Tổng thống Iran: Phải chấm dứt chiến tranh để tái thiết đất nước

Động thái trên đã dập tắt hy vọng về một bước đột phá nhằm chấm dứt chiến tranh.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, tuyên bố vào hôm nay (20/4): “Hiện Tehran chưa có kế hoạch tham dự các cuộc đàm phán. Nhiều dấu hiệu cho thấy phía Mỹ thiếu sự nghiêm túc trong việc thúc đẩy ngoại giao”.

Tuyên bố này làm gia tăng sự bất định khi lệnh ngừng bắn sơ khai (công bố ngày 7/4) sẽ hết hạn vào cuối ngày thứ Ba (giờ Mỹ). Các bất đồng cốt lõi về chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát tuyến đường thủy chiến lược Hormuz vẫn chưa được tháo gỡ, theo Bloomberg.

Tối hậu thư từ Tổng thống Mỹ

Dù Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff đang trên đường đến Islamabad, Tổng thống Donald Trump đã lập tức quay lại với phát biểu khiến tình hình tiếp tục leo thang. Trên mạng xã hội, ông đe dọa sẽ hủy diệt hàng loạt nếu không đạt được thỏa thuận.

Tổng thống Donald Trump ra tối hậu thư cho Iran: "Nếu họ không chấp nhận, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran". Ảnh: NYT.

“Chúng tôi đưa ra một THỎA THUẬN công bằng và hợp lý. Nếu họ không chấp nhận, Mỹ sẽ đánh sập mọi nhà máy điện và mọi cây cầu tại Iran. HẾT THỜI NHÂN NHƯỢNG!”, ông Trump khẳng định.

Phát ngôn này của Tổng thống Trump trái ngược hoàn toàn với tuyên bố “thỏa thuận sắp hoàn tất” của chính ông vào thứ Sáu tuần trước. Phía Iran cũng bác bỏ việc nhượng bộ các yêu cầu then chốt. Ông Baghaei khẳng định: “Việc chuyển giao uranium đã làm giàu chưa bao giờ nằm trong nội dung thảo luận, cả trước đây lẫn hiện tại”.

Nhà đàm phán hàng đầu Iran, Mohammad Bagher Ghalibaf, cho biết dù ngoại giao có tiến triển nhưng khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn. Ông nhấn mạnh Iran sẽ không bàn giao thứ mà ông Trump gọi là "bụi hạt nhân".

Thế cân bằng mong manh bị phá vỡ khi Mỹ từ chối dỡ bỏ phong tỏa dù Iran đã thông báo mở lại eo biển vào thứ Sáu. Hải quân Mỹ sau đó đã nổ súng và chiếm giữ tàu container Touska của Iran tại Vịnh Oman với cáo buộc vi phạm lệnh phong tỏa.

Sự cố này đã kích ngòi cho cuộc khủng hoảng nguồn cung toàn cầu. Trong ngày 20/4, giá dầu thô Brent đã tăng vọt 5,2%, vượt ngưỡng 95 USD/thùng, xóa sạch đà giảm của tuần trước.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) xác nhận đã vô hiệu hóa tàu Touska bằng pháo 5-inch sau khi con tàu này phớt lờ cảnh báo trong 6 giờ. Thủy quân lục chiến Mỹ đã lên tàu và hiện giữ quyền kiểm soát phương tiện này.

Tổng thống Iran: Chiến tranh không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai

Bất chấp sự dè dặt, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian vẫn để ngỏ khả năng đối thoại. Ông nói: “Cần tận dụng mọi con đường ngoại giao để giảm căng thẳng". Ông thừa nhận sự thiếu tin tưởng vào Washington là "điều không thể phủ nhận".

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian nói: “Cần tận dụng mọi con đường ngoại giao để giảm căng thẳng. Chiến tranh không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai”. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Iran nói thêm, mặc dù Iran phải đứng vững "chống lại sự bất công và các yêu sách thái quá", việc tiếp tục cuộc chiến "không mang lại lợi ích cho bất kỳ ai".

Trong một tuyên bố đăng trên mạng xã hội, ông cho biết: "Càng quản lý được nhiều vấn đề thông qua lý trí và trong một môi trường bình tĩnh, điều đó càng mang lại lợi ích cho tất cả mọi người".

Trong các cuộc gặp với công chức tại Tehran, ông Pezeshkian nhấn mạnh ban lãnh đạo quốc gia phải giữ thái độ trung thực để bảo vệ lòng tin của công chúng. Tổng thống Pezeshkian khẳng định Iran cần chấm dứt cuộc chiến với Mỹ và Israel càng sớm càng tốt để tập trung vào nhiệm vụ tái thiết đất nước.

Phát biểu trước lực lượng cứu hỏa tại thủ đô, ông dự báo rằng sau khi chiến sự kết thúc, Iran sẽ phải đối mặt với những thách thức lớn về tái thiết hạ tầng, đảm bảo nguồn lực tài chính và kiểm soát thị trường.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran nhấn mạnh Mỹ đã vi phạm thỏa thuận ngừng bắn ngay từ khi bắt đầu có hiệu lực, đồng thời Tehran đã thông báo vấn đề này tới bên trung gian Pakistan. Iran cáo buộc Washington tiếp tục phá vỡ thỏa thuận khi áp đặt phong tỏa hải quân, coi đây là hành động leo thang căng thẳng.

Trong khi đó, tình hình khu vực thêm phức tạp khi Israel vẫn không kích các mục tiêu Hezbollah tại Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn vừa đạt được tuần trước.

Cuộc chiến hiện đã kéo dài quá ngưỡng 6 tuần mà Mỹ và Israel đặt ra. Tổng thống Trump đang chịu áp lực khổng lồ trong việc kết thúc xung đột nhưng phải đảm bảo làm suy yếu được vị thế của Iran tại khu vực.

Minh Anh