Tổng kết thi hành Bộ luật Hình sự năm 2025

Đồng chí Lê Xuân Lợi chủ trì tại điểm cầu tỉnh Bắc Ninh.

Tại điểm cầu tỉnh Bắc Ninh, đồng chí Lê Xuân Lợi, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh dự và chủ trì hội nghị; cùng dự có lãnh đạo các cơ quan, đơn vị trên địa bàn.

Sau hơn 8 năm triển khai, việc thi hành Bộ luật Hình sự năm 2015 được thực hiện nghiêm túc, đồng bộ. Bộ luật đã tạo hành lang pháp lý vững chắc cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, góp phần thể chế hóa đầy đủ các chủ trương, đường lối của Đảng về cải cách tư pháp, bảo đảm quyền con người.

Trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, các cơ quan tiến hành tố tụng đã khởi tố, điều tra hàng trăm nghìn vụ án hình sự, với xu hướng tăng qua các năm. Giai đoạn 2018 - 2024, mỗi năm cả nước khởi tố từ hơn 73 nghìn đến khoảng 100 nghìn vụ án; năm 2023 đạt gần 100 nghìn vụ, tăng mạnh so với các năm trước. Đến năm 2025, số vụ án khởi tố có xu hướng giảm, cho thấy hiệu quả bước đầu của các biện pháp phòng ngừa tội phạm.

Mặc dù tình hình an ninh, trật tự cơ bản được giữ vững, song tội phạm vẫn diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng về tính chất, mức độ nguy hiểm. Tội phạm công nghệ cao, tội phạm sử dụng không gian mạng có tốc độ gia tăng nhanh nhất, đặt ra nhiều thách thức mới cho công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Nguyên nhân của tình trạng trên được xác định xuất phát từ nhiều yếu tố, trong đó có tác động của mặt trái kinh tế thị trường, sự phát triển nhanh của khoa học công nghệ; hạn chế trong công tác quản lý nhà nước, bất cập của hệ thống pháp luật. Một số quy định của Bộ luật Hình sự còn thiếu cụ thể, mang tính định tính, chưa theo kịp thực tiễn. Ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận người dân còn hạn chế...

Tại hội nghị, các đại biểu đã tích cực tham luận tập trung vào thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện Bộ luật Hình sự; trong đó có nhiều phân tích sâu về các nhóm tội phạm như: Xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người; tội phạm kinh tế, tham nhũng; tội phạm ma túy; tội phạm môi trường… Đồng thời nhiều ý kiến cũng chỉ ra những khó khăn, vướng mắc trong áp dụng pháp luật. Bà Mai Thị Phương Hoa, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội khẳng định: Trước sự phát triển mạnh mẽ của toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế và bối cảnh thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo đặt ra những yêu cầu mới mang tính nền tảng, chiến lược đối với công cuộc xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Theo đó việc hoàn thiện pháp luật hình sự trong thời gian tới là yêu cầu tất yếu. Việc sửa đổi Bộ luật Hình sự lần này được đưa vào đề án định hướng luật pháp của Quốc hội để trình Bộ Chính trị và dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp tới.

Nhiều đại biểu cũng đề xuất định hướng cụ thể trong việc sửa đổi như: Mở rộng áp dụng các hình phạt ngoài án tù, hạn chế hình phạt tử hình; hoàn thiện chính sách xử lý đối với người chưa thành niên; bổ sung cơ chế xử lý tội phạm trong lĩnh vực kinh tế, môi trường, công nghệ cao.

Các đại biểu dự hội nghị.

Kết luận hội nghị, Thượng tướng Lê Văn Tuyến nhấn mạnh, việc sửa đổi Bộ luật Hình sự cần bám sát các quan điểm, chủ trương của Đảng, nhất là các nghị quyết mới của Bộ Chính trị, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới.

Quá trình sửa đổi phải cập nhật và cụ thể hóa các quan điểm của Đảng, Nhà nước; tạo hành lang pháp lý trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, để xây dựng trật tự, kỷ luật, kỷ cương.

Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công tác hướng dẫn, tập huấn, bảo đảm áp dụng thống nhất các quy định của pháp luật. Từ đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, xử lý tội phạm, góp phần giữ vững an ninh, trật tự và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Tin, ảnh: Tuyết Mai