Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích, gian lận

Theo TTXVN, phát biểu kết luận buổi làm việc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết Nghị quyết 71 đặt ra yêu cầu không chỉ tiếp tục “đổi mới căn bản, toàn diện”, mà phải tạo đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; phải chuyển mạnh sang tổ chức thực hiện và tạo ra kết quả thực chất.

Tạo cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục

Về những nhiệm vụ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị phải chuyển mạnh từ hoàn thiện thể chế, chính sách sang tổ chức thực hiện, đưa nghị quyết vào cuộc sống và tạo ra kết quả cụ thể.

Những nhiệm vụ còn thiếu phải tiếp tục bổ sung; những điểm nghẽn mới phát sinh phải kịp thời tháo gỡ, nhưng trọng tâm từ nay phải chuyển sang thực thi.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, không nên tiếp tục sinh ra quá nhiều chương trình, đề án nếu không thật sự cần thiết; phải lựa chọn một số việc trọng tâm, trọng điểm có khả năng tạo chuyển biến lớn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết phải thực hiện cho được mục tiêu “đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên”.

Chính phủ, Bộ GD-ĐT và các địa phương phải có lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên. Mục tiêu chung là không để một học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu thầy cô; không để chất lượng giáo dục và tương lai của một đứa trẻ phụ thuộc quá nhiều vào nơi em được sinh ra và lớn lên. Bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục có chất lượng phải là một trong những thước đo quan trọng của việc thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phải tạo một cuộc đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục. Ngành Giáo dục phải đáp lại sự quan tâm của Đảng, Nhà nước bằng một cuộc tự đổi mới sâu sắc, từ quản trị nhà trường, đội ngũ nhà giáo đến nội dung, phương pháp dạy và học, thi, kiểm tra, đánh giá.

Nhấn mạnh việc phải giảm truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng cần tăng tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề; phải giảm hành chính hóa, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức, để người thầy có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh.

Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục được những con người như thế nào; phải thực hiện tốt hơn yêu cầu giáo dục toàn diện đức - trí - thể - mỹ; chú trọng đạo đức, nhân cách, sức khỏe thể chất và tinh thần, văn hóa, lịch sử, nghệ thuật.

Đồng thời, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho hay cần phát triển năng lực số, ngoại ngữ, STEM, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và khả năng thích ứng; tiếp tục đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018; kịp thời rà soát, điều chỉnh những nội dung bộc lộ bất cập.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng yêu cầu chấn chỉnh các sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; phải thực hiện thực chất phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò”; kiên quyết chấn chỉnh bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng,…

Hình thành hồ sơ số học tập suốt đời của mỗi công dân

Việc rà soát Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 71 phải làm rõ hơn một nhiệm vụ trọng tâm về xây dựng văn hóa, đạo đức và kỷ cương giáo dục, có mục tiêu, giải pháp, trách nhiệm và thước đo cụ thể; không dừng ở vận động, khẩu hiệu.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ, giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước.

Trong thời đại trí tuệ nhân tạo (AI), vai trò của người thầy không giảm đi, mà phải chuyển từ người chủ yếu truyền đạt kiến thức trở thành người dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng, phát hiện năng lực, giáo dục nhân cách và hướng dẫn người học sử dụng tri thức một cách có trách nhiệm. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, không để AI trở thành công cụ thay người học suy nghĩ; phải làm cho AI giúp người học sâu hơn, tư duy tốt hơn và sáng tạo nhiều hơn.

Giáo dục không phải là việc riêng của Bộ GD-ĐT. Mỗi cơ quan, mỗi địa phương phải chịu trách nhiệm về phần việc của mình; không được khoán trắng cho ngành Giáo dục. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở việc tiến tới hình thành hồ sơ số học tập suốt đời của mỗi công dân; phải sớm số hóa đầy đủ văn bằng, chứng chỉ, kiên quyết chống bằng giả, chứng chỉ giả...

Dữ liệu giáo dục phải giúp Nhà nước “bắt mạch” chất lượng giáo dục và nguồn nhân lực quốc gia, phục vụ phân luồng, hướng nghiệp, tuyển sinh, dự báo nhu cầu nhân lực và hoạch định chính sách trên cơ sở dữ liệu, thay vì chủ yếu dựa vào báo cáo.

Cán bộ quản lý giáo dục phải xuống cơ sở nhiều hơn, nghe giáo viên, học sinh, phụ huynh và doanh nghiệp nhiều hơn. Chính sách phải xuất phát từ thực tiễn, tháo gỡ vấn đề của thực tiễn và được kiểm nghiệm bằng kết quả thực tiễn.

Ngày 5/9, cả nước bước vào năm học 2026-2027 - năm học đầu tiên sau Đại hội 14, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị ngành Giáo dục coi đây không đơn thuần là bắt đầu một năm học mới, mà là một dấu mốc chuyển trạng thái trong thực hiện Nghị quyết 71: từ tạo nền tảng cho đổi mới sang tạo ra đổi mới thực chất.

Trần Thường