Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Xây dựng đại học tinh hoa và trung tâm xuất sắc

Sáng 15/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với ngành Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan về công tác chuẩn bị năm học mới 2026-2027 và kết quả triển khai thực hiện Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Nghiên cứu thí điểm mô hình quản trị với trường công, trường tư trên cùng một địa bàn

Phát biểu tại cuộc làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý để chuẩn bị năm học mới 2026-2027 phải bảo đảm đủ cơ sở vật chất, đủ trường, đủ lớp, bảo đảm nguyên tắc “Ở đâu có học sinh, ở đó có giáo viên”.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu nghiên cứu cơ chế cho phép thí điểm mô hình quản trị với hệ thống trường công, trường tư trên cùng một địa bàn; tùy điều kiện cụ thể, có thể tổ chức một trường nhiều điểm trường; kiên quyết không để học sinh nào vì hoàn cảnh khó khăn mà không được đến trường; xác định tiêu chuẩn, định mức phòng học phù hợp với điều kiện theo từng vùng miền.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu nghiên cứu cơ chế cho phép thí điểm mô hình quản trị với hệ thống trường công, trường tư trên cùng một địa bàn. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu chính quyền các cấp khi lập quy hoạch đô thị và xây dựng các khu dân cư mới phải quy hoạch, xây dựng đồng bộ các trường học, hạ tầng tương thích với quy mô dân số; tập trung chỉ đạo tháo gỡ vướng mắc về quỹ đất, thủ tục đầu tư xây dựng trường học tại địa bàn tăng dân số cơ học, đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng khó khăn, biên giới.

Cùng với việc có cơ chế đặc thù thu hút các chuyên gia giỏi, nhà khoa học đầu ngành tham gia giảng dạy, nghiên cứu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở xây dựng cơ chế khuyến khích sinh viên tốt nghiệp loại giỏi, giáo viên giỏi ở thành phố luân chuyển công tác về các trường nông thôn, vùng khó khăn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý tập trung giải quyết tình trạng bạo lực học đường, chú trọng công tác giáo dục đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh, sinh viên, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027; xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, nhân văn; lấy phòng ngừa là chính, lấy giáo dục, cảm hóa, hỗ trợ học sinh, sinh viên là nền tảng, đồng thời xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, kiểm soát chi phí học tập, chấn chỉnh dạy thêm, học thêm và bệnh thành tích.

Chính phủ nhanh chóng ban hành chính sách chuyển đổi công năng các tòa nhà công vụ, trụ sở cơ quan nhà nước dôi dư thành cơ sở giáo dục, cơ sở y tế; không để các công trình lãng phí hoang hóa xuống cấp trong khi trẻ em thì thiếu nơi vui chơi, học tập; người dân thiếu nơi khám chữa bệnh.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo. Ảnh: TTXVN

Định hướng phát triển giáo dục và đào tạo trong thời gian tới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần chuyển mạnh từ tư duy “quản lý giáo dục” sang “quản trị phát triển giáo dục”, giáo dục phải đi trước một bước trong chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao, nhân lực có kỹ năng nghề, nhân lực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các ngành chiến lược của đất nước.

Giáo dục - đào tạo phải nắm bắt xu hướng đào tạo những ngành nghề mới sẽ xuất hiện và sẽ biến mất trong tương lai do phát triển của khoa học công nghệ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo rà soát các quy định, định mức đã lạc hậu, cắt giảm thủ tục, báo cáo hình thức để giáo viên có thêm thời gian cho chuyên môn và học sinh. Lãnh đạo Đảng, Nhà nước cũng yêu cầu xây dựng dữ liệu giáo dục thống nhất, cập nhật; dữ liệu phải giúp nhận diện được sớm tình trạng thiếu giáo viên, thiếu phòng học, trường quá tải, học sinh có nguy cơ bỏ học và những bất hợp lý trong chi phí học tập, sử dụng ngân sách.

Xử lý nghiêm nơi để xảy ra hình thức, lãng phí, tiêu cực

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, tạo chuyển biến thực chất trong giáo dục nghề nghiệp và phân luồng; đổi mới giáo dục đại học, xây dựng đại học tinh hoa và trung tâm xuất sắc.

Giáo dục đại học phải đi trước trong đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, phát triển công nghệ chiến lược. Tự chủ đại học phải bao gồm tự chủ tài chính, tăng học phí, tự chủ về học thuật, tổ chức, nhân sự, hợp tác và nghiên cứu, đi đôi với trách nhiệm giải trình, kiểm định chất lượng, công khai kết quả, công bằng cơ hội học tập.

Bộ GD-ĐT cần xây dựng bộ chỉ số theo dõi công bằng giáo dục giữa các vùng, nhóm dân cư và nhóm yếu thế. Chính sách phải theo nguyên tắc nơi nào khó hơn được hỗ trợ nhiều hơn, giáo viên nào dạy ở nơi khó khăn hơn được đãi ngộ tốt hơn. Ảnh: TTXVN

Đại học phải gắn chặt với doanh nghiệp, viện nghiên cứu và nhu cầu địa phương; cần đầu tư thích đáng cho khoa học cơ bản, khoa học xã hội và nhân văn, để phát triển công nghệ luôn đi cùng phát triển con người, văn hóa, thể chế và giá trị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, hoàn thiện cơ chế tài chính giáo dục, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm. Tài chính giáo dục phải được coi là đầu tư phát triển. Việc tăng chi phải đi đôi với phân bổ đúng, công khai, minh bạch và đo được hiệu quả. Nguồn lực cần ưu tiên cho các nhiệm vụ cấp bách như bổ sung giáo viên, trường lớp, mầm non, bán trú, nội trú, hạ tầng số, giáo dục nghề nghiệp, đại học trọng điểm và hỗ trợ người học khó khăn.

Mỗi mục tiêu phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ, nguồn lực, thời hạn, cơ quan chịu trách nhiệm. Nơi làm tốt phải biểu dương, nhân rộng. Nơi chậm phải kiểm tra, nhắc nhở. Nơi để xảy ra hình thức, lãng phí, tiêu cực phải xử lý nghiêm.

Trần Thường