Tổng thống Iraq chỉ định Thủ tướng mới, chấm dứt bế tắc chính trị kéo dài

Tổng thống Iraq Amedi chính thức chỉ định ông Ali Al-Zaidi thành lập Chính phủ mới. Ảnh: Văn phòng Truyền thông của Tổng thống Iraq.

Ông al-Zaidi được Liên minh Điều phối CF - liên minh các đảng phái Hồi giáo dòng Shiite chiếm đa số tại Quốc hội - lựa chọn làm ứng viên sau quá trình đàm phán và cân nhắc nhiều phương án. Tuyên bố của liên minh cho biết quyết định này nhằm tạo đồng thuận nội bộ và thúc đẩy tiến trình thành lập chính phủ mới.

Trước đó, tiến trình này rơi vào bế tắc khi cựu Thủ tướng Nouri al-Maliki, ứng viên ban đầu của liên minh, vấp phải sự phản đối từ bên ngoài, đặc biệt là từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ông Trump từng cảnh báo Washington có thể ngừng hỗ trợ Iraq nếu ông al-Maliki trở lại nắm quyền. Trong bối cảnh đó, cả ông al-Maliki và Thủ tướng đương nhiệm Mohammed Shia al-Sudani đã quyết định rút lui, mở đường cho một lựa chọn thay thế.

Liên minh Điều phối đánh giá việc rút lui của hai nhân vật này là “bước đi mang tính trách nhiệm”, góp phần tháo gỡ bế tắc chính trị. Thủ tướng al-Sudani sau đó cũng đã gửi lời chúc mừng tới ông al-Zaidi.

Ông Ali al-Zaidi, năm nay 40 tuổi, hiện là Chủ tịch Ngân hàng Hồi giáo Al-Janoob và được biết đến với nền tảng chuyên môn trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và đầu tư. Dù chưa từng đảm nhiệm chức vụ chính trị, ông được kỳ vọng sẽ mang lại cách tiếp cận mới trong quản trị và điều hành.

Ông Ali al-Zaidi, năm nay 40 tuổi, hiện là Chủ tịch Ngân hàng Hồi giáo Al-Janoob và được biết đến với nền tảng chuyên môn trong lĩnh vực kinh tế, tài chính và đầu tư. Ảnh: Shafaq.

Phát biểu sau khi được chỉ định làm thủ tướng ngày 27/4, ông al-Zaidi cam kết xây dựng Iraq trở thành một quốc gia cân bằng trong quan hệ khu vực và quốc tế, đồng thời kêu gọi sự phối hợp của các lực lượng chính trị và xã hội để vượt qua giai đoạn khó khăn hiện nay.

Theo Hiến pháp Iraq, Thủ tướng được chỉ định al-Zaidi có 30 ngày để trình danh sách nội các lên Quốc hội và cần ít nhất 167 phiếu ủng hộ để được thông qua. Cơ chế phân chia quyền lực tại Iraq, được thiết lập sau năm 2003, quy định chức tổng thống do người Kurd nắm giữ, thủ tướng thuộc về cộng đồng người Shiite, còn Chủ tịch Quốc hội là người Sunni.

Chính phủ mới của Iraq sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, bao gồm cả tác động từ căng thẳng khu vực, đặc biệt là những biến động liên quan đến Iran và nguy cơ gián đoạn xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng đối với nền kinh tế Iraq. Bên cạnh đó, các vấn đề nội tại như tham nhũng, tình trạng vũ khí ngoài kiểm soát và vai trò của Lực lượng Huy động Nhân dân - liên minh các nhóm vũ trang Shiite - cũng sẽ là những bài toán khó đối với chính quyền mới.

Ngọc Liên

Nguồn: Al jazeera/Xinhua