Tiết lộ về đòn bẩy chiến lược chủ chốt và ranh giới cuối cùng của Iran ở eo biển Hormuz

Hình ảnh từ vệ tinh của Cơ quan Vũ trụ và Hàng không Mỹ (NASA) về eo biển Hormuz. Ảnh: The Gulf News/TTXVN

Ông Ebrahim Azizi, một nghị sĩ cấp cao của Iran và cựu chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đã nói với đại diện đài BBC của Anh tại Tehran rằng Iran sẽ “không bao giờ” từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz, coi đây là “một trong những tài sản của chúng tôi để đối phó với kẻ thù”.

Ông Azizi, người hiện là Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, cũng thông báo rằng một dự luật đang được trình lên Quốc hội nước này nhằm chính thức hóa quyền kiểm soát của Iran đối với tuyến đường thủy chiến lược của thế giới.

Khi được hỏi liệu Iran có bao giờ từ bỏ quyền kiểm soát eo biển Hormuz hay không, ông Ebrahim Azizi đã khẳng định dứt khoát với đài BBC rằng “Không bao giờ. Đó là quyền không thể chuyển nhượng của chúng tôi. Iran sẽ quyết định quyền qua lại, bao gồm việc cho phép các tàu thuyền đi qua eo biển (Hormuz)”.

Cựu chỉ huy IRGC tiết lộ Iran đang thể chế hóa lập trường này bằng pháp luật.

Ông Azizi nói: “Chúng tôi đang trình một dự luật tại Quốc hội, dựa trên Điều 110 của Hiến pháp, bao gồm các vấn đề môi trường, an toàn hàng hải và an ninh quốc gia, và lực lượng vũ trang sẽ thực thi luật này”.

Khi trao đổi với BBC, nhà nghiên cứu Mohammad Eslami tại Đại học Tehran (Iran) đã giải thích logic chiến lược rộng hơn đằng sau lập trường của nghị sỹ Azizi.

Ông Eslami cho biết: “Ưu tiên hàng đầu của Iran sau chiến tranh là khôi phục khả năng răn đe, và eo biển Hormuz là một trong những đòn bẩy chiến lược chủ chốt của Iran”.

Nhà nghiên cứu này nhấn mạnh rằng Tehran sẵn sàng thảo luận về việc các quốc gia khác có thể hưởng lợi như thế nào từ khuôn khổ mới của Iran đối với eo biển Hormuz, nhưng “quyền kiểm soát là ranh giới cuối cùng”.

Bản thân ông Azizi cũng mô tả quyền kiểm soát eo biển Hormuz mà Iran có được như “một trong những tài sản để đối phó với kẻ thù”, coi cuộc chiến đã mang lại cho Tehran một công cụ mới và bền vững mà họ dự định giữ lại ngay cả sau bất kỳ lệnh ngừng bắn hoặc thỏa thuận nào.

Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad-Reza Aref. Ảnh tư liệu: IRNA/TTXVN

Liên quan tới eo biển Hormuz, Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref cảnh báo an ninh tại tuyến hàng hải chiến lược này sẽ không thể được đảm bảo nếu xuất khẩu dầu của Iran tiếp tục bị hạn chế, nhấn mạnh rằng không quốc gia nào có thể mong đợi đi lại an toàn qua tuyến đường thủy này trong khi ngăn chặn xuất khẩu dầu của Iran.

Trong các phát biểu đăng trên nền tảng mạng xã hội X vào sáng sớm 20/4, Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammad Reza Aref nói rằng “an ninh của eo biển Hormuz không phải là miễn phí” và cho rằng việc hạn chế xuất khẩu dầu của Iran sẽ phải trả giá.

Theo Phó Tổng thống thứ nhất Iran, không ai có thể hạn chế xuất khẩu dầu của Iran trong khi vẫn mong các nước khác tiếp tục hưởng lợi từ việc đi lại an toàn qua eo biển Hormuz.

Ông Aref viết: “Không thể vừa hạn chế xuất khẩu dầu của Iran vừa kỳ vọng có an ninh miễn phí cho các nước khác”, đồng thời cho biết vấn đề này không chỉ giới hạn ở Iran mà còn là một lựa chọn rộng lớn hơn đối với thị trường dầu mỏ toàn cầu.

Phó Tổng thống thứ nhấ Iran cho biết sự ổn định của giá nhiên liệu toàn cầu phụ thuộc vào việc chấm dứt các áp lực kinh tế và quân sự đối với Iran và các đồng minh của nước này.

Ông Aref nói rằng giá nhiên liệu chỉ có thể ổn định nếu các áp lực đó chấm dứt một cách liên tục và lâu dài.

Phó Tổng thống thứ nhất Iran nhấn mạnh: “Lựa chọn rất rõ ràng: hoặc là một thị trường dầu tự do cho tất cả, hoặc là nguy cơ phải trả chi phí lớn đối với mọi người” và nhắc lại rằng: “An ninh của eo biển Hormuz không phải là miễn phí”.

Về phía Mỹ, nước này hiện vẫn duy trì lệnh phong tỏa với các cảng của Iran.

Trong bài viết trên nền tảng mạng xã hội Truth Social ngày 18/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố: “Lệnh phong tỏa hải quân sẽ tiếp tục được duy trì đầy đủ và có hiệu lực liên quan đến riêng Iran, cho đến khi giao dịch của chúng tôi với Iran hoàn tất 100%”, đồng thời cho biết thêm rằng “quá trình này sẽ diễn ra rất nhanh”.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc