớn hơn.

Việc cho dừng hoạt động các máy bay này cũng sẽ gây ra những gián đoạn trên diện rộng đối với lịch bay của các hãng hàng không Mỹ và có thể khiến nhiều sân bay nhỏ ở khu vực nông thôn không còn dịch vụ hàng không.

Ông Aboulafia nói: “Đó sẽ là một thảm họa về giao thông vận tải. Nếu chỉ là Global Express thì không phải vấn đề quá lớn. Nhưng nếu là toàn bộ máy bay sản xuất tại Canada thì hệ thống hàng không Mỹ sẽ chịu tác động nghiêm trọng”.

Cảnh báo mới nhất của Tổng thống Trump là diễn biến tiếp theo trong cuộc tranh cãi kéo dài giữa Mỹ và Canada kể từ khi ông Trump nhậm chức vào năm 2025.

Chỉ vài giờ trước đó, Thủ tướng Canada Mark Carney cho biết ông muốn Tổng thống Trump sẽ tôn trọng chủ quyền của Canada sau khi xuất hiện các thông tin cho thấy những người theo chủ nghĩa ly khai tại tỉnh Alberta đã gặp các quan chức Mỹ.

Vài ngày trước đó, Tổng thống Trump cũng cảnh báo áp thuế 100% đối với Canada nếu nước này ký thỏa thuận thương mại với Trung Quốc. Cụ thể, trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Trump bày tỏ không hài lòng nếu Canada để hàng hóa Trung Quốc đi qua nước này rồi vào thị trường Mỹ và mức thuế mà Mỹ sẽ áp đối với hàng hóa và sản phẩm của Canada khi đó sẽ ở mức 100%.

Nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra thông điệp trên trong bối cảnh quan hệ giữa Trung Quốc và Canada thời gian gần đây ghi nhận những động thái cải thiện khi lãnh đạo hai nước nhất trí thúc đẩy hợp tác trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, thương mại đến đầu tư.

Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Trung Quốc gần đây, Thủ tướng Canada Mark Carney và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhất trí xây dựng quan hệ đối tác chiến lược mới, đánh dấu bước ngoặt quan trọng sau nhiều năm quan hệ song phương bị đóng băng.

Trong khuôn khổ chuyến thăm này, hai bên cũng đã đạt được một thỏa thuận thương mại sơ bộ mang tính bước ngoặt nhằm loại bỏ các rào cản thương mại và giảm thuế quan.

Tuy nhiên, sau cảnh báo áp thuế 100% của Tổng thống Trump, ngày 25/1, Thủ tướng Canada cho biết nước này không có ý định theo đuổi một thỏa thuận tự do thương mại với Trung Quốc. Theo Thủ tướng Carney, thỏa thuận gần đây của Canada với Trung Quốc chỉ đơn thuần là cắt giảm thuế quan đối với một số lĩnh vực mới bị áp thuế gần đây.

Thủ tướng Canada nói rằng theo thỏa thuận tự do thương mại với Mỹ và Mexico, các bên cam kết không theo đuổi các hiệp định tự do thương mại với các nền kinh tế phi thị trường nếu không thông báo trước. Ông Carney nói: “Chúng tôi không có ý định làm điều đó với Trung Quốc hay bất kỳ nền kinh tế phi thị trường nào khác. Điều chúng tôi đã thực hiện với Trung Quốc là khắc phục một số vấn đề phát sinh trong vài năm gần đây”.

Thùy Dương/Báo Tin tức và Dân tộc